ÍÀÐÅÄÁÀ ¹ 3 îò 27.01.2015 ã. çà óòâúðæäàâàíå íà îáùè ìåäèöèíñêè ñòàíäàðòè ïî õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ, ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèîõèðóðãèÿ, ñúäîâà õèðóðãèÿ, äåòñêà õèðóðãèÿ, ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ

Èçäàäåíà îò ìèíèñòúðà íà çäðàâåîïàçâàíåòî, îáí., ÄÂ, áð. 11 îò 10.02.2015 ã.
×ëåí åäèíñòâåí. (1) Ñ òàçè íàðåäáà ñå óòâúðæäàâà ìåäèöèíñêèÿò ñòàíäàðò "Îáùè ìåäèöèíñêè ñòàíäàðòè ïî õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ, ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèîõèðóðãèÿ, ñúäîâà õèðóðãèÿ, äåòñêà õèðóðãèÿ, ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ" ñúãëàñíî ïðèëîæåíèåòî.

 (2) Âúòðåøíèòå àêòîâå íà îðãàíèòå íà óïðàâëåíèå íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå è äîãîâîðèòå çà îêàçàíà ìåäèöèíñêà ïîìîù, ñêëþ÷âàíè îò ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ, íå ìîãàò äà ñúäúðæàò ðàçïîðåäáè, êîèòî îïðåäåëÿò ïî-íèñêî êà÷åñòâî íà îñúùåñòâÿâàíèòå äåéíîñòè ïî õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ, ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèîõèðóðãèÿ, ñúäîâà õèðóðãèÿ, äåòñêà õèðóðãèÿ, ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ îò óñòàíîâåíîòî ñ òàçè íàðåäáà.
ÏÐÅÕÎÄÍÈ È ÇÀÊËÞ×ÈÒÅËÍÈ ÐÀÇÏÎÐÅÄÁÈ

 § 1. Ñòàíäàðòíèòå è ñïåöèôè÷íèòå îáîðóäâàíå è àïàðàòóðà, ïîñî÷åíè â ïðèëîæåíèåòî êúì ÷ëåí åäèíñòâåí, àë. 1, àêî íå ìîãàò äà áúäàò îñèãóðåíè çà âñÿêà êëèíè÷íà ñòðóêòóðà, ñëåäâà äà áúäàò îñèãóðåíè â ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå â áðîé è ïî ñïåöèôèêà, äîñòàòú÷íè çà îáåçïå÷àâàíå èçïúëíåíèåòî íà èçèñêâàíèÿòà çà êîìïåòåíòíîñò è îáåì äåéíîñò íà âñÿêà îò ñòðóêòóðèòå ïî íèâà.
 § 2. (1) Â ñëó÷àèòå, êîãàòî ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå çà áîëíè÷íà ïîìîù íå ðàçïîëàãà ñúñ ñîáñòâåíà êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ, òî ñëåäâà äà îñèãóðè îñúùåñòâÿâàíåòî íà äåéíîñò ïî êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò ñúîòâåòíîòî íèâî, îïðåäåëåíî ñ òîçè ñòàíäàðò, ïî äîãîâîð ñúñ ñàìîñòîÿòåëíà ìåäèêî-äèàãíîñòè÷íà ëàáîðàòîðèÿ èëè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ – ñòðóêòóðà íà äðóãî ëå÷åáíî çàâåäåíèå. Â òåçè ñëó÷àè ëàáîðàòîðèÿòà, ñ êîÿòî å ñêëþ÷åí äîãîâîðúò, ñëåäâà äà áúäå ðàçïîëîæåíà â åäíà è ñúùà ñãðàäà ñ áîëíèöàòà èëè â ðàìêèòå íà áîëíèöàòà. Ñ äîãîâîðà çàäúëæèòåëíî ñå îáåçïå÷àâà 24-÷àñîâî îñúùåñòâÿâàíå íà äåéíîñòèòå ïî êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ çà íóæäèòå íà ñòðóêòóðàòà/ñòðóêòóðèòå ïî õèðóðãèÿ.

 (2) Â ñëó÷àèòå ïî àë. 1, àêî ëàáîðàòîðèÿòà å ñàìîñòîÿòåëíà ìåäèêî-äèàãíîñòè÷íà ëàáîðàòîðèÿ èëè ñòðóêòóðà îò ëå÷åáíî çàâåäåíèå çà èçâúíáîëíè÷íà ïîìîù, òÿ ñëåäâà äà îòãîâàðÿ íà èçèñêâàíèÿòà çà ñúîòâåòíîòî íèâî áîëíè÷íà ñòðóêòóðà ïî êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ, îïðåäåëåíè ñ Íàðåäáà ¹ 1 îò 2014 ã. çà óòâúðæäàâàíå íà ìåäèöèíñêè ñòàíäàðò "Êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ" (ÄÂ, áð. 13 îò 2014 ã.).
§ 3. Óêàçàíèÿ ïî ïðèëàãàíå íà òàçè íàðåäáà ñå äàâàò îò ìèíèñòúðà íà çäðàâåîïàçâàíåòî.
§ 4. Êîíòðîëúò ïî èçïúëíåíèå íà íàðåäáàòà ñå îñúùåñòâÿâà îò Èçïúëíèòåëíà àãåíöèÿ "Ìåäèöèíñêè îäèò", ðåãèîíàëíèòå çäðàâíè èíñïåêöèè è îðãàíèòå íà óïðàâëåíèå íà ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ.
 § 5. Òàçè íàðåäáà ñå èçäàâà íà îñíîâàíèå ÷ë. 6, àë. 1 îò Çàêîíà çà ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ è îòìåíÿ Íàðåäáà ¹ 20 îò 2010 ã. çà óòâúðæäàâàíå íà îáùè ìåäèöèíñêè ñòàíäàðòè ïî õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ, ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèîõèðóðãèÿ, ñúäîâà õèðóðãèÿ, äåòñêà õèðóðãèÿ, ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ (ÄÂ, áð. 53 îò 2010 ã.).
Ïðèëîæåíèå 
êúì ÷ëåí åäèíñòâåí, àë. 1

ÌÅÄÈÖÈÍÑÊÈ ÑÒÀÍÄÀÐÒ "ÎÁÙÈ ÌÅÄÈÖÈÍÑÊÈ ÑÒÀÍÄÀÐÒÈ ÏÎ ÕÈÐÓÐÃÈß, ÍÅÂÐÎÕÈÐÓÐÃÈß,
ÃÐÚÄÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß, ÊÀÐÄÈÎÕÈÐÓÐÃÈß, ÑÚÄÎÂÀ ÕÈÐÓÐÃÈß, ÄÅÒÑÊÀ ÕÈÐÓÐÃÈß,
 ÏËÀÑÒÈ×ÍÎ-ÂÚÇÑÒÀÍÎÂÈÒÅËÍÀ È ÅÑÒÅÒÈ×ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß È ËÈÖÅÂÎ-×ÅËÞÑÒÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß"

Ðàçäåë ïúðâè
Îáùè èçèñêâàíèÿ çà ìåäèöèíñêèòå ñïåöèàëíîñòè ïî õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ,
ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèîõèðóðãèÿ, ñúäîâà õèðóðãèÿ, äåòñêà õèðóðãèÿ,
 ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ
I. Âúâåäåíèå
1. Ìåäèöèíñêèòå ñòàíäàðòè ïî ñïåöèàëíîñòè ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò èìàò çà öåë
äà ôîðìóëèðàò èçèñêâàíèÿ çà êà÷åñòâî íà õèðóðãè÷íàòà ïîìîù, îêàçâàíà íà
ïàöèåíòèòå â õèðóðãè÷åí êàáèíåò, õèðóðãè÷íî îòäåëåíèå èëè õèðóðãè÷íà êëèíèêà,
 íåçàâèñèìî îò îáåìà íà èçâúðøâàíàòà â òÿõ îïåðàòèâíà äåéíîñò.
2. Îáåêò íà íàñòîÿùèÿ ñòàíäàðò ñà ñïåöèàëíîñòèòå: õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ,
ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ, ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèîõèðóðãèÿ, ñúäîâà õèðóðãèÿ,
äåòñêà õèðóðãèÿ, ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è
 ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ.
3. Íå ñà îáåêò íà òîçè ñòàíäàðò îñòàíàëèòå ñïåöèàëíîñòè, â ðàìêèòå íà êîèòî
 ñå èçâúðøâàò õèðóðãè÷íè äåéíîñòè.
4. Ñïåöèàëíîñòèòå ïî ò. 2 èìàò êîìïëåêñåí õàðàêòåð. Ïðè òÿõ ïî êîíñåðâàòèâåí
 è/èëè îïåðàòèâåí ïúò ñå ëåêóâàò õèðóðãè÷íè çàáîëÿâàíèÿ íà ÷îâåøêèÿ îðãàíèçúì.
5. Õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå è äèàãíîñòèêà ñå èçâúðøâàò â ñëåäíèòå ëå÷åáíè
 çàâåäåíèÿ:
5.1. Èçâúíáîëíè÷íà õèðóðãè÷íà ïîìîù:
5.1.1. ïúðâè÷íà – â èíäèâèäóàëíà èëè ãðóïîâà ïðàêòèêà çà ïúðâè÷íà ìåäèöèíñêà
 ïîìîù;
5.1.2. ñïåöèàëèçèðàíà – â èíäèâèäóàëíà èëè ãðóïîâà ïðàêòèêà çà ñïåöèàëèçèðàíà
ìåäèöèíñêà ïîìîù, ìåäèöèíñêè öåíòúð, äåíòàëåí öåíòúð, ìåäèêî-äåíòàëåí öåíòúð
 è äèàãíîñòè÷íî-êîíñóëòàòèâåí öåíòúð.
5.2. Áîëíè÷íà õèðóðãè÷íà ïîìîù:
5.2.1. ìíîãîïðîôèëíè áîëíèöè çà àêòèâíî ëå÷åíèå;
5.2.2. ñïåöèàëèçèðàíè áîëíèöè çà àêòèâíî ëå÷åíèå.
6. Èçâúíáîëíè÷íàòà õèðóðãè÷íà ïîìîù ñå îñúùåñòâÿâà â îáåì, ñúîòâåòñòâàù íà
 îñíîâíèÿ ïàêåò îò çäðàâíè äåéíîñòè, ãàðàíòèðàí îò áþäæåòà íà ÍÇÎÊ.
7. Áîëíè÷íà õèðóðãè÷íà ïîìîù ñå îñúùåñòâÿâà â õèðóðãè÷íà êëèíèêà/îòäåëåíèå ñ
 îáîñîáåíè îïåðàöèîííè çàëè (çîíà, áëîê). Âèäúò íà ñòðóêòóðàòà ñå îïðåäåëÿ îò:
7.1. îáåìà íà èçâúðøâàíàòà õèðóðãè÷íà äåéíîñò ïî ñïåöèàëíîñòòà;
7.2. áðîÿ è êâàëèôèêàöèÿòà íà ëåêàðèòå ñ ïðèäîáèòà õèðóðãè÷íà ñïåöèàëíîñò;
7.3. îáåìà è âèäà íà îñúùåñòâÿâàíèòå ìåäèöèíñêè äåéíîñòè îò ëå÷åáíîòî
 çàâåäåíèå;
7.4. íàëè÷íàòà ìåäèöèíñêà àïàðàòóðà è òåõíè÷åñêî îáîðóäâàíå;
7.5. íàëè÷èå íà óñëîâèÿ çà ôîðìèðàíå íà èíòåðäèñöèïëèíàðíè åêèïè.
8. Îñíîâåí ìåòîä íà ëå÷åíèå å îïåðàòèâíèÿò. Îïåðàöèÿòà å ëå÷åáíà ïðîöåäóðà,
ñâúðçàíà ñ íàðóøàâàíå öåëîñòòà íà êîæàòà èëè ïîêðèâíèòå ëèãàâèöè è
 ïðèëåæàùèòå òúêàíè è îðãàíè, è ïðåäñòàâëÿâà:
8.1. Îáðàáîòêà íà îïåðàòèâíà ðàíà.
8.2. Îòñòðàíÿâàíå íà:
8.2.1. òå÷íè êîëåêöèè;
8.2.2. òóìîðíè ôîðìàöèè;
8.2.3. ÷àñòè èëè öÿëîñòíî îòñòðàíÿâàíå íà îðãàí èëè êðàéíèê ïðè ôîðìàöèè,
 âúçïàëèòåëíè è äðóãè çàáîëÿâàíèÿ;
8.2.4. äåôåêòè (âðîäåíè èëè ïðèäîáèòè) èëè êîðèãèðàíå íà äåôåêòè;
8.2.5. âúçñòàíîâÿâàíå (âêë. ïëàñòè÷íî) öåëîñòòà íà óâðåäåíè òúêàíè, ñòðóêòóðè
 è îðãàíè, íà ñúäîâå è äðóãè êàíàëèêóëÿðíè ñòðóêòóðè.
9. Ñïîðåä ñâîÿ îáåì è ñëîæíîñò îïåðàöèèòå ñà ìàëêè, ñðåäíè, ãîëåìè (ñëîæíè) è
 ìíîãî ãîëåìè (ìíîãî ñëîæíè).
10. Ñïîðåä ñðîêà, íàëàãàù íåîáõîäèìîñòòà îò õèðóðãè÷íà íàìåñà â çàâèñèìîñò îò
 ñúñòîÿíèåòî íà ïàöèåíòà, îïåðàöèèòå ñà ïëàíîâè èëè ñïåøíè.
11. Õèðóðã ñïåöèàëèñò å ëåêàð, ïðèäîáèë ñïåöèàëíîñò ñ ïðåîáëàäàâàùà
õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò ñúãëàñíî íîìåíêëàòóðàòà íà ñïåöèàëíîñòèòå â ñèñòåìàòà
 íà çäðàâåîïàçâàíåòî.
12. Õèðóðãúò ñïåöèàëèñò èìà ïðàâî äà èçâúðøâà ñàìîñòîÿòåëíî õèðóðãè÷íè íàìåñè
âúâ âñè÷êè îáëàñòè íà ÷îâåøêîòî òÿëî â îáåì, ñúîòâåòñòâàù íà ïðèäîáèòàòà îò
 íåãî ïðîôåñèîíàëíà êâàëèôèêàöèÿ è ñïåöèàëíîñò.
13. Ïðåäìåò íà äåéíîñò, îáõâàò è íàó÷íà áàçà íà ñïåöèàëíîñòèòå ïî ò. 2:
13.1. Õèðóðãèÿòà âêëþ÷âà õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿòà íà ïîêðèâíèòå
òúêàíè, íà îðãàíèòå â êîðåìíàòà êóõèíà, íà åíäîêðèííèòå îðãàíè, íà
ðåòðîïåðèòîíåàëíîòî ïðîñòðàíñòâî, à â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò – è õèðóðãè÷íîòî
ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿ íà ïåðèôåðíèòå íåðâè, íà êðúâîíîñíèòå ñúäîâå, íà
ïîêðèâíèòå òúêàíè è îðãàíèòå â ÷åðåïíàòà êóõèíà è ëèöåòî, ãðúäíàòà êóõèíà è
êðàéíèöèòå, âêëþ÷èòåëíî è ó äåöà. Õèðóðãèÿòà îáõâàùà ïîçíàíèÿòà, òåõíè÷åñêèòå
óìåíèÿ è ïðåöåíêè, íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå íà áîëåñòè
íà ÷îâåøêîòî òÿëî, ÷èåòî ëå÷åíèå òðÿáâà èëè ìîæå äà ñå ïðîâåäå ïî õèðóðãè÷åí
íà÷èí. Íàó÷íàòà îñíîâà íà ïðàêòè÷åñêàòà äåéíîñò ïî õèðóðãèÿ âêëþ÷âà çíàíèÿ çà
áîëåñòèòå íà ãëàâàòà, øèÿòà, ãðúäíèÿ êîø, êîðåìíàòà êóõèíà è
ðåòðîïåðèòîíåàëíîòî ïðîñòðàíñòâî, ãîðíèòå è äîëíèòå êðàéíèöè. Õèðóðãèÿòà
èçèñêâà çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ, ïàòîôèçèîëîãèÿ,
êëèíè÷íà ïàòîëîãèÿ, ëàáîðàòîðíà è îáðàçíà äèàãíîñòèêà, ïðåäîïåðàòèâíî
 îöåíÿâàíå è èíòåíçèâíè ñëåä-
îïåðàòèâíè ãðèæè, ïî õèðóðãè÷íà îíêîëîãèÿ, òðàâìàòîëîãèÿ è äðóãè. Íàðåä ñ
òîâà â õèðóðãèÿòà ñå èçó÷àâàò îñíîâíèòå ïðèíöèïè íà àñåïòèêàòà è
àíòèñåïòèêàòà, îñíîâíàòà òåõíèêà íà îïåðàöèèòå, ëå÷åíèåòî íà õèðóðãè÷íèòå
çàáîëÿâàíèÿ, êàêòî è íà èìóíîëîãèÿòà, òðàíñïëàíòîëîãèÿòà, ãåíåòèêàòà ïî
 õèðóðãè÷íè ïðîáëåìè.
13.2. Íåâðîõèðóðãèÿòà âêëþ÷âà õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿòà íà ãëàâíèÿ
è ãðúáíà÷íèÿ ìîçúê è íà ïåðèôåðíèòå íåðâè. Íåâðîõèðóðãèÿòà îáõâàùà
ïîçíàíèÿòà, òåõíè÷åñêèòå óìåíèÿ è ïðåöåíêè, íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà
äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå íà õèðóðãè÷íèòå áîëåñòè íà öåíòðàëíàòà è ïåðèôåðíàòà
íåðâíà ñèñòåìà. Íàó÷íàòà áàçà âêëþ÷âà, íî áåç äà ñå îãðàíè÷àâà ñàìî äî òÿõ,
áîëåñòèòå íà ÷åðåïà, ãëàâíèÿ è ìàëêèÿ ìîçúê, ãðúáíà÷íèÿ ñòúëá è ãðúáíà÷íèÿ
ìîçúê, íåðâíèòå ïëåêñóñè è ïåðèôåðíèòå íåðâè. Íåâðîõèðóðãèÿòà èçèñêâà
çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ, ïàòîôèçèîëîãèÿ, êëèíè÷íà
ïàòîëîãèÿ, îáðàçíà äèàãíîñòèêà, èíâàçèâíè èçñëåäâàíèÿ, ïðåäîïåðàòèâíî
îöåíÿâàíå, ïîñòîïåðàòèâíè ãðèæè, èíòåíçèâíè ãðèæè, òðàâìà, îíêîëîãèÿ è
 íåâðîëîãèÿ.
13.3. Ëèöåâî-÷åëþñòíàòà õèðóðãèÿ (Ë×Õ) âêëþ÷âà õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà
çàáîëÿâàíèÿòà íà ëèöåòî, ãîðíàòà è äîëíàòà ÷åëþñò, êàêòî è äåòàéëè îò
îïåðàòèâíè íàìåñè âúðõó ëèöåâè ñåòèâíè îðãàíè. Ë×Õ îáõâàùà ïîçíàíèÿòà,
òåõíè÷åñêèòå óìåíèÿ è ïðåöåíêè, íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå
íà õèðóðãè÷íèòå áîëåñòè íà ëèöåòî, ãîðíàòà è äîëíàòà ÷åëþñò, óñòíàòà êóõèíà,
êàêòî è äåòàéëè îò îïåðàòèâíè íàìåñè âúðõó ëèöåâè ñåòèâíè îðãàíè. Íàó÷íàòà
áàçà âêëþ÷âà, íî áåç äà ñå îãðàíè÷àâà ñàìî äî òÿõ, áîëåñòèòå íà ëèöåòî è
ïðèëåæàùèòå ìó ñåòèâíè îðãàíè, óñòíàòà êóõèíà è ÷åëþñòèòå. Ë×Õ èçèñêâà
çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ, êëèíè÷íà ïàòîëîãèÿ, îáðàçíà
äèàãíîñòèêà, ïðåäîïåðàòèâíî îöåíÿâàíå, ïîñòîïåðàòèâíè è èíòåíçèâíè ãðèæè,
 òðàâìà, îíêîëîãèÿ, äåíòàëíà ìåäèöèíà.
13.4. Ãðúäíàòà õèðóðãèÿ âêëþ÷âà õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿòà íà
ãðúäíèÿ êîø, äèõàòåëíàòà ñèñòåìà è ìåäèàñòèíóìà. Ãðúäíàòà õèðóðãèÿ îáõâàùà
ïîçíàíèÿòà, òåõíè÷åñêèòå óìåíèÿ è ïðåöåíêè, íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà
äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå íà õèðóðãè÷íèòå áîëåñòè íà ãðúäíèÿ êîø, áåëèòå äðîáîâå
è ìåäèàñòèíàëíèòå îðãàíè. Íàó÷íàòà áàçà âêëþ÷âà, íî áåç äà ñå îãðàíè÷àâà ñàìî
äî òÿõ, áîëåñòèòå íà ãðúäíàòà ñòåíà, ïëåâðàòà, áåëèòå äðîáîâå, òðàõåÿòà è
áðîíõèòå, ìåäèàñòèíóìà, äèàôðàãìàòà è õðàíîïðîâîäà. Ãðúäíàòà õèðóðãèÿ èçèñêâà
çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ, ïàòîôèçèîëîãèÿ, êëèíè÷íà
ïàòîëîãèÿ, îáðàçíà äèàãíîñòèêà, îðãàííà ôóíêöèîíàëíà äèàãíîñòèêà, èíâàçèâíè
èçñëåäâàíèÿ, ïðåäîïåðàòèâíî îöåíÿâàíå, ïîñòîïåðàòèâíè ãðèæè, èíòåíçèâíè
 ãðèæè, òðàâìà, îíêîëîãèÿ è òðàíñïëàíòîëîãèÿ.
13.5. Êàðäèîõèðóðãèÿòà âêëþ÷âà õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿòà íà ñúðöåòî
è íåãîâèòå ìàãèñòðàëíè ñúäîâå. Êàðäèîõèðóðãèÿòà îáõâàùà ïîçíàíèÿòà,
òåõíè÷åñêèòå óìåíèÿ è ïðåöåíêè, íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå
íà õèðóðãè÷íèòå áîëåñòè íà ñúðöåòî è íåãîâèÿ êëàïåí àïàðàò, íà ìàãèñòðàëíèòå
ìó ñúäîâå, íà êîðîíàðíèòå ñúäîâå. Íàó÷íàòà áàçà âêëþ÷âà, íî áåç äà ñå
îãðàíè÷àâà ñàìî äî òÿõ, áîëåñòèòå íà ñúðäå÷íèÿ ìóñêóë, ñúðäå÷íèòå êëàïè,
êîðîíàðíèòå ñúäîâå, ãðúäíàòà àîðòà è äðóãèòå ìàãèñòðàëíè ñúäîâå íà ñúðöåòî.
Êàðäèîõèðóðãèÿòà èçèñêâà çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ,
ïàòîôèçèîëîãèÿ, êëèíè÷íà ïàòîëîãèÿ, îáðàçíà äèàãíîñòèêà, îðãàííà ôóíêöèîíàëíà
äèàãíîñòèêà, èíâàçèâíè èçñëåäâàíèÿ, ïðåäîïåðàòèâíî îöåíÿâàíå, ïîñòîïåðàòèâíè
 ãðèæè, èíòåíçèâíè ãðèæè, òðàâìà è òðàíñïëàíòîëîãèÿ.
13.6. Ñúäîâàòà õèðóðãèÿ âêëþ÷âà õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿòà íà
êðúâîíîñíàòà è ëèìôíàòà ñèñòåìà. Ñúäîâàòà õèðóðãèÿ îáõâàùà ïîçíàíèÿòà,
òåõíè÷åñêèòå óìåíèÿ è ïðåöåíêè, íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå
íà õèðóðãè÷íèòå áîëåñòè íà êðúâîíîñíàòà è ëèìôíàòà ñèñòåìà. Íàó÷íàòà áàçà
âêëþ÷âà, íî áåç äà ñå îãðàíè÷àâà ñàìî äî òÿõ, áîëåñòèòå íà àîðòàòà,
êàðîòèäíèòå, ìåçåíòåðèàëíèòå è áúáðå÷íèòå àðòåðèè, àðòåðèàëíèòå ñúäîâå íà
ãîðíèòå è äîëíèòå êðàéíèöè, íà ïåðèôåðíèòå àðòåðèè è âåíè, íà êóõèòå âåíè è
ïîðòàëíàòà âåíà, íà ëèìôíèòå ñúäîâå è áàñåéíè. Ñúäîâàòà õèðóðãèÿ èçèñêâà
çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ, ïàòîôèçèîëîãèÿ, êëèíè÷íà
ïàòîëîãèÿ, îáðàçíà äèàãíîñòèêà, îðãàííà ôóíêöèîíàëíà äèàãíîñòèêà, èíâàçèâíè
èçñëåäâàíèÿ, ïðåäîïåðàòèâíî îöåíÿâàíå, ïîñòîïåðàòèâíè ãðèæè, èíòåíçèâíè
 ãðèæè, òðàâìà, îíêîëîãèÿ è òðàíñïëàíòîëîãèÿ.
13.7. Äåòñêàòà õèðóðãèÿ âêëþ÷âà õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿ ó äåöà äî
18-ãîäèøíà âúçðàñò. Äåòñêàòà õèðóðãèÿ îáõâàùà ïîçíàíèÿòà, òåõíè÷åñêèòå óìåíèÿ
è ïðåöåíêè, íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå íà õèðóðãè÷íèòå
áîëåñòè íà äåòåòî îò ðàæäàíåòî äî 18-ãîäèøíà âúçðàñò âêëþ÷èòåëíî. Íàó÷íàòà
áàçà âêëþ÷âà, íî áåç äà ñå îãðàíè÷àâà ñàìî äî òÿõ, áîëåñòèòå íà øèÿòà,
ãðúäíèÿ êîø è îðãàíèòå â íåãî, êîðåìíàòà ñòåíà è ðåòðîïåðèòîíåóìà, êîðåìíàòà
êóõèíà è îðãàíèòå â íåÿ. Áîëåñòèòå íà öåíòðàëíàòà è ïåðèôåðíàòà íåðâíà
ñèñòåìà, íà ñúðöåòî è íåãîâèòå ìàãèñòðàëíè ñúäîâå ñå ëåêóâàò â ïðîôèëèðàíè
õèðóðãè÷íè çâåíà çà äåòñêàòà âúçðàñò. Äåòñêàòà õèðóðãèÿ èçèñêâà çàäúëáî÷åíè
ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ, ïàòîôèçèîëîãèÿ, êëèíè÷íà ïàòîëîãèÿ, îáðàçíà
äèàãíîñòèêà, îðãàííà ôóíêöèîíàëíà äèàãíîñòèêà, èíâàçèâíè èçñëåäâàíèÿ,
ïðåäîïåðàòèâíî îöåíÿâàíå, ïîñòîïåðàòèâíè ãðèæè, èíòåíçèâíè ãðèæè â äåòñêàòà
 âúçðàñò, òðàâìà, îíêîëîãèÿ è òðàíñïëàíòîëîãèÿ.
13.8. Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíàòà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ âêëþ÷âà
ðåêîíñòðóêöèÿòà è ïëàñòèêàòà íà âðîäåíè è ïðèäîáèòè äåôåêòè íà ïîâúðõíîñòíèòå
îáâèâêè íà òÿëîòî, íà äåôåêòè íà êîæàòà è ôîðìèòå íà òÿëîòî, êàêòî è íà
èçãàðÿíèÿ, èçìðúçâàíèÿ è òåõíèòå ïîñëåäèöè. Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíàòà è
åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ îáõâàùà ïîçíàíèÿòà, òåõíè÷åñêèòå óìåíèÿ è ïðåöåíêè,
íåîáõîäèìè çà àäåêâàòíà äèàãíîñòèêà è ëå÷åíèå íà õèðóðãè÷íèòå áîëåñòè è
äåôåêòè íà ïîêðèâíèòå òúêàíè íà òÿëîòî. Íàó÷íàòà áàçà âêëþ÷âà, íî áåç äà ñå
îãðàíè÷àâà ñàìî äî òÿõ, áîëåñòèòå íà êîæàòà è ïîäêîæíèòå òúêàíè ïî öÿëîòî
òÿëî, íà âðîäåíè è ïðèäîáèòè äåôåêòè íà êîæàòà è ôîðìèòå íà ëèöåòî, òÿëîòî è
êðàéíèöèòå, êàêòî è èçãàðÿíèÿòà, èçìðúçâàíèÿòà è òåõíèòå ïîñëåäèöè. Òàçè
õèðóðãèÿ èçèñêâà çàäúëáî÷åíè ïîçíàíèÿ ïî àíàòîìèÿ, ôèçèîëîãèÿ,
ïàòîôèçèîëîãèÿ, êëèíè÷íà ïàòîëîãèÿ, îáðàçíà äèàãíîñòèêà, ïðåäîïåðàòèâíî
îöåíÿâàíå, ïîñòîïåðàòèâíè ãðèæè, èíòåíçèâíè ãðèæè, òðàâìà, îíêîëîãèÿ è
 òðàíñïëàíòîëîãèÿ.
14. Äðóãè îáëàñòè íà õèðóðãè÷íà äåéíîñò:
14.1. Ñïåøíà õèðóðãèÿ – âêëþ÷âà îïåðàòèâíî ëå÷åíèå íà õèðóðãè÷íî áîëíè è
 ïîñòðàäàëè, íàìèðàùè ñå â ñúñòîÿíèå, ïðÿêî çàñòðàøàâàùî æèâîòà èì.
14.2. Õèðóðãè÷íà îíêîëîãèÿ – âêëþ÷âà îïåðàòèâíîòî ëå÷åíèå íà ñîëèäíèòå
 òóìîðè.
14.3. Ëàïàðîñêîïñêà õèðóðãèÿ, òîðàêîñêîïñêà õèðóðãèÿ – âêëþ÷âà ìåòîäè, ïðè
êîèòî ñå ïîëçâàò îïòè÷åñêè óðåäè, ñïåöèôè÷íà àïàðàòóðà è èíñòðóìåíòè çà
ðàáîòà â êîðåìíàòà, ðåñïåêòèâíî â ãðúäíàòà, êóõèíà áåç íåîáõîäèìîñò îò
 èçâúðøâàíå íà øèðîê ðàçðåç (ëàïàðîòîìèÿ, òîðàêîòîìèÿ).
14.4. Åäíîäíåâíà õèðóðãèÿ (one-day surgery, daily surgery) – îçíà÷àâà
ïðèëîæåíèå íà õèðóðãè÷íè (îïåðàòèâíè) ìåòîäè â ïëàíîâ ïîðÿäúê â ðàìêèòå íà
 åäèí äåí.
14.5. Àìáóëàòîðíà õèðóðãèÿ – âêëþ÷âà èçïîëçâàíåòî íà õèðóðãè÷íè ìåòîäè â
ñïåøåí èëè ïëàíîâ ïîðÿäúê çà èçâúðøâàíå íà ìàëêè õèðóðãè÷íè ìàíèïóëàöèè èëè
 îïåðàöèè, çà êîèòî íå ñå èçèñêâà åäíîäíåâåí èëè áîëíè÷åí ïðåñòîé.
II. Íèâà íà êîìïåòåíòíîñò
1. Õèðóðãè÷íîòî ëå÷åíèå è äèàãíîñòèêà ñå èçâúðøâàò â ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà
 èçâúíáîëíè÷íà è áîëíè÷íà ïîìîù.
2. Ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ çà áîëíè÷íà ïîìîù ñå êëàñèôèöèðàò íà òðè íèâà â
 çàâèñèìîñò îò íèâîòî íà êîìïåòåíòíîñò, ÷èèòî êðèòåðèè ïîêðèâàò.
3. Èçèñêâàíèÿ çà îñúùåñòâÿâàíå íà ñïåöèàëíîñòòà "Õèðóðãèÿ" îò I íèâî íà
 êîìïåòåíòíîñò â áîëíèöà çà àêòèâíî ëå÷åíèå:
3.1. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â ñàìîñòîÿòåëíà
 áîëíè÷íà ñòðóêòóðà, îòãîâàðÿùà íà ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
3.1.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò îïåðàöèè ñ ìàëúê è ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò
(áåç îíêîëîãèÿ), êîèòî íå ïðåäïîëàãàò èíòåíçèâíè äèàãíîñòè÷íè è òåðàïåâòè÷íè
 ïðîöåäóðè. Ãîëåìè îïåðàöèè ñå äîïóñêàò ñàìî ïðè ñïåøíîñò.
3.1.2. Â ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò ïúðâî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ðàáîòÿò
íàé-ìàëêî òðèìà ëåêàðè, îò êîèòî äâàìà ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî
 õèðóðãèÿ.
3.1.3. Â ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò ïúðâî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ñå èçâúðøâàò
 íàé-ìàëêî 300 îïåðàöèè ãîäèøíî.
3.1.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà íà
òåðèòîðèÿòà ñè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò I íèâî íà êîìïåòåíòíîñò,
ìèêðîáèîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ – ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð. Äîïóñòèìî å
 äåéíîñòèòå ïî ïàòîàíàòîìèÿ äà ñå èçâúðøâàò ïî äîãîâîð.
3.1.5. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ ñëåäíàòà àïàðàòóðà:
îïåðàöèîííè ìàñè – 2 áð.; îïåðàöèîííè ëàìïè – 2 áð.; ñòåðèëèçàòîð – 1 áð.;
 ðåíòãåíîâ àïàðàò, ðàçïîëîæåíè íà òåðèòîðèÿòà íà áîëíèöàòà.
3.2. Â ñòðóêòóðà, îñúùåñòâÿâàùà äåéíîñòèòå ïî õèðóðãèÿ îò I íèâî íà
êîìïåòåíòíîñò, å äîïóñòèìî èçâúðøâàíåòî íà äåéíîñòèòå îò I íèâî íà
êîìïåòåíòíîñò ïî ìåäèöèíñêèòå ñïåöèàëíîñòè "Îðòîïåäèÿ è òðàâìàòîëîãèÿ",
"Óðîëîãèÿ", "Ãðúäíà õèðóðãèÿ" ïðè ñïàçâàíå íà èçèñêâàíèÿòà íà ñúîòâåòíèòå
ìåäèöèíñêè ñòàíäàðòè ïî îðòîïåäèÿ è òðàâìàòîëîãèÿ, óðîëîãèÿ è ãðúäíà õèðóðãèÿ
îòíîñíî íàëè÷íè ñïåöèàëèñòè è îáîðóäâàíå è äåéíîñò ïî äåòñêà õèðóðãèÿ îò I
íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ïðè ñïàçâàíåòî íà ñîáñòâåíè êëèíè÷íè ïðîòîêîëè
 (äèàãíîñòè÷íî-òåðàïåâòè÷íè àëãîðèòìè).
4. Èçèñêâàíèÿ çà îñúùåñòâÿâàíå íà ñïåöèàëíîñòèòå "Õèðóðãèÿ", "Ñúäîâà
õèðóðãèÿ", "Äåòñêà õèðóðãèÿ" è "Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà
 õèðóðãèÿ" îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò â áîëíèöà çà àêòèâíî ëå÷åíèå:
4.1. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â ñàìîñòîÿòåëíà
áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà ñëåäíèòå
 èçèñêâàíèÿ:
4.1.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâà ëå÷åíèå íà çàáîëÿâàíèÿ ñ äîáðîêà÷åñòâåí è
çëîêà÷åñòâåí õàðàêòåð íà ãàñòðîèíòåñòèíàëíàòà ñèñòåìà, ÷åðíîäðîáíî-æëú÷íàòà
ñèñòåìà, äàëàêà, ðåòðîïåðèòîíåàëíîòî ïðîñòðàíñòâî, ùèòîâèäíàòà, íàäáúáðå÷íèòå
æëåçè è ìëå÷íèòå æëåçè, àíóñà è ïåðèàíàëíîòî ïðîñòðàíñòâî è äðóãè, èçèñêâàùè
îòñòðàíÿâàíå íà ÷àñò èëè öÿë îðãàí; íàìåñà âúðõó åäèí èëè ïîâå÷å îðãàíè íà
åäèí åòàï; åäíîâðåìåííà íàìåñà âúðõó îðãàí/îðãàíè îò äâå îáëàñòè/êóõèíè;
îñòúð õèðóðãè÷åñêè êîðåì; çàáîëÿâàíèÿ, èçèñêâàùè âèñîêîñïåöèàëèçèðàíè
îïåðàòèâíè ïðîöåäóðè; õèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà èçãàðÿíèÿ ñ ïëîù äî 10 % îò
 òåëåñíàòà ïîâúðõíîñò, ñ õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíåâèòå ïîâúðõíîñòè.
4.1.2. Â ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò âòîðî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ðàáîòÿò
íàé-ìàëêî øåñò ëåêàðè, îò êîèòî ÷åòèðèìà ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî
õèðóðãèÿ. Çà îñúùåñòâÿâàíå íà äèàãíîñòè÷íèòå äåéíîñòè ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå, â
êîåòî èìà ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò âòîðî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò, òðÿáâà äà
ðàçïîëàãà è ñ åäèí ëåêàð ñ ïðèäîáèòà êâàëèôèêàöèÿ çà èçâúðøâàíå íà åõîãðàôèÿ,
êàêòî è åäèí ëåêàð ñ ïðèäîáèòà êâàëèôèêàöèÿ çà èçâúðøâàíå íà ãîðíà è äîëíà
 åíäîñêîïèÿ.
4.1.3. Â ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò âòîðî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ñå èçâúðøâàò
 íàé-ìàëêî 700 îïåðàöèè ãîäèøíî.
4.1.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà íà
òåðèòîðèÿòà ñè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò.
 Ìèêðîáèîëîãè÷íàòà ëàáîðàòîðèÿ ìîæå äà áúäå ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð.
4.1.5. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà èìà ñòðóêòóðà ïî ïàòîàíàòîìèÿ èëè äà
 ïîëçâà ïî äîãîâîð âúíøíà (íàìèðàùà ñå íà òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî).
4.1.6. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ ñëåäíàòà àïàðàòóðà:
îïåðàöèîííè ìàñè – 3 áð.; îïåðàöèîííè ëàìïè – 3 áð.; åõîãðàô ñ äîïëåð,
ðàçïîëîæåí íà òåðèòîðèÿòà íà áîëíèöàòà; àïàðàòóðà çà ãîðíà è äîëíà
åíäîñêîïèÿ; ðåíòãåíîâ àïàðàò çà ñêîïèÿ è ãðàôèÿ, ðàçïîëîæåí íà òåðèòîðèÿòà íà
áîëíèöàòà; êîìïþòúðåí àêñèàëåí òîìîãðàô (ÊÀÒ) è/èëè ìàãíèòíîðåçîíàíñåí
òîìîãðàô (ÌÐÒ) – íà òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî (êàòî ñå îñèãóðè 24-÷àñîâ
 äîñòúï, âêëþ÷èòåëíî â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò).
4.2. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Ñúäîâà õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â
ñàìîñòîÿòåëíà áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà
 ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
4.2.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò ïëàíîâè è ñïåøíè îïåðàöèè ñ ìàëúê, ñðåäåí è
 ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, êàêòî è ñïåøíè îïåðàöèè â ïúëåí îáåì.
4.2.2. Â ñòðóêòóðàòà ðàáîòÿò íàé-ìàëêî òðèìà ëåêàðè, îò êîèòî:
4.2.2.1. íàé-ìàëêî äâàìà ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî ñúäîâà õèðóðãèÿ
èëè åäèí ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî ñúäîâà õèðóðãèÿ è åäèí
 ñïåöèàëèçàíò ïî ñúäîâà õèðóðãèÿ;
4.2.2.2. íàé-ìàëêî äâàìà ñ ïðèäîáèòà êâàëèôèêàöèÿ çà èçâúðøâàíå íà äîïëåðîâà
 ñîíîãðàôèÿ.
4.2.3. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò íàé-ìàëêî 200 îïåðàöèè ãîäèøíî.
4.2.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà íà
òåðèòîðèÿòà ñè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò.
 Ìèêðîáèîëîãè÷íàòà ëàáîðàòîðèÿ å ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð.
4.2.5. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ ñëåäíàòà àïàðàòóðà:
åõîäîïëåð – 1 áð.; ðåíòãåíîâ àïàðàò çà ñêîïèÿ è ãðàôèÿ; àíãèîãðàô èëè ÊÀÒ èëè
ÌÐÒ, ðàçïîëîæåíè íà òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî (êàòî ñå îñèãóðè 24-÷àñîâ
 äîñòúï, âêëþ÷èòåëíî â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò).
4.3. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Äåòñêà õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â
ñàìîñòîÿòåëíà áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà
 ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
4.3.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò ïëàíîâè îïåðàöèè ñ ìàëúê è ñðåäåí îáåì è
 ñëîæíîñò, êàêòî è ñïåøíè îïåðàöèè â ïúëåí îáåì.
4.3.2. Â ñòðóêòóðàòà ðàáîòÿò íàé-ìàëêî äâàìà ëåêàðè, êîèòî ïðèòåæàâàò
ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî äåòñêà õèðóðãèÿ èëè åäèíèÿò îò òÿõ å ñ
ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî äåòñêà õèðóðãèÿ, à äðóãèÿò ñ ïðèçíàòà
ñïåöèàëíîñò ïî îáùà õèðóðãèÿ. Íàé-ìàëêî åäèí îò òÿõ òðÿáâà äà ïðèòåæàâà
 ñåðòèôèêàò çà ëàïàðîñêîïèÿ è åäèí çà òîðàêîñêîïèÿ.
4.3.3. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò íàé-ìàëêî 100 îïåðàöèè ãîäèøíî.
4.3.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà íà
òåðèòîðèÿòà ñè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò,
ìèêðîáèîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ – ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð, è ñòðóêòóðà ïî
ïàòîàíàòîìèÿ – ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð ñ äðóãî ëå÷åáíî çàâåäåíèå íà
 òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî.
4.3.5. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ ñëåäíàòà àïàðàòóðà:
åõîãðàô – 1 áð.; ðåíòãåíîâ àïàðàò çà ñêîïèÿ è ãðàôèÿ; ÊÀÒ è/èëè ÌÐÒ,
ðàçïîëîæåíè íà òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî (êàòî ñå îñèãóðè 24-÷àñîâ
 äîñòúï, âêëþ÷èòåëíî â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò).
4.4. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà
õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â ñàìîñòîÿòåëíà áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè
 îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
4.4.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâà ëå÷åíèå íà èçãàðÿíèÿ, èçìðúçâàíèÿ,
ìåêîòúêàííè êîæíè äåôåêòè îò ðàçëè÷íî åñòåñòâî, ïîñëåäñòâèÿ îò èçãàðÿíèÿ è
òðàâìè, âðîäåíè è ïðèäîáèòè êîæíè äåôåêòè, åñòåòè÷íè ïðîöåäóðè ïî
 ïîâúðõíîñòòà íà òÿëîòî, ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè.
4.4.2. Â ñòðóêòóðàòà ðàáîòÿò íàé-ìàëêî äâàìà ëåêàðè ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà
ñïåöèàëíîñò ïî ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ èëè åäèí ëåêàð
ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà
õèðóðãèÿ è åäèí ëåêàð ñïåöèàëèçàíò ïî ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà
 õèðóðãèÿ.
4.4.3. Ñòðóêòóðàòà îáñëóæâà íàé-ìàëêî ïî 380 ïðåìèíàëè ïàöèåíòè ãîäèøíî íà
âñåêè 10 ëåãëà ïî ñòàíäàðòà íà ñïåöèàëíîñòòà, âêëþ÷âàùè îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí è
 ìàëúê îáåì íà ðàáîòà.
4.4.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà íà
òåðèòîðèÿòà ñè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò è
ìèêðîáèîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ íà òåðèòîðèÿòà íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå èëè ïî
 äîãîâîð.
4.5. Â ñòðóêòóðà îò ñïåöèàëíîñòòà "Õèðóðãèÿ" îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò å
äîïóñòèìî èçâúðøâàíå íà äåéíîñòèòå îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ïî
ñïåöèàëíîñòèòå "Îðòîïåäèÿ è òðàâìàòîëîãèÿ", "Óðîëîãèÿ", "Ãðúäíà õèðóðãèÿ" ïðè
ñïàçâàíå íà èçèñêâàíèÿòà íà ñúîòâåòíèòå ìåäèöèíñêè ñòàíäàðòè îòíîñíî íàëè÷íè
ñïåöèàëèñòè è îáîðóäâàíå, êàêòî è äåéíîñòèòå îò II íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ïî
"Äåòñêà õèðóðãèÿ", "Ñúäîâà õèðóðãèÿ", "Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà
õèðóðãèÿ" ïðè ñïàçâàíå íà èçèñêâàíèÿòà îòíîñíî íàëè÷íè ñïåöèàëèñòè è
 îáîðóäâàíå.
5. Èçèñêâàíèÿ çà îñúùåñòâÿâàíå íà ñïåöèàëíîñòèòå "Õèðóðãèÿ", "Ñúäîâà
õèðóðãèÿ", "Äåòñêà õèðóðãèÿ" è "Ïëàñòè÷íî âúçñòàíîâèòåëíà õèðóðãèÿ" îò III
 íèâî íà êîìïåòåíòíîñò â áîëíèöà çà àêòèâíî ëå÷åíèå:
5.1. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â ñàìîñòîÿòåëíà
áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà ñëåäíèòå
 èçèñêâàíèÿ:
5.1.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâà îïåðàòèâíî ëå÷åíèå ñ ìàëúê, ñðåäåí, ãîëÿì è
ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò íà âñè÷êè çàáîëÿâàíèÿ íà ãàñòðîèíòåñòèíàëíàòà
ñèñòåìà, ÷åðíîäðîáíî-æëú÷íàòà ñèñòåìà, äàëàêà, ðåòðîïåðèòîíåàëíîòî
ïðîñòðàíñòâî, ùèòîâèäíàòà, íàäáúáðå÷íèòå æëåçè è ìëå÷íèòå æëåçè, àíóñà è
ïåðèàíàëíîòî ïðîñòðàíñòâî è äðóãè, èçèñêâàùè îòñòðàíÿâàíå íà ÷àñò èëè öÿë
îðãàí; ïîñòàâÿíå íà èìïëàíòè; íàìåñà âúðõó åäèí èëè ïîâå÷å îðãàíè íà åäèí
åòàï; åäíîâðåìåííà íàìåñà âúðõó îðãàí/îðãàíè îò äâå îáëàñòè/êóõèíè; îñòúð
õèðóðãè÷åñêè êîðåì; çàáîëÿâàíèÿ, èçèñêâàùè âèñîêîñïåöèàëèçèðàíè îïåðàòèâíè
 ïðîöåäóðè.
5.1.2. Â ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò òðåòî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ðàáîòÿò
íàé-ìàëêî äåñåò ëåêàðè, îò êîèòî øåñò ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî
õèðóðãèÿ. Çà îñúùåñòâÿâàíå íà äèàãíîñòè÷íèòå äåéíîñòè ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå, â
êîåòî èìà ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò òðåòî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò, òðÿáâà äà
ðàçïîëàãà ñ ÷åòèðèìà ëåêàðè ñ ïðèäîáèòà êâàëèôèêàöèÿ çà èçâúðøâàíå íà
åõîãðàôèÿ, êàêòî è ïåòèìà ëåêàðè ñ ïðèäîáèòà êâàëèôèêàöèÿ çà èçâúðøâàíå íà
 ãîðíà è äîëíà åíäîñêîïèÿ.
5.1.3. Â ñòðóêòóðà ïî õèðóðãèÿ îò òðåòî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò ñå èçâúðøâàò
íàé-ìàëêî 1000 îïåðàöèè ãîäèøíî, îò êîèòî ïîíå 50 % ñ ãîëÿì è ìíîãî ãîëÿì
 îáåì è ñëîæíîñò.
5.1.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñ
êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II èëè III íèâî íà êîìïåòåíòíîñò, ìèêðîáèîëîãè÷íà
ëàáîðàòîðèÿ – ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð, ïàòîìîðôîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ íà
òåðèòîðèÿòà íà áîëíèöàòà è âèðóñîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ (âúçìîæíî å ïî äîãîâîð ñ
 äðóãî ëå÷åáíî çàâåäåíèå).
5.1.5. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñ âúçìîæíîñò çà äîñòúï äî
 ñòðóêòóðà ïî ïàòîàíàòîìèÿ, íàìèðàùà ñå íà òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî.
5.1.6. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ ñëåäíàòà àïàðàòóðà:
îïåðàöèîííè ìàñè – 5 áð.; îïåðàöèîííè ëàìïè – 5 áð.; àïàðàòóðà çà
ëàïàðîñêîïñêà õèðóðãèÿ; óëòðàçâóêîâ íîæ; àðãîí-ïëàçìåí êîàãóëàòîð; åõîãðàô 3D
è äîïëåð, ðàçïîëîæåíè íà òåðèòîðèÿòà íà áîëíèöàòà; àïàðàòóðà çà ïúëåí îáåì
ãîðíà è äîëíà åíäîñêîïèÿ, ðàçïîëîæåíà íà òåðèòîðèÿòà íà áîëíèöàòà; ðåíòãåíîâ
àïàðàò çà ñêîïèÿ è ãðàôèÿ, ðàçïîëîæåí íà òåðèòîðèÿòà íà áîëíèöàòà; ÊÀÒ è/èëè
ÌÐÒ íà òåðèòîðèÿòà íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå (êàòî ñå îñèãóðè 24-÷àñîâ äîñòúï,
 âêëþ÷èòåëíî â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò).
5.2. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Ñúäîâà õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â
ñàìîñòîÿòåëíà áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà
 ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
5.2.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò âñè÷êè âèäîâå îïåðàòèâíè èíòåðâåíöèè âúðõó
 ñúäîâå, âêëþ÷èòåëíî ñ ãîëÿì è ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò.
5.2.2. Â ñòðóêòóðàòà ðàáîòÿò íàé-ìàëêî ïåòèìà ëåêàðè, îò êîèòî äâàìà ñ
ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî ñúäîâà õèðóðãèÿ. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå
ðàçïîëàãà íàé-ìàëêî ñ äâàìà ëåêàðè ñ ïðèäîáèòà êâàëèôèêàöèÿ çà äîïëåðîâà
 ñîíîãðàôèÿ.
5.2.3. Èçâúðøâàò ñå íàé-ìàëêî 500 îïåðàöèè ãîäèøíî, îò êîèòî ïîíå 50 % ñ
 ãîëÿì è ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò.
5.2.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà íà
òåðèòîðèÿòà ñè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II èëè III íèâî íà êîìïåòåíòíîñò è
 ìèêðîáèîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ – ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð.
5.2.5. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ ñëåäíàòà àïàðàòóðà:
åõîäîïëåð – 1 áð.; àíãèîãðàô – 1 áð.; ðåíòãåíîâ àïàðàò çà ñêîïèÿ è ãðàôèÿ;
ÊÀÒ è/èëè ÌÐÒ íà òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî (êàòî ñå îñèãóðè 24-÷àñîâ
 äîñòúï, âêëþ÷èòåëíî â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò).
5.3. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Äåòñêà õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â
ñàìîñòîÿòåëíà áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà
 ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
5.3.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò ïëàíîâè îïåðàöèè ñ ãîëÿì è ìíîãî ãîëÿì îáåì
 è ñëîæíîñò, êàêòî è ñïåøíè îïåðàöèè â ïúëåí îáåì.
5.3.2. Â ñòðóêòóðàòà ðàáîòÿò íàé-ìàëêî äåñåò ëåêàðè, îò êîèòî ïåò ñ ïðèçíàòà
ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî äåòñêà õèðóðãèÿ; îò òÿõ òðÿáâà äà èìà ñïåöèàëèñòè,
ïðèòåæàâàùè ñåðòèôèêàò çà ëàïàðîñêîïèÿ, òîðàêîñêîïèÿ, áðîíõîñêîïèÿ è ãîðíà
 åíäîñêîïèÿ.
5.3.3. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò íàé-ìàëêî 350 îïåðàöèè ãîäèøíî, îò êîèòî
 ïîíå 30 % ñ ãîëÿì è ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò.
5.3.4. Áîëíèöàòà, â êîÿòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñ
êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II èëè III íèâî íà êîìïåòåíòíîñò; ïàòîìîðôîëîãè÷íà
ëàáîðàòîðèÿ – íà òåðèòîðèÿòà íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå; âèðóñîëîãè÷íà
ëàáîðàòîðèÿ è ñòðóêòóðà ïî ïàòîàíàòîìèÿ – ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð ñ äðóãî
ëå÷åáíî çàâåäåíèå íà òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî; ìèêðîáèîëîãè÷íà
 ëàáîðàòîðèÿ – ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð.
5.3.5. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ ñëåäíàòà àïàðàòóðà:
åõîãðàô – 1 áð.; ðåíòãåíîâ àïàðàò çà ñêîïèÿ è ãðàôèÿ; ÊÀÒ è/èëè ÌÐÒ íà
òåðèòîðèÿòà íà íàñåëåíîòî ìÿñòî (êàòî ñå îñèãóðè 24-÷àñîâ äîñòúï, âêëþ÷èòåëíî
 â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò).
5.4. Äåéíîñòòà ïî ñïåöèàëíîñòòà "Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà
õèðóðãèÿ" ñå îñúùåñòâÿâà â ñàìîñòîÿòåëíà áîëíè÷íà ñòðóêòóðà – êëèíèêà èëè
 îòäåëåíèå, îòãîâàðÿùà íà ñëåäíèòå èçèñêâàíèÿ:
5.4.1. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò ëå÷åíèå íà èçãàðÿíèÿ, èçìðúçâàíèÿ,
ìåêîòúêàííè êîæíè äåôåêòè îò ðàçëè÷íî åñòåñòâî, ïîñëåäñòâèÿ îò èçãàðÿíèÿ è
òðàâìè, âðîäåíè è ïðèäîáèòè êîæíè äåôåêòè, åñòåòè÷íè ïðîöåäóðè ïî
 ïîâúðõíîñòòà íà òÿëîòî, ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè.
5.4.2. Â ñòðóêòóðàòà ðàáîòÿò íàé-ìàëêî ïåòèìà ëåêàðè, îò êîèòî ÷åòèðèìà ñ
ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ïî ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà
 õèðóðãèÿ.
5.4.3. Â ñòðóêòóðàòà ñå èçâúðøâàò íàé-ìàëêî 500 îïåðàöèè ãîäèøíî ïî ñòàíäàðòà
 íà ñïåöèàëíîñòòà, âêëþ÷âàùè îïåðàöèè ñ ãîëÿì è ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò.
5.4.4. Ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå, â êîåòî å ðàçïîëîæåíà ñòðóêòóðàòà, òðÿáâà äà
ðàçïîëàãà íà òåðèòîðèÿòà ñè ñ êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ îò II èëè III íèâî íà
êîìïåòåíòíîñò è ìèêðîáèîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ – íà òåðèòîðèÿòà íà ëå÷åáíîòî
 çàâåäåíèå èëè ïî äîãîâîð.
6. Èçïîëçâàåìîñò è îïåðàòèâíà àêòèâíîñò.
6.1. Ñòðóêòóðàòà ïî õèðóðãèÿ îò ïúðâî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò òðÿáâà äà
 îòãîâàðÿ íà ñëåäíèòå ïîêàçàòåëè:
6.1.1. çà èçïîëçâàåìîñò – íå ïî-ìàëêî îò 75 % ãîäèøíî;
6.1.2. çà îïåðàòèâíà àêòèâíîñò – íå ïî-ìàëêî îò 70 % ãîäèøíî.
6.2. Ñòðóêòóðàòà ïî õèðóðãèÿ îò âòîðî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò òðÿáâà äà
 îòãîâàðÿ íà ñëåäíèòå ïîêàçàòåëè:
6.2.1. çà èçïîëçâàåìîñò – íå ïî-ìàëêî îò 80 % ãîäèøíî;
6.2.2. çà îïåðàòèâíà àêòèâíîñò – íå ïî-ìàëêî îò 75 % ãîäèøíî.
6.3. Ñòðóêòóðàòà ïî õèðóðãèÿ îò òðåòî íèâî íà êîìïåòåíòíîñò òðÿáâà äà
 îòãîâàðÿ íà ñëåäíèòå ïîêàçàòåëè:
6.3.1. çà èçïîëçâàåìîñò – íå ïî-ìàëêî îò 85 % ãîäèøíî;
6.3.2. çà îïåðàòèâíà àêòèâíîñò – íå ïî-ìàëêî îò 80 % ãîäèøíî.
III. Ñòðóêòóðè, â êîèòî ñå îñúùåñòâÿâà õèðóðãè÷íà äåéíîñò. Ðåñóðñè
1. Õèðóðãè÷åí êàáèíåò â àìáóëàòîðèÿ çà ñïåöèàëèçèðàíà èçâúíáîëíè÷íà
 ìåäèöèíñêà ïîìîù (ÑÈÌÏ).
1.1. Õèðóðãè÷åí êàáèíåò â àìáóëàòîðèÿ çà ñïåöèàëèçèðàíà èçâúíáîëíè÷íà
 ìåäèöèíñêà ïîìîù âêëþ÷âà:
1.1.1. Êàáèíåò çà ïðåãëåäè ñ ìèíèìàëíà 
ïëîù 12 ì2.
1.1.2. Ìàíèïóëàöèîííà/ïðåâúðçî÷íà ñ ìèíèìàëíà ïëîù 9 ì2. Èçïîëçâà ñå çà
èçâúðøâàíå íà ïúðâè÷íè è âòîðè÷íè ïðåâðúçêè, êàêòî è çà ìàëêè àìáóëàòîðíè
îïåðàöèè è ìàíèïóëàöèè, ñúãëàñíî ðàçäåë âòîðè. Âúâ âðúçêà ñ òîâà òÿ å
îáîðóäâàíà ñ õèðóðãè÷åí èíñòðóìåíòàðèóì, îïåðàöèîííà ìàñà, îïåðàöèîííà ëàìïà,
 ñòåðèëåí ïðåâúðçî÷åí ìàòåðèàë è ìàëúê ñòåðèëèçàòîð.
1.2. Ñïîìàãàòåëíè ïîìåùåíèÿ:
1.2.1. Çàäúëæèòåëíè – ÷àêàëíÿ è ñàíèòàðåí âúçåë. Ðàçìåðúò íà ÷àêàëíÿòà ñ
ðåãèñòðàòóðà ïðè ñàìîñòîÿòåëåí êàáèíåò ìîæå äà ñå îïðåäåëè ïî ôîðìóëàòà (À +
Â) x 2 ì2, êúäåòî À å áðîÿò ïàöèåíòè, äîïóñòèì çà åäèí ÷àñ (ñðåäíî 4 äî 6
äóøè), Â – åâåíòóàëíèÿò áðîé ïàöèåíòè, ïðèñòèãíàëè ïî-ðàíî îò îïðåäåëåíèÿ èì
 ÷àñ èëè íåïðåäâèäåíî (ñðåäíî 1,5 äóøè).
1.2.2. Äîïúëíèòåëíè ïîìåùåíèÿ â çàâèñèìîñò îò ñïåöèôèêàòà íà äåéíîñò –
 ñòåðèëèçàöèîííà, àïàðàòíè, ñêëàäîâå, ñåðâèçíè ïîìåùåíèÿ è äð.
1.3. Èçèñêâàíèÿ êúì óñòðîéñòâîòî íà ïîìåùåíèÿòà:
1.3.1. Õèãèåííè èçèñêâàíèÿ:
1.3.1.1. ìèíèìàëíàòà ñâåòëà âèñî÷èíà íà ïîìåùåíèÿòà íà õèðóðãè÷åí êàáèíåò â
 àìáóëàòîðèÿ çà ñïåöèàëèçèðàíà èçâúíáîëíè÷íà ìåäèöèíñêà ïîìîù å 2,50 ì;
1.3.1.2. ñòåíèòå íà ìàíèïóëàöèîííàòà, ñòåðèëèçàöèîííàòà, ñàíèòàðíèÿ âúçåë,
êàêòî è ìåñòàòà çà ñàíèòàðíè ïîñîáèÿ ñå èçïúëíÿâàò ñ ïîêðèòèÿ, ïîçâîëÿâàùè
âëàæíî ïî÷èñòâàíå è äåçèíôåêöèÿ (ãëàäúê ôàÿíñ, òåðàêîòà è äð.), íà âèñî÷èíà
1,50 ì îò ãîòîâ ïîä; ñòåíèòå íà êàáèíåòèòå, íà ïîìåùåíèÿòà çà êðàòêîñðî÷íî
ëå÷åíèå è íàáëþäåíèå, íà ðåãèñòðàòóðàòà è ÷àêàëíÿòà è íà êîðèäîðèòå ñå
èçïúëíÿâàò ñ ëàòåêñîâà áîÿ è ñ äðóãè ïîêðèòèÿ, ïîçâîëÿâàùè âëàæíî ïî÷èñòâàíå
 è äåçèíôåêöèÿ; íå ñå äîïóñêàò ðåëåôíè ìàçèëêè;
1.3.1.3. ïîäîâèòå íàñòèëêè â êàáèíåòèòå, ìàíèïóëàöèîííàòà, ñòåðèëèçàöèîííàòà
è ñàíèòàðíèòå âúçëè òðÿáâà äà ñà âîäîíåïðîïóñêëèâè, ïîçâîëÿâàùè âëàæíî
ïî÷èñòâàíå è äåçèíôåêöèÿ; â òåçè ïîìåùåíèÿ íå ñå äîïóñêàò ïîäîâè íàñòèëêè íà
òåêñòèëíà îñíîâà; â îñòàíàëèòå ïîìåùåíèÿ ïîäîâèòå íàñòèëêè òðÿáâà äà
 ïîçâîëÿâàò âëàæíî ïî÷èñòâàíå è äåçèíôåêöèÿ;
1.3.1.4. îñâåòëåíèåòî â ðàçëè÷íèòå âèäîâå ïîìåùåíèÿ òðÿáâà äà îòãîâàðÿ íà
èçèñêâàíèÿòà íà ÁÄÑ 1786-84 "Îñâåòëåíèå. Åñòåñòâåíî è èçêóñòâåíî"; äîïóñêàò
ñå áåç åñòåñòâåíî îñâåòëåíèå ñëåäíèòå ïîìåùåíèÿ: ñàíèòàðåí âúçåë, àïàðàòíè,
 ñêëàäîâå, ñåðâèçíè ïîìåùåíèÿ è äðóãè íåðàáîòíè ïîìåùåíèÿ;
1.3.1.5. â ïîìåùåíèÿòà, çà êîèòî íå å îñèãóðåíî åñòåñòâåíî ïðîâåòðÿâàíå, ñå
 ïðåäâèæäà ìåõàíè÷íà âåíòèëàöèÿ èëè êëèìàòèçàöèÿ;
1.3.1.6. âñåêè êàáèíåò, ìàíèïóëàöèîííà è ñàíèòàðåí âúçåë ñå îáîðóäâàò ñ ìèâêà
 ñ òå÷àùà òîïëà è ñòóäåíà âîäà, îòãîâàðÿùà íà èçèñêâàíèÿòà íà âîäà çà ïèåíå;
1.3.1.7. ïîìåùåíèÿòà ñå îáçàâåæäàò ñ ìåáåëè è ñúîðúæåíèÿ, ïîçâîëÿâàùè âëàæíî
 ïî÷èñòâàíå è äåçèíôåêöèÿ.
1.3.2. Èíñòàëàöèîííè èçèñêâàíèÿ: îòîïëèòåëíèòå, âåíòèëàöèîííèòå,
êëèìàòè÷íèòå, âîäîïðîâîäíèòå è êàíàëèçàöèîííèòå èíñòàëàöèè,
åëåêòðîçàõðàíâàíåòî è åëåêòðè÷åñêèòå óðåäáè îòãîâàðÿò íà ñúîòâåòíèòå
 íîðìàòèâíè òåõíè÷åñêè èçèñêâàíèÿ.
1.4. Èçèñêâàíèÿ êúì èçâúðøâàíåòî íà íÿêîè äåéíîñòè:
1.4.1. Äîïóñêà ñå ñêëþ÷âàíåòî íà äîãîâîðè ñ äðóãî ëå÷åáíî çàâåäåíèå çà
 ñòåðèëèçàöèÿ íà èíñòðóìåíòàðèóìà è ïðåâúðçî÷íèÿ ìàòåðèàë.
1.4.2. Èçïèðàíåòî íà ïîñòåëú÷íèÿ ìàòåðèàë è ðàáîòíîòî îáëåêëî ñå èçâúðøâà â
 ïåðàëíè, ïðåäíàçíà÷åíè çà öåëòà.
1.4.3. Õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò ñå îñúùåñòâÿâà â ñúîòâåòñòâèå ñúñ çäðàâíèòå
 èçèñêâàíèÿ ñúãëàñíî äåéñòâàùàòà íîðìàòèâíà óðåäáà.
1.4.4. Ñúáèðàíåòî è âðåìåííîòî ñúõðàíåíèå íà áèòîâèòå îòïàäúöè è îïàñíèòå
îòïàäúöè îò ìåäèöèíñêàòà äåéíîñò ñå èçâúðøâà ðàçäåëíî, íà îïðåäåëåíè çà öåëòà
ìåñòà. Îòïàäúöèòå îò ìåäèöèíñêàòà äåéíîñò çàäúëæèòåëíî ñå îáåççàðàçÿâàò ñ
ðàçðåøåíèòå îò Ìèíèñòåðñòâî íà çäðàâåîïàçâàíåòî äåçèíôåêöèîííè ñðåäñòâà è ñå
îïàêîâàò ïî íà÷èí, êîéòî íå äîïóñêà êîíòàêò ñ òÿõ. Îïàñíèòå îòïàäúöè îò
ìåäèöèíñêàòà äåéíîñò ñå ïðåäàâàò íà ëèöåíçèðàíè ôèðìè çà ïîñëåäâàùî
 òðåòèðàíå.
2. Õèðóðãè÷íà êëèíèêà/îòäåëåíèå.
2.1. Ñòðóêòóðàòà è îðãàíèçàöèÿòà íà ðàáîòàòà ñå îïðåäåëÿò îò Ïðàâèëíèêà çà
 óñòðîéñòâîòî è âúòðåøíèÿ ðåä íà êëèíèêàòà/îòäåëåíèåòî.
2.2. Õèðóðãè÷íàòà êëèíèêà/îòäåëåíèå èìà ïîìåùåíèÿ, êîèòî îòãîâàðÿò ïî
ðàçìåðè, ðàçïîëîæåíèå, óñòðîéñòâî, îáîðóäâàíå è îáçàâåæäàíå íà íîðìàòèâíèòå
 èçèñêâàíèÿ. Òå áèâàò:
2.2.1. Îñíîâíè ïîìåùåíèÿ: áîëíè÷íè ñòàè, ïðåâúðçî÷íà çà àñåïòè÷íè è çà
ñåïòè÷íè ïðåâðúçêè, ìàíèïóëàöèîííà, ñåñòðèíñêà ñòàÿ, ëåêàðñêè êàáèíåòè,
êóõíåíñêè îôèñ, ñòîëîâà çà õðàíåíå íà áîëíèòå, êëèçìåíî ïîìåùåíèå ñ òîàëåòíà,
ñàíèòàðíè ïîìåùåíèÿ çà ïåðñîíàëà, ïîìåùåíèå çà äåçèíôåêöèÿ, ñêëàäîâå (âêë. çà
ñëåäîïåðàòèâíî îòäåëåíèå), ñúáëåêàëíè, êîðèäîðè. Ïîäîâàòà íàñòèëêà, ñòåíèòå è
ìåáåëèòå òðÿáâà äà ñà îò ìàòåðèàëè, ïîçâîëÿâàùè åæåäíåâíî âëàæíî èçìèâàíå è
 äåçèíôåêöèÿ:
2.2.1.1. áîëíè÷íèòå ñòàè ñà îáçàâåäåíè ñ áîëíè÷íè ëåãëà; òåõíèÿò îïòèìàëåí
áðîé å 2 äî 3 ëåãëà â áîëíè÷íà ñòàÿ; îêîëî 5 % îò ñòàèòå òðÿáâà äà ñà ñ åäíî
ëåãëî; â äåòñêà õèðóðãè÷åñêà êëèíèêà/îòäåëåíèå ìîæå äà ñå ôîðìèðàò áîêñîâå;
áîëíè÷íèòå ñòàè ìîãàò äà èìàò ñàìîñòîÿòåëíè ñàíèòàðíè âúçëè; âúâ âñÿêà
 áîëíè÷íà ñòàÿ èìà ñðåäñòâà çà äåçèíôåêöèÿ íà ðúöåòå;
2.2.1.2. ìèíèìàëíàòà ïëîù çà åäèí áîëåí â ñàìîñòîÿòåëíà ñòàÿ å 12 ì2, à â
ñòàÿ ñ äâå è ïîâå÷å ëåãëà – 6,5 ì2; â ñòàè, ïðåäíàçíà÷åíè çà äåöà â äåòñêà
õèðóðãèÿ, ïëîùèòå âàðèðàò îò 8 äî 5 ì2 çà äåöà äî 14 ãîäèíè è îò 6 äî 14 ì2
 çà äåöà äî 3-ãîäèøíà âúçðàñò;
2.2.1.3. â îñíîâíèòå ïîìåùåíèÿ (ñ èçêëþ÷åíèå íà êîðèäîðè, ñêëàäîâå,
ñúáëåêàëíÿ) çàäúëæèòåëíî òðÿáâà äà èìà: ìèâêè ñ òå÷àùà ñòóäåíà è òîïëà âîäà;
öåíòðàëíî, ëîêàëíî è àâàðèéíî îñâåòëåíèå ñ îñâåòÿåìîñò ìèíèìàëíî 80Âò;
ðåçåðâåí åíåðãîèçòî÷íèê; öåíòðàëíî èëè ëîêàëíî îòîïëåíèå; áàêòåðèöèäíè ëàìïè;
 èíñòàëàöèè çà âúçäóõî-
îáìåí è îâëàæíÿâàíå íà âúçäóõà (ïðè íîðìà íà îòíîñèòåëíà âëàæíîñò 50 – 60 %,
â îòäåëåíèÿ è ñòàè çà áîëíè ñ èçãàðÿíèÿ – äî 35 – 40 %); èçëàçíè òî÷êè íà
èíñòàëàöèè çà Î2, çà ñãúñòåí âúçäóõ è çà àñïèðàöèÿ ïðè íîðìàòèâ: çà 50 % îò
ëåãëàòà â îòäåëåíèÿ/êëèíèêè çà ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèîõèðóðãèÿ, èçãàðÿíèÿ; çà
12 % îò ëåãëàòà â õèðóðãè÷åñêà êëèíèêà, äåòñêà, ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ; çà
 8 % îò ëåãëàòà â íåâðîõèðóðãèÿ;
2.2.1.4. õðàíåíåòî íà áîëíèòå ìîæå äà áúäå îðãàíèçèðàíî èíäèâèäóàëíî ïî
 áîëíè÷íèòå ñòàè.
2.2.2. Äîïúëíèòåëíè ïîìåùåíèÿ: êàáèíåòè çà íà÷àëíèêà íà
îòäåëåíèåòî/êëèíèêàòà, ñòàðøàòà ñåñòðà è ëåêàðñêèÿ ïåðñîíàë, ñòàÿ çà ïî÷èâêà
 íà ïåðñîíàëà è äð. â îáîñîáåíà àäìèíèñòðàòèâíà ÷àñò.
2.2.3. Õèðóðãè÷åñêàòà êëèíèêà/îòäåëåíèå çà èçãàðÿíèÿ è
ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ òðÿáâà äà èìàò ñëåäíèòå
 äîïúëíèòåëíî îáîñîáåíè ïîìåùåíèÿ è îáîðóäâàíå:
2.2.3.1. ãîëÿìà ñåïòè÷íà îïåðàöèîííà-ïðåâúðçî÷íà, ñúñòîÿùà ñå îò òðè
ñàìîñòîÿòåëíè ïîìåùåíèÿ: ïîìåùåíèå ñ âàíà çà õèäðîïðîöåäóðè; çàëà çà
ïðåâðúçêè, îáîðóäâàíà ñ åëåêòðîêîàãóëàòîð, àíåñòåçèîëîãè÷åí àïàðàò çà
èíõàëàöèîííà àíåñòåçèÿ ñ èçòî÷íèöè çà êèñëîðîä, âúçäóõ, àñïèðàöèîííà ñèñòåìà,
 åë. òîê; ìàíèïóëàöèîííà çàëà çà ïîäãîòîâêà íà ïðåâúðçî÷åí ìàòåðèàë;
2.2.3.2. ôëóèäíè ëåãëà;
2.2.3.3. èçîëàòîð ñúñ ñàìîñòîÿòåëíà ïðåâúðçî÷íà çà äåòñêî îòäåëåíèå;
2.2.3.4. áîêñîâå çà äåöà ñ ìàéêè ïðèäðóæèòåëêè.
2.2.4. Âñÿêà õèðóðãè÷íà ñòðóêòóðà òðÿáâà äà ðàçïîëàãà ñúñ:
2.2.4.1. ñèãíàëèçèðàùà èíñòàëàöèÿ â áîëíè÷íèòå ñòàè (ñâåòëèííî-èíôîðìàöèîííà,
 ñâåòëèííî-áëîêèðàùà, çâóêîâà èëè êîìáèíèðàíà);
2.2.4.2. ñðåäñòâà çà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó êàáèíåòèòå, êàêòî è ñ äðóãè ñòðóêòóðè
 íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå.
2.2.5. Ïðè îñúùåñòâÿâàíå íà ñïåøíà ïîìîù ïðåäèìñòâî å íàëè÷èåòî íà ñèñòåìà çà
 åäíîâðåìåííî ïîâèêâàíå íà íåîáõîäèìèÿ èíòåðäèñöèïëèíàðåí åêèï.
2.2.6. Çàäúëæèòåëíî ñå èçîëèðàò áîëíè ñúñ ñåïòè÷íè ñúñòîÿíèÿ è óñëîæíåíèÿ â
ñåïòè÷íè ñòàè, îáñëóæâàíè ïðè ñïàçâàíå íà ñòðîã ðåæèì íà äåçèíôåêöèÿ îò
îáñëóæâàùèÿ ïåðñîíàë, ñ îòäåëíà êîëè÷êà, èíñòðóìåíòè è ìàòåðèàëè çà
ïðåâðúçêà, ñ äîïúëíèòåëíè äðåõè (çà ïðåäïî÷èòàíå çà åäíîêðàòíà óïîòðåáà) íà
ïåðñîíàëà è ðúêàâèöè, ñ îòäåëíî ñúáèðàíå, òðàíñïîðòèðàíå è èçïèðàíå íà ìðúñíî
 áåëüî è îáåçâðåæäàíå íà áèîëîãè÷íè îòïàäúöè.
3. Îïåðàöèîííà çàëà.
3.1. Îïåðàòèâíèòå äåéíîñòè ñå èçâúðøâàò â ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ íà îïðåäåëåíè
 çà öåëòà ìåñòà, íàðå÷åíè îïåðàöèîííè çàëè.
3.1.1. Ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà èçâúíáîëíè÷íà ïîìîù – àìáóëàòîðíè îïåðàöèîííè
 çàëè èëè ïðåâúðçî÷íè.
3.1.2. Ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà áîëíè÷íà ïîìîù – îïåðàöèîííè çàëè, îáîñîáåíè â
 îïåðàöèîíåí áëîê.
3.2. Îïåðàöèîííèòå çàëè ñå ðàçïîëàãàò íà ìåñòà, êîèòî ïîçâîëÿâàò áåçïðîáëåìíî
è áúðçî òðàíñïîðòèðàíå íà áîëíèòå îò è êúì õèðóðãè÷íèòå èëè èíòåíçèâíèòå
 ñòðóêòóðè íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå.
3.3. Îïåðàöèîííèòå çàëè çàäúëæèòåëíî ðàçïîëàãàò ñ îáîðóäâàíå, õèðóðãè÷åñêè
èíñòðóìåíòàðèóì, êîíñóìàòèâè, ïðîñòðàíñòâåíè, êîìóíèêàöèîííè è
ñàíèòàðíî-õèãèåííè óñëîâèÿ çà áåçïðîáëåìíî èçâúðøâàíå íà îïåðàöèÿ ñ
 íåîáõîäèìèÿ îáåì è ñëîæíîñò.
3.4. Âñÿêà õèðóðãè÷åñêà êëèíèêà/îòäåëåíèå ðàçïîëàãà íàé-ìàëêî ñ äâå
 îïåðàöèîííè çàëè – çà àñåïòè÷íè è çà ñåïòè÷íè îïåðàöèè.
3.5. Èçâúðøâàíåòî íà åíäîñêîïñêè (ëàïàðîñêîïñêè, âèäåîòîðàêîñêîïñêè) îïåðàöèè
èçèñêâà îòäåëíà, íàïúëíî îáîðóäâàíà îïåðàöèîííà çàëà èëè ïðèîðèòåòíî ïîëçâàíå
 íà åäíà çàëà, â êîÿòî ñå ðàçïîëàãà ñïåöèôè÷íàòà àïàðàòóðà.
3.6. Îïåðàöèîííàòà çîíà èëè áëîê âêëþ÷âà:
3.6.1. Îïåðàöèîííè çàëè ñ âõîäîâå/èçõîäè êúì:
3.6.1.1. ïîìåùåíèÿ çà ïðåäîïåðàòèâíà ïîäãîòîâêà íà áîëíèÿ ñ èçëàçè íà
èíñòàëàöèè çà êèñëîðîä, çà ñãúñòåí âúçäóõ è çà àñïèðàöèÿ; ìîáèëíà ëåæàùà
êîëè÷êà; êîíñóìàòèâè çà ïîäãîòîâêà íà áîëíè (ñîíäè, êàòåòðè, âåíîçíè êàíþëè,
 òðúáè çà èíòóáàöèÿ è äð.);
3.6.1.2. ïîìåùåíèå çà ïîäãîòîâêà íà õèðóðãè÷íèÿ åêèï, îáîðóäâàíî ñ 2 – 3
ìèâêè ñ òå÷àùà ñòóäåíà è òîïëà âîäà ñ êðàíîâå, çàäâèæâàíè ñ ëàêåò, êðàê èëè
 ôîòîêëåòêà; øàïêè è ìàñêè, îãëåäàëî;
3.6.1.3. ìÿñòî çà âúçñòàíîâÿâàíå îò àíåñòåçèÿ.
3.6.2. Ïîìîùíè ïîìåùåíèÿ: ñúáëåêàëíè çà ìúæå è æåíè, ñòàÿ çà ïî÷èâêà íà
îïåðàöèîííèÿ ïåðñîíàë, ïîìåùåíèå çà èçãîòâÿíå íà îïåðàòèâíè ïðîòîêîëè è äðóãè
äîêóìåíòè, ñêëàäîâå: çà èíñòðóìåíòè, êîíñóìàòèâè, äåçèíôåêòàíòè, îïåðàöèîííî
áåëüî, ìðúñíî îïåðàöèîííî áåëüî è äð., êîðèäîðè, ñòàÿ çà ìèåíå íà õèðóðãè÷íè
 èíñòðóìåíòè è ñúäîâå; ïîìåùåíèÿ çà ñòåðèçèëàöèÿ è çà ïðåíîñèìà àïàðàòóðà.
3.7. Çàäúëæèòåëíè èçèñêâàíèÿ çà îáîðóäâàíå â îïåðàöèîííèÿ áëîê:
3.7.1. Êîìáèíèðàíî îñâåòëåíèå â îïåðàöèîííèòå çàëè. Îáùîòî îñâåòëåíèå òðÿáâà
äà îñèãóðÿâà äî 40 % îò íåîáõîäèìàòà îñâåòåíîñò. Äîïóñòèìî å èçïîëçâàíåòî íà
õàëîãåííè èëè LED îïåðàöèîííè ëàìïè, îñèãóðÿâàùè èäåíòè÷íà èëè ïî-âèñîêà
ñòåïåí íà îñâåòåíîñò íà îïåðàòèâíîòî ïîëå. Ëîêàëíîòî îñâåòëåíèå ñå îñèãóðÿâà
 îò îïåðàöèîííà ëàìïà ñ íàé-ìàëêî 3 áðåíåðà, âñåêè îò êîèòî ñ ìîùíîñò 100 Âò.
3.7.2. Àâàðèéíî ðåçåðâíî îñâåòëåíèå (÷ðåç ìîòîð-ãåíåðàòîðè èëè ñâåòëèíåí
èçòî÷íèê ñ àêóìóëèðàùè áàòåðèè), îñèãóðÿâàùè 40 % îò îñâåòåíîñòòà ïðè
 íîðìàëíè óñëîâèÿ.
3.7.3. Áàêòåðèöèäíè ëàìïè çà âñÿêà îïåðàöèîííà çàëà, ïîìåùåíèå çà
ïðåäîïåðàòèâíà ïîäãîòîâêà íà áîëíèÿ è çà ïîäãîòîâêà íà õèðóðãè÷íèÿ åêèï,
 ïîìåùåíèå çà ñúáóæäàíå íà áîëíèòå, ñòàÿ çà ìèåíå íà èíñòðóìåíòè è ñúäîâå.
3.7.4. Åëåêòðè÷åñêè êîíòàêòè òèï "øóêî" – 5 äî 10 áð. âúâ âñÿêà îïåðàöèîííà
 çàëà.
3.7.5. Èçëàçè çà êèñëîðîä, çà ñãúñòåí âúçäóõ, çà äâóàçîòåí îêèñ, çà àñïèðàöèÿ
– íàé-ìàëêî ïî åäèí çà âñÿêà îïåðàöèîííà ìàñà, â ïîìåùåíèåòî çà
 ïðåäîïåðàòèâíà ïîäãîòîâêà è çà âúçñòàíîâÿâàíå îò àíåñòåçèÿ.
3.7.6. Ñàìîñòîÿòåëíà ñìóêàòåëíî-íàãíåòèòåëíà âúçäóõîïðåðàáîòâàùà ñèñòåìà çà
ïðîâåòðÿâàíå íà âñÿêî ïîìåùåíèå è çà îòâåæäàíå èçâúí ñãðàäàòà íà èçäèøâàíèòå
îò áîëíèÿ ãàçîâå (çàäåéñòâàíà ñúñ ñãúñòåí âúçäóõ ñ îñòàòú÷íî íàëÿãàíå 0,5
 Mpa).
3.8. Äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ çà îáîðóäâàíå â îïåðàöèîííèÿ áëîê:
3.8.1. Êëèìàòè÷íè óñòðîéñòâà ñ áàêòåðèàëíè ôèëòðè;
3.8.2. Íàëè÷èå íà ïîâå÷å îò 3 áðîÿ ìèâêè íà îïåðàöèîííà çàëà â ïîìåùåíèåòî çà
 ïîäãîòîâêà íà îïåðàöèîííèÿ åêèï;
3.8.3. Íàëè÷èåòî íà ñàìîñòîÿòåëåí îòîïëèòåëåí êðúã;
3.8.4. Ñèñòåìà çà ôîòî- è âèäåîäîêóìåíòàöèÿ íà èçâúðøâàíèòå îïåðàöèè;
3.8.5. Êîìïþòúð çà îôîðìÿíå íà äîêóìåíòèòå çà èçâúðøâàíèòå îïåðàöèè.
3.9. Äîïúëíèòåëíî êúì îïåðàöèîííèòå çàëè çà èçâúðøâàíå íà îïåðàöèè ïî
 îïðåäåëåíè õèðóðãè÷åñêè ñïåöèàëíîñòè ìîãàò äà ñå îñèãóðÿò:
3.9.1. Ñúäîâà õèðóðãèÿ – ñîáñòâåí ìîáèëåí àíãèîãðàô;
3.9.2. Äåòñêà õèðóðãèÿ – îáîñîáåíè îïåðàöèîííè çàëè çà îïåðàöèè íà íîâîðîäåíè
è êúðìà÷åòà, îáîðóäâàíè ñúñ ñàìîñòîÿòåëíî çàòîïëÿùî óñòðîéñòâî è îïåðàòèâåí
 ìèêðîñêîï;
3.9.3. Êàðäèîõèðóðãèÿ – ïîìåùåíèå è ìàøèíà çà ïðîæåêòèðàíå íà
 êàðäèî-àíãèîãðàôñêè ôèëìè;
3.9.4. Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ – áîêñ (ïîìåùåíèå) çà
ïîäãîòîâêà íà áèîëîãè÷íè ïîêðèòèÿ: àëî-, êñåíî-, àìíèîí, êàêòî è êëèìàòè÷íà
èíñòàëàöèÿ, îñèãóðÿâàùà îïòèìàëíà òåìïåðàòóðà 28 – 33 °Ñ, âëàæíîñò 60 –
 80 %, ïîñòúïëåíèå íà ñòåðèëåí âúçäóõ.
3.10. Â îïåðàöèîííèÿ áëîê òðÿáâà äà èìà âúçìîæíîñò çà êîìóíèêàöèÿ ìåæäó
 îïåðàöèîííèòå çàëè è äðóãè áîëíè÷íè ñòðóêòóðè.
3.11. Îïåðàöèîííèÿò áëîê ïîëçâà öåíòðàëíà ñòåðèëèçàöèÿ, íî ðàçïîëàãà è ñ
 äîïúëíèòåëíà âúçìîæíîñò çà ñòåðèëèçàöèÿ íà ìÿñòî.
3.12. Â îïåðàöèîííèÿ áëîê ñå ñïàçâàò ïðàâèëàòà çà àñåïòèêà è àíòèñåïòèêà.
3.12.1. Âñÿêà îïåðàöèîííà çàëà ñå ïî÷èñòâà è äåçèíôåêöèðà òåêóùî ñëåä âñÿêà
 îïåðàöèÿ, à âåäíúæ ñåäìè÷íî ñå ïîäëàãà íà îñíîâíî ïî÷èñòâàíå è äåçèíôåêöèÿ.
3.12.2. Ñëåä èçâúðøâàíå íà ñåïòè÷íà îïåðàöèÿ îïåðàöèîííàòà çàëà ñå ïîäëàãà íà
 îñíîâíî ïî÷èñòâàíå è äåçèíôåêöèÿ.
3.12.3. Àïàðàòóðàòà è òåõíèêàòà â îïåðàöèîííèòå çàëè ñå ïî÷èñòâàò è
äåçèíôåêöèðàò åæåäíåâíî (îïåðàöèîííè ìàñè, ëàìïè, åëåêòðîêàóòåðè,
àíåñòåçèîëîãè÷åí àïàðàò è êîëè÷êà, òðàíñïîðòíè êîëè÷êè, äîïúëíèòåëíà
 àïàðàòóðà çà äèàãíîñòèêà è îïåðàöèè).
3.12.4. Â îïåðàöèîííèÿ áëîê ïåðñîíàëúò âëèçà è ðàáîòè ñàìî ñúñ ñïåöèàëíî
 îáëåêëî è îáóâêè.
3.12.5. Ñëåä âñÿêà îïåðàöèÿ õèðóðãè÷íèòå èíñòðóìåíòè ïîäëåæàò íà ìåõàíè÷íî
 ïî÷èñòâàíå, èçìèâàíå è ïîäñóøàâàíå, ñëåä êîåòî ñå ñòåðèëèçèðàò.
3.12.6. Îñúùåñòâÿâà ñå ïåðèîäè÷åí êîíòðîë çà àñåïòèêàòà è àíòèñåïòèêàòà è çà
 çàðàçîíîñèòåëñòâî íà ïåðñîíàëà.
3.13. Ïðàâî íà äîñòúï â îïåðàöèîííèÿ áëîê ïî âðåìå íà îïåðàöèÿ èìàò:
ïàöèåíòèòå çà îïåðàöèÿ, ÷ëåíîâåòå íà õèðóðãè÷íèÿ è àíåñòåçèîëîãè÷íèÿ åêèï,
 êîíñóëòàíòè, ñïåöèàëèçàíòè, ñòóäåíòè.
4. ×îâåøêè ðåñóðñè.
4.1. Ïúðâè÷íà èçâúíáîëíè÷íà ìåäèöèíñêà ïîìîù:
4.1.1. Îáùîïðàêòèêóâàùèÿò ëåêàð èçâúðøâà ïúðâè÷íà õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà
ïîâúðõíîñòíà ðàíà, îïðåñíÿâàíå è øåâ íà ðúáîâå íà ðàíà, èíöèçèè ñ äðåíàæ íà
êîæà è ïîäêîæíà òúêàí, îòñòðàíÿâàíå íà õèðóðãè÷åí øåâåí ìàòåðèàë, ïðåâðúçêà,
 ôèêñèðàùà ïðåâðúçêà, ïîâúðõíîñòíà õåìîñòàçà, èìîáèëèçàöèÿ è äð.
4.1.2. Ìåäèöèíñêèòå ñåñòðè ïîäïîìàãàò äåéíîñòòà íà ëåêàðÿ è ïîäãîòâÿò
ïàöèåíòà çà ïðåãëåä. Èçâúðøâàò ïîä êîíòðîëà íà ëåêàðÿ íàçíà÷åíè îò íåãî
ìàíèïóëàöèè, âêë. èíæåêöèè, ïåðôóçèè è äð. Ìåäèöèíñêèòå ñåñòðè èçâúðøâàò
ïðåâðúçêè (ïúðâè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà, îòñòðàíÿâàíå íà õèðóðãè÷åí øåâåí
ìàòåðèàë, ïðåâðúçêà, ôèêñèðàùà ïðåâðúçêà è äð.) ñïîðåä ñâîÿòà êîìïåòåíòíîñò è
ïî ïðåäïèñàíèå íà ëåêàðÿ. Îïàêîâàò, åòèêåòèðàò, èçïðàùàò è ïðîñëåäÿâàò
 ðåçóëòàòèòå îò èçñëåäâàíèòå áèîëîãè÷íè ìàòåðèàëè.
4.2. Ñïåöèàëèçèðàíà èçâúíáîëíè÷íà ìåäèöèíñêà ïîìîù:
4.2.1. Ëåêàðè ñ ïðèäîáèòà ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò îñúùåñòâÿâàò
äåéíîñòè ñúãëàñíî ñêëþ÷åíè äîãîâîðè ñ ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà ñïåöèàëèçèðàíà
èçâúíáîëíè÷íà ìåäèöèíñêà ïîìîù. Èçâúðøâàò ïúðâè÷íà è âòîðè÷íà õèðóðãè÷íà
îáðàáîòêà íà ðàíà, íàòðèâêà îò ðàíà è ïðåâðúçêà, èìîáèëèçàöèÿ, âêë. øