ÇÀÊÎÍ çà îòãîâîðíîñòòà íà äúðæàâàòà è îáùèíèòå çà âðåäè (Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 30 îò 2006 ã.)

Îáí., ÄÂ, áð. 60 îò 5.08.1988 ã., â ñèëà îò 1.01.1989 ã., äîï., áð. 59 îò 9.07.1993 ã., èçì., áð. 12 îò 9.02.1996 ã., äîï., áð. 67 îò 27.07.1999 ã., â ñèëà îò 28.08.1999 ã., èçì., áð. 92 îò 10.11.2000 ã., â ñèëà îò 1.01.2001 ã., èçì. è äîï., áð. 105 îò 29.12.2005 ã., â ñèëà îò 1.01.2006 ã., áð. 30 îò 11.04.2006 ã., â ñèëà îò 12.07.2006 ã., èçì., áð. 33 îò 21.04.2006 ã., èçì. è äîï., áð. 43 îò 29.04.2008 ã., â ñèëà îò 30.05.2008 ã., äîï., áð. 17 îò 6.03.2009 ã., áð. 38 îò 18.05.2012 ã., â ñèëà îò 19.11.2012 ã., èçì. è äîï., áð. 98 îò 11.12.2012 ã., èçì., áð. 7 îò 19.01.2018 ã., èçì. è äîï., áð. 94 îò 29.11.2019 ã.
Ñáîðíèê çàêîíè - ÀÏÈÑ, êí. 9/93 ã., ñòð. 51; êí. 3/96 ã., ñòð. 198
Áèáëèîòåêà çàêîíè - ÀÏÈÑ, ò. 1, ð. 3, ¹ 170
Îòãîâîðíîñò çà äåéíîñò íà àäìèíèñòðàöèÿòà
  ×ë. 1. (*) (Äîï. - ÄÂ, áð. 105 îò 2005 ã., èçì., áð. 30 îò 2006 ã.) (1) (Äîï. – ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã. ) Äúðæàâàòà è îáùèíèòå îòãîâàðÿò çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè íà ãðàæäàíè è þðèäè÷åñêè ëèöà îò íåçàêîíîñúîáðàçíè àêòîâå, äåéñòâèÿ èëè áåçäåéñòâèÿ íà òåõíè îðãàíè è äëúæíîñòíè ëèöà ïðè èëè ïî ïîâîä èçïúëíåíèå íà àäìèíèñòðàòèâíà äåéíîñò, êàêòî è çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè îò äåéñòâèåòî íà îòìåíåíè êàòî íåçàêîíîñúîáðàçíè èëè îáÿâåíè çà íèùîæíè ïîäçàêîíîâè íîðìàòèâíè àêòîâå.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 98 îò 2012 ã.) Èñêîâåòå ïî àë. 1 ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà, óñòàíîâåí â Àäìèíèñòðàòèâíîïðîöåñóàëíèÿ êîäåêñ, êàòî ìåñòíàòà ïîäñúäíîñò ñå îïðåäåëÿ ïî ÷ë. 7, àë. 1.

   ————————————————————————————————

(*) Áåë. ðåä. – Îòíîñíî ïðåäïîñòàâêèòå çà àíãàæèðàíå îòãîâîðíîñòòà íà äúðæàâàòà çà âðåäè, ïðè÷èíåíè íà ÷àñòíîïðàâíè ñóáåêòè îò íàðóøåíèÿ íà ïðàâîòî íà ÅÑ ïî ðåäà íà òàçè ðàçïîðåäáà, âæ. ÐÅØÅÍÈÅ ÍÀ ÑÚÄÀ (ïåòè ñúñòàâ) îò 4 îêòîìâðè 2018 ã. ïî äåëî C-571/16 (Íèêîëàé Êàíòàðåâ ñðåùó ÁÍÁ). Âèæ ñúùî è „Åâðîïåéñêà ïðàêòèêà ïðè çàáàâÿíå íà ïëàùàíå ïî òúðãîâñêèòå ñäåëêè è ñõåìè çà ãàðàíòèðàíå íà äåïîçèòè“.
Îòãîâîðíîñò çà äåéíîñò íà ïðàâîçàùèòíèòå îðãàíè
  ×ë. 2. (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 2, èçì. - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã., äîï., áð. 17 îò 2009 ã., èçì., áð. 98 îò 2012 ã.) Äúðæàâàòà îòãîâàðÿ çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè íà ãðàæäàíè îò ðàçñëåäâàùèòå îðãàíè, ïðîêóðàòóðàòà èëè ñúäà, ïðè:
 1. çàäúðæàíå ïîä ñòðàæà, âêëþ÷èòåëíî êàòî ìÿðêà çà íåîòêëîíåíèå, äîìàøåí àðåñò, êîãàòî ñà áèëè îòìåíåíè, ïðèëàãàíå îò ñúäà íà çàäúëæèòåëíî íàñòàíÿâàíå è ëå÷åíèå èëè ïðèíóäèòåëíè ìåäèöèíñêè ìåðêè, êîãàòî òå áúäàò îòìåíåíè, êàêòî è ïðè âñè÷êè äðóãè ñëó÷àè íà ëèøàâàíå îò ñâîáîäà â íàðóøåíèå íà ÷ë. 5, § 1 îò Êîíâåíöèÿòà çà çàùèòà íà ïðàâàòà íà ÷îâåêà è îñíîâíèòå ñâîáîäè, ñúñòàâåíà â Ðèì íà 4 íîåìâðè 1950 ã. (ðàòèôèöèðàíà ñúñ çàêîí - ÄÂ, áð. 66 îò 1992 ã.) (îáí., ÄÂ, áð. 80 îò 1992 ã.; èçì., áð. 137 îò 1998 ã.; ïîïð., áð. 97 îò 1999 ã. è áð. 38 îò 2010 ã.), íàðè÷àíà ïî-íàòàòúê "Êîíâåíöèÿòà";
 2. íàðóøàâàíå íà ïðàâà, çàùèòåíè îò ÷ë. 5, § 2 - 4 íà Êîíâåíöèÿòà;
 3. îáâèíåíèå â èçâúðøâàíå íà ïðåñòúïëåíèå, àêî ëèöåòî áúäå îïðàâäàíî èëè àêî îáðàçóâàíîòî íàêàçàòåëíî ïðîèçâîäñòâî áúäå ïðåêðàòåíî ïîðàäè òîâà, ÷å äåÿíèåòî íå å èçâúðøåíî îò ëèöåòî èëè ÷å èçâúðøåíîòî äåÿíèå íå å ïðåñòúïëåíèå, èëè ïîðàäè òîâà, ÷å íàêàçàòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî å îáðàçóâàíî, ñëåä êàòî íàêàçàòåëíîòî ïðåñëåäâàíå å ïîãàñåíî ïî äàâíîñò èëè äåÿíèåòî å àìíèñòèðàíî;
 4. íàëàãàíå íà íàêàçàíèå ïî Íàêàçàòåëíèÿ êîäåêñ èëè íà àäìèíèñòðàòèâíî íàêàçàíèå, êîãàòî ëèöåòî áúäå îïðàâäàíî èëè àäìèíèñòðàòèâíîòî íàêàçàíèå áúäå îòìåíåíî;
 5. ïðèëàãàíå îò ñúäà íà àäìèíèñòðàòèâíà ìÿðêà, êîãàòî ðåøåíèåòî ìó áúäå îòìåíåíî êàòî íåçàêîíîñúîáðàçíî;
 6. èçïúëíåíèå íà íàëîæåíî íàêàçàíèå íàä îïðåäåëåíèÿ ñðîê èëè ðàçìåð;
 7. íåçàêîíîñúîáðàçíî èçïîëçâàíå íà ñïåöèàëíè ðàçóçíàâàòåëíè ñðåäñòâà.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 38 îò 2012 ã., â ñèëà îò 19.11.2012 ã., èçì., áð. 7 îò 2018 ã.) Äúðæàâàòà îòãîâàðÿ çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè íà ãðàæäàíè îò ñúäåáíè àêòîâå ïî Çàêîíà çà ïðîòèâîäåéñòâèå íà êîðóïöèÿòà è çà îòíåìàíå íà íåçàêîííî ïðèäîáèòîòî èìóùåñòâî.
 (3) (Íîâà - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã., ïðåäèøíà àë. 2, áð. 38 îò 2012 ã., â ñèëà îò 19.11.2012 ã., äîï., áð. 98 îò 2012 ã.) Èñêîâåòå ïî àë. 1 è 2 ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà, óñòàíîâåí â Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ.
 Îòãîâîðíîñò çà äåéíîñò íà Êîìèñèÿòà çà ïðîòèâîäåéñòâèå íà êîðóïöèÿòà è çà îòíåìàíå 
íà íåçàêîííî ïðèäîáèòîòî èìóùåñòâî
 (Çàãë. èçì. - ÄÂ, áð. 7 îò 2018 ã.)
  ×ë. 2à. (Íîâ - ÄÂ, áð. 38 îò 2012 ã., â ñèëà îò 19.11.2012 ã., èçì., áð. 7 îò 2018 ã.) Äúðæàâàòà îòãîâàðÿ çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè íà ãðàæäàíè è þðèäè÷åñêè ëèöà îò íåçàêîíîñúîáðàçíè àêòîâå, äåéñòâèÿ èëè áåçäåéñòâèÿ íà îðãàíèòå è íà äëúæíîñòíèòå ëèöà ïî Çàêîíà çà ïðîòèâîäåéñòâèå íà êîðóïöèÿòà è çà îòíåìàíå íà íåçàêîííî ïðèäîáèòîòî èìóùåñòâî, èçâúðøåíè ïðè èëè ïî ïîâîä èçïúëíåíèå íà ïðàâîìîùèÿòà èëè ñëóæáàòà èì.
Îòãîâîðíîñò çà äåéíîñò íà îðãàíèòå íà ñúäåáíàòà âëàñò çà íàðóøåíèå íà ïðàâîòî íà ðàçãëåæäàíå è ðåøàâàíå íà äåëîòî â ðàçóìåí ñðîê
  ×ë. 2á. (Íîâ - ÄÂ, áð. 98 îò 2012 ã.) (1) Äúðæàâàòà îòãîâàðÿ çà âðåäèòå, ïðè÷èíåíè íà ãðàæäàíè è íà þðèäè÷åñêè ëèöà îò íàðóøåíèå íà ïðàâîòî íà ðàçãëåæäàíå è ðåøàâàíå íà äåëîòî â ðàçóìåí ñðîê ñúãëàñíî ÷ë. 6, § 1 îò Êîíâåíöèÿòà. 
(2) Èñêîâåòå ïî àë. 1 ñå ðàçãëåæäàò ïî ðåäà íà Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ, êàòî ñúäúò âçåìà ïðåäâèä îáùàòà ïðîäúëæèòåëíîñò è ïðåäìåòà íà ïðîèçâîäñòâîòî, íåãîâàòà ôàêòè÷åñêà è ïðàâíà ñëîæíîñò, ïîâåäåíèåòî íà ñòðàíèòå è íà òåõíèòå ïðîöåñóàëíè èëè çàêîííè ïðåäñòàâèòåëè, ïîâåäåíèåòî íà îñòàíàëèòå ó÷àñòíèöè â ïðîöåñà è íà êîìïåòåíòíèòå îðãàíè, êàêòî è äðóãè ôàêòè, êîèòî èìàò çíà÷åíèå çà ïðàâèëíîòî ðåøàâàíå íà ñïîðà.
 (3) Ïðåäÿâÿâàíåòî íà èñê çà îáåçùåòåíèå çà âðåäè ïî âèñÿùî ïðîèçâîäñòâî íå å ïðå÷êà çà ïðåäÿâÿâàíå íà èñê è ñëåä ïðèêëþ÷âàíå íà ïðîèçâîäñòâîòî.
 Ðåä çà ðàçãëåæäàíå íà èñêîâå ñðåùó äúðæàâàòà çà âðåäè îò íàðóøåíèå íà ïðàâîòî íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç
  ×ë. 2â. (Íîâ – ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã. ) (1) Êîãàòî âðåäèòå ñà ïðè÷èíåíè îò äîñòàòú÷íî ñúùåñòâåíî íàðóøåíèå íà ïðàâîòî íà Åâðîïåéñêèÿ ñúþç, èñêîâåòå ñå ðàçãëåæäàò îò ñúäèëèùàòà ïî ðåäà íà:
 1. Àäìèíèñòðàòèâíîïðîöåñóàëíèÿ êîäåêñ – çà âðåäè ïî ÷ë. 1, àë. 1, êàêòî è çà âðåäè îò ïðàâîðàçäàâàòåëíàòà äåéíîñò íà àäìèíèñòðàòèâíèòå ñúäèëèùà è Âúðõîâíèÿ àäìèíèñòðàòèâåí ñúä;
 2. Ãðàæäàíñêèÿ ïðîöåñóàëåí êîäåêñ – èçâúí ñëó÷àèòå ïî ò. 1, êàòî îòâåòíèêúò ïî äåëàòà ñå îïðåäåëÿ ïî ðåäà íà ÷ë. 7.
 (2) Êîãàòî èñêúò ïî àë. 1 å ïðåäÿâåí ñðåùó íÿêîëêî îòâåòíèöè, ñå ðàçãëåæäà ïî ðåäà íà Àäìèíèñòðàòèâíîïðîöåñóàëíèÿ êîäåêñ, àêî ñòðàíà ïî äåëîòî å àäìèíèñòðàòèâåí ñúä, Âúðõîâíèÿò àäìèíèñòðàòèâåí ñúä èëè þðèäè÷åñêî ëèöå çà âðåäè, ïðè÷èíåíè ïðè èëè ïî ïîâîä àäìèíèñòðàòèâíà äåéíîñò.
 (3) Çà äúëæèìèòå òàêñè è ðàçíîñêè ñå ïðèëàãàò ÷ë. 9à è 10.
Çàäúëæåíèå çà ðàçÿñíÿâàíå
  ×ë. 3. (Èçì. - ÄÂ, áð. 30 îò 2006 ã., äîï., áð. 43 îò 2008 ã.) Îðãàíúò, êîéòî å îòìåíèë íåçàêîííèÿ àêò ïî ÷ë. 2, àë. 1, å äëúæåí äà ðàçÿñíè íà ãðàæäàíèíà èëè íà ïðåäñòàâèòåë íà þðèäè÷åñêîòî ëèöå ðåäà, ïî êîéòî ìîãàò äà çàùèòÿò ïðàâàòà ñè.
 Îáåçùåòåíèå, äúëæèìî îò äúðæàâàòà è îáùèíèòå (Çàãë. äîï. - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã.)
  ×ë. 4. (Èçì. - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã.) (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 4 – ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã. ) Äúðæàâàòà è îáùèíèòå äúëæàò îáåçùåòåíèå çà âñè÷êè èìóùåñòâåíè è íåèìóùåñòâåíè âðåäè, êîèòî ñà ïðÿêà è íåïîñðåäñòâåíà ïîñëåäèöà îò óâðåæäàíåòî, íåçàâèñèìî îò òîâà, äàëè ñà ïðè÷èíåíè âèíîâíî îò äëúæíîñòíîòî ëèöå.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã. ) Êîãàòî èñêúò å ïðåäÿâåí ñðåùó íÿêîëêî îòâåòíèöè, òå îòãîâàðÿò ñîëèäàðíî.
 Îñâîáîæäàâàíå îò îòãîâîðíîñò
  ×ë. 5. (1) Àêî óâðåæäàíåòî å ïðè÷èíåíî ïîðàäè èçêëþ÷èòåëíà âèíà íà ïîñòðàäàëèÿ, îáåçùåòåíèå íå ñå äúëæè.
 (2) Êîãàòî ïîñòðàäàëèÿò âèíîâíî å äîïðèíåñúë çà óâðåæäàíåòî, îáåçùåòåíèåòî ñå íàìàëÿâà.
 Íàñëåäÿâàíå íà ïðàâîòî íà îáåçùåòåíèå
  ×ë. 6. (1) Ïðè ñìúðò íà óâðåäåíèÿ íåãîâîòî ïðàâî íà îáåçùåòåíèå çà èìóùåñòâåíè âðåäè ñå íàñëåäÿâà, à çà íåèìóùåñòâåíè âðåäè - ñàìî àêî å áèëî ïðåäÿâåíî ïðåä ñúä îò óâðåäåíèÿ.
 (2) Êîãàòî íàñëåäíèöèòå íà ëèöå, íàêàçàòåëíîòî ïðîèçâîäñòâî ñðåùó êîåòî å ïðåêðàòåíî ïîðàäè ñìúðòòà ìó, ïðåäÿâÿò èñê çà îáåçùåòåíèå çà âðåäè, îòâåòíèêúò ìîæå äà ñå îñâîáîäè îò îòãîâîðíîñò, àêî äîêàæå, ÷å íàñëåäîäàòåëÿò èì å èçâúðøèë äåÿíèå, êîåòî ñúñòàâëÿâà ïðåñòúïëåíèå.
 Ïðåäÿâÿâàíå íà èñêà
  ×ë. 7. (Èçì. - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã., áð. 98 îò 2012 ã.) (1) (Ïðåäèøåí òåêñò íà ÷ë. 7 – ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã. ) Èñêúò çà îáåçùåòåíèå ñå ïðåäÿâÿâà ïðåä ñúäà ïî ìÿñòîòî íà óâðåæäàíåòî èëè ïî íàñòîÿùèÿ àäðåñ èëè ñåäàëèùåòî íà óâðåäåíèÿ ñðåùó îðãàíèòå ïî ÷ë. 1, àë. 1 è ÷ë. 2, àë. 1, îò ÷èèòî íåçàêîííè àêòîâå, äåéñòâèÿ èëè áåçäåéñòâèÿ ñà ïðè÷èíåíè âðåäèòå.
 (2) (Íîâà – ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã. ) Êîãàòî èñêúò å ïðåäÿâåí ïðåä ñúä, êîéòî å îòâåòíèê ïî èñêà, ñúäúò èçïðàùà äåëîòî íà íàé-áëèçêèÿ ðîäîâî êîìïåòåíòåí àäìèíèñòðàòèâåí, ðàéîíåí èëè îêðúæåí ñúä. Äåëàòà ñå ðàçãëåæäàò êàòî ïîñëåäíà èíñòàíöèÿ îò ñúîòâåòíèÿ Âúðõîâåí êàñàöèîíåí ñúä èëè Âúðõîâåí àäìèíèñòðàòèâåí ñúä.
 Ïðèëîæèì çàêîí
  ×ë. 8. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã., áð. 98 îò 2012 ã.) Îáåçùåòåíèå çà âðåäè, ïðè÷èíåíè ïðè óñëîâèÿòà íà ÷ë. 1, àë. 1, ÷ë. 2, àë. 1 è 2, ÷ë. 2à è ÷ë. 2á, àë. 1, ìîæå äà ñå òúðñè ïî òîçè çàêîí, à íå ïî îáùèÿ ðåä.
 (2) (Íîâà - ÄÂ, áð. 98 îò 2012 ã.) Ãðàæäàíèòå è þðèäè÷åñêèòå ëèöà ìîãàò äà ïðåäÿâÿò èñê ïî ÷ë. 2á, àë. 1 ïî ïðèêëþ÷åíè ïðîèçâîäñòâà ñàìî êîãàòî å èç÷åðïàíà àäìèíèñòðàòèâíàòà ïðîöåäóðà çà îáåçùåòåíèå çà âðåäè ïî ðåäà íà ãëàâà òðåòà "à" îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò, ïî êîÿòî íÿìà ïîñòèãíàòî ñïîðàçóìåíèå.
 (3) (Ïðåäèøíà àë. 2 - ÄÂ, áð. 98 îò 2012 ã.) Êîãàòî çàêîí èëè óêàç å ïðåäâèäèë ñïåöèàëåí íà÷èí íà îáåçùåòåíèå, òîçè çàêîí íå ñå ïðèëàãà.
 Îòãîâîðíîñò íà âèíîâíèòå äëúæíîñòíè ëèöà ñïðÿìî äúðæàâàòà è îáùèíèòå (Çàãë. äîï. - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã.)
  ×ë. 9. (1) (Äîï. - ÄÂ, áð. 67 îò 1999 ã., áð. 43 îò 2008 ã.) Îòãîâîðíîñòòà íà âèíîâíèòå äëúæíîñòíè ëèöà ñïðÿìî äúðæàâàòà è îáùèíèòå çà èçïëàòåíèòå îáåçùåòåíèÿ ïî ÷ë. 1, àë. 1 ñå îñúùåñòâÿâà ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà, ïðåäâèäåíè â Êîäåêñà íà òðóäà, Çàêîíà çà äúðæàâíèÿ ñëóæèòåë èëè â äðóã çàêîí èëè óêàç.
 (2) (Äîï. - ÄÂ, áð. 59 îò 1993 ã., èçì., áð. 12 îò 1996 ã., áð. 92 îò 2000 ã., áð. 105 îò 2005 ã., äîï., áð. 30 îò 2006 ã., èçì., áð. 33 îò 2006 ã., äîï., áð. 43 îò 2008 ã., áð. 98 îò 2012 ã.) Äëúæíîñòíèòå ëèöà ïî ÷ë. 2, àë. 1 è 2, ÷ë. 2à è ÷ë. 2á, àë. 1, îðãàíèòå ïî ïðèõîäèòå è Àãåíöèÿòà çà äúðæàâíà ôèíàíñîâà èíñïåêöèÿ îòãîâàðÿò ïðåä äúðæàâàòà çà èçïëàòåíèòå îò íåÿ îáåçùåòåíèÿ íà óâðåäåíè ãðàæäàíè è þðèäè÷åñêè ëèöà ñàìî êîãàòî äåéñòâèÿòà èëè áåçäåéñòâèÿòà èì ñà ïðèçíàòè çà ïðåñòúïëåíèå ïî ñúäåáåí ðåä. Îòãîâîðíîñòòà å â ïúëåí ðàçìåð.
 Òàêñè è ðàçíîñêè
  ×ë. 9à. (Íîâ - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã.) (1) Çà äåëàòà ïî òîçè çàêîí ñå âíàñÿ ïðîñòà äúðæàâíà òàêñà â ðàçìåð, îïðåäåëåí ñ òàðèôàòà, ïðèåòà îò Ìèíèñòåðñêèÿ ñúâåò.
 (2) Ðàçíîñêè ïî äåëàòà, êàêòî è ðàçíîñêè ïî èçïúëíåíèåòî íå ñå âíàñÿò ïðåäâàðèòåëíî.
 Ïðîèçâîäñòâî ïðåä ñúäà
  ×ë. 10. (1) Äåëàòà ïî òîçè çàêîí ïðåä ñúäà ñå ðàçãëåæäàò ñúñ çàäúëæèòåëíî ó÷àñòèå íà ïðîêóðîð.
 (2) (Èçì. - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã.) Àêî èñêúò áúäå îòõâúðëåí èçöÿëî, ñúäúò îñúæäà èùåöà äà çàïëàòè ðàçíîñêèòå ïî ïðîèçâîäñòâîòî. Ðàçíîñêèòå ñå çàïëàùàò îò èùåöà è ïðè îòòåãëÿíå íà èñêà èçöÿëî èëè ïðè îòêàç îò èñêà èçöÿëî.
 (3) (Íîâà - ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã., äîï., áð. 94 îò 2019 ã. ) Àêî èñêúò áúäå óâàæåí èçöÿëî èëè ÷àñòè÷íî, ñúäúò îñúæäà îòâåòíèêà äà çàïëàòè ðàçíîñêèòå ïî ïðîèçâîäñòâîòî, êàêòî è äà çàïëàòè íà èùåöà âíåñåíàòà äúðæàâíà òàêñà. Ñúäúò îñúæäà îòâåòíèêà äà çàïëàòè íà èùåöà è âúçíàãðàæäåíèå çà åäèí àäâîêàò èëè þðèñêîíñóëò, àêî å èìàë òàêúâ, ñúðàçìåðíî ñ óâàæåíàòà ÷àñò îò èñêà.
 (4) (Íîâà – ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã. ) Ñúäúò îñúæäà èùåöà äà çàïëàòè íà îòâåòíèêà âúçíàãðàæäåíèå çà åäèí àäâîêàò, àêî å èìàë òàêúâ, ñúðàçìåðíî ñ îòõâúðëåíàòà ÷àñò îò èñêà, à â ïîëçà íà þðèäè÷åñêèòå ëèöà ñå ïðèñúæäà âúçíàãðàæäåíèå, àêî òå ñà áèëè çàùèòàâàíè îò þðèñêîíñóëò, ÷èéòî ðàçìåð íå ìîæå äà íàäõâúðëÿ ìàêñèìàëíèÿ ðàçìåð çà ñúîòâåòíèÿ âèä äåëî, îïðåäåëåí ïî ðåäà íà ÷ë. 37 îò Çàêîíà çà ïðàâíàòà ïîìîù.
 Ñúîáùåíèå ÷ðåç ñðåäñòâàòà çà ìàñîâà èíôîðìàöèÿ
  ×ë. 11. (1) (Èçì. - ÄÂ, áð. 98 îò 2012 ã.) Êîãàòî äîñúäåáíîòî ïðîèçâîäñòâî, îáðàçóâàíî ñðåùó çàäúðæàí, å áèëî ïðåêðàòåíî èëè å ïîñòàíîâåíà îïðàâäàòåëíà ïðèñúäà ïî îáâèíåíèå çà èçâúðøåíî ïðåñòúïëåíèå ïîðàäè òîâà, ÷å ïðåñòúïëåíèåòî íå å áèëî èçâúðøåíî îò ãðàæäàíèíà èëè ÷å äåÿíèåòî ìó íå å ïðåñòúïëåíèå, îðãàíúò, êîéòî å ïðåêðàòèë ïðîèçâîäñòâîòî èëè ñúäúò, êîéòî å ïîñòàíîâèë îïðàâäàòåëíàòà ïðèñúäà, îïîâåñòÿâà ÷ðåç ñðåäñòâàòà çà ìàñîâà èíôîðìàöèÿ, àêî ãðàæäàíèíúò èëè íåãîâèòå íàñëåäíèöè ïîèñêàò òîâà.
 (2) Ñúîáùåíèå ñå ïðàâè çàäúëæèòåëíî, êîãàòî ñðåäñòâàòà çà ìàñîâà èíôîðìàöèÿ ñà ðàçãëàñèëè çà ñëó÷àÿ.
 ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ

  § 1. Çà íåóðåäåíèòå â òîçè çàêîí âúïðîñè ñå ïðèëàãàò ðàçïîðåäáèòå íà ãðàæäàíñêèòå è òðóäîâèòå çàêîíè.
   § 2. Çàêîíúò âëèçà â ñèëà îò 1 ÿíóàðè 1989 ã. 

ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Çàêîíà 
çà îòãîâîðíîñòòà íà äúðæàâàòà è îáùèíèòå çà âðåäè 
(ÄÂ, áð. 43 îò 2008 ã., â ñèëà îò 30.05.2008 ã.)
§ 9. Ðàçïîðåäáèòå íà § 7 è 8 ñå ïðèëàãàò ïî îòíîøåíèå íà íåïðèêëþ÷èëèòå äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí ïðîèçâîäñòâà, êàòî òàêñàòà ñå ïðèñúæäà â êðàÿ íà ïðîèçâîäñòâîòî çà âñÿêà ñúäåáíà èíñòàíöèÿ.
 ........................................................................
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà îòíåìàíå â ïîëçà íà äúðæàâàòà íà íåçàêîííî ïðèäîáèòî èìóùåñòâî 
(ÄÂ, áð. 38 îò 2012 ã., â ñèëà îò 19.11.2012 ã.)
 .......................................................................
§ 3. (1) Â äâóìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà çàêîíà Íàðîäíîòî ñúáðàíèå èçáèðà, à ïðåçèäåíòúò è ìèíèñòúð-ïðåäñåäàòåëÿò íàçíà÷àâàò ÷ëåíîâå íà Êîìèñèÿòà çà îòíåìàíå íà íåçàêîííî ïðèäîáèòî èìóùåñòâî.
 (2) Ìàíäàòúò íà çàâàðåíèòå ïðè âëèçàíåòî â ñèëà íà çàêîíà ÷ëåíîâå íà Êîìèñèÿòà çà óñòàíîâÿâàíå íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî îò ïðåñòúïíà äåéíîñò, ñå ïðåêðàòÿâà ñ èçáèðàíåòî, ñúîòâåòíî íàçíà÷àâàíåòî íà ÷ëåíîâåòå íà Êîìèñèÿòà çà îòíåìàíå íà íåçàêîííî ïðèäîáèòî èìóùåñòâî.
 (3) Àêòèâèòå, ïàñèâèòå, àðõèâúò è äðóãèòå ïðàâà è çàäúëæåíèÿ íà Êîìèñèÿòà çà óñòàíîâÿâàíå íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî îò ïðåñòúïíà äåéíîñò, ñå ïîåìàò îò Êîìèñèÿòà çà îòíåìàíå íà íåçàêîííî ïðèäîáèòî èìóùåñòâî.
 (4) Â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò îïðåäåëÿíåòî íà ñúñòàâà é êîìèñèÿòà ïî àë. 1 ïðèåìà ïðàâèëíèêà ïî ÷ë. 20. 
(5) Òðóäîâèòå ïðàâîîòíîøåíèÿ íà ñëóæèòåëèòå íà Êîìèñèÿòà çà óñòàíîâÿâàíå íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî îò ïðåñòúïíà äåéíîñò, ñå óðåæäàò ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà íà ÷ë. 123 îò Êîäåêñà íà òðóäà.
§ 4. Íàçíà÷åíèòå äî âëèçàíåòî â ñèëà íà çàêîíà îðãàíè ïî ÷ë. 13, àë. 1 ñà äëúæíè â åäíîìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî ìó â ñèëà äà ïðåäïðèåìàò íåîáõîäèìèòå äåéñòâèÿ çà îòñòðàíÿâàíå íà íåñúâìåñòèìîñòòà ïî ÷ë. 8, àë. 3, ò. 1, 3 è 5.
§ 5. Íåïðèêëþ÷èëèòå äî âëèçàíåòî â ñèëà íà çàêîíà ïðîâåðêè è ïðîèçâîäñòâà çà îòíåìàíå íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî îò ïðåñòúïíà äåéíîñò, ñå äîâúðøâàò ïðè óñëîâèÿòà è ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Çàêîí çà îòíåìàíå â ïîëçà íà äúðæàâàòà íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî îò ïðåñòúïíà äåéíîñò.
§ 6. Çàêîíúò ñå ïðèëàãà è ïî îòíîøåíèå íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî íåçàêîííî ïðåäè âëèçàíåòî ìó â ñèëà.
§ 7. Â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà çàêîíà Íàöèîíàëíàòà àãåíöèÿ çà ïðèõîäèòå ïðåäàâà íà Ìåæäóâåäîìñòâåíèÿ ñúâåò çà óïðàâëåíèå íà îòíåòî â ïîëçà íà äúðæàâàòà èìóùåñòâî ïðåïèñêèòå çà íåïðîäàäåíîòî êúì äàòàòà íà âëèçàíå â ñèëà íà çàêîíà èìóùåñòâî, êîåòî å îòíåòî â ïîëçà íà äúðæàâàòà ïî ðåäà íà îòìåíåíèÿ Çàêîí çà îòíåìàíå â ïîëçà íà äúðæàâàòà íà èìóùåñòâî, ïðèäîáèòî îò ïðåñòúïíà äåéíîñò, çà âçåìàíå íà ðåøåíèå ïî òîçè çàêîí.
§ 8. Èíñòðóêöèÿòà ïî ÷ë. 30, àë. 2 ñå ïðèåìà â òðèìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà çàêîíà.
 .......................................................................
§ 16. Çàêîíúò âëèçà â ñèëà â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò îáíàðîäâàíåòî ìó â "Äúðæàâåí âåñòíèê".
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ 
êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Çàêîíà 
çà îòãîâîðíîñòòà íà äúðæàâàòà è îáùèíèòå çà âðåäè
 (ÄÂ, áð. 98 îò 2012 ã.)
§ 8. (1) Â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí èëè îò óâåäîìÿâàíåòî èì îò ðåãèñòðàòóðàòà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà èñêîâå çà îáåçùåòåíèå ïî ÷ë. 2á ìîãàò äà ïîäàâàò è ëèöàòà, ÷èèòî æàëáè ïðåä Åâðîïåéñêèÿ ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà ñà îòõâúðëåíè ïîðàäè íåèç÷åðïâàíå íà íîâîñúçäàäåíèòå âúòðåøíîïðàâíè ñðåäñòâà çà çàùèòà è ïðîèçâîäñòâàòà ïî òÿõ ñà âñå îùå âèñÿùè ïðåä íàöèîíàëíèòå èíñòàíöèè.
 (2) Â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí èëè îò óâåäîìÿâàíåòî èì îò ðåãèñòðàòóðàòà íà Åâðîïåéñêèÿ ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà ëèöàòà, ÷èèòî æàëáè ïðåä Åâðîïåéñêèÿ ñúä ïî ïðàâàòà íà ÷îâåêà ñà îòõâúðëåíè ïîðàäè íåèç÷åðïâàíå íà íîâîñúçäàäåíèòå âúòðåøíîïðàâíè ñðåäñòâà çà çàùèòà è ïðîèçâîäñòâàòà ïî òÿõ ñà ïðèêëþ÷èëè ïðåä íàöèîíàëíèòå èíñòàíöèè, ìîãàò äà ïîäàäàò çàÿâëåíèÿ çà îáåçùåòåíèå ïî ðåäà íà ãëàâà òðåòà "à" îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò.
§ 9. Ïðàâî äà ïîäàäàò çàÿâëåíèå çà îáåçùåòåíèå ïî ðåäà íà ãëàâà òðåòà "à" îò Çàêîíà çà ñúäåáíàòà âëàñò â 6-ìåñå÷åí ñðîê îò âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí èìàò è ëèöàòà, ÷èèòî íàöèîíàëíè äîñúäåáíè èëè ñúäåáíè ïðîèçâîäñòâà ñà ïðèêëþ÷èëè êúì äàòàòà íà âëèçàíå â ñèëà íà òîçè çàêîí è íå ñà èçòåêëè ïîâå÷å îò 6 ìåñåöà îò ïîñòàíîâÿâàíåòî íà îêîí÷àòåëíèÿ àêò.
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ
 êúì Çàêîíà çà èçìåíåíèå è äîïúëíåíèå íà Çàêîíà 
çà îòãîâîðíîñòòà íà äúðæàâàòà è îáùèíèòå çà âðåäè 
(ÄÂ, áð. 94 îò 2019 ã.)
 § 6. (1) Òîçè çàêîí ñå ïðèëàãà çà ïðåäÿâåíèòå èñêîâè ìîëáè, ïîäàäåíè ñëåä âëèçàíåòî ìó â ñèëà.
 (2) Íåïðèêëþ÷èëèòå äî âëèçàíåòî â ñèëà íà òîçè çàêîí ïðîèçâîäñòâà ñå äîâúðøâàò îò ñúäèëèùàòà, ïðåä êîèòî ñà âèñÿùè, âêëþ÷èòåëíî ïðè ïîñëåäâàëî âúççèâíî è êàñàöèîííî îáæàëâàíå.
 ............................................................................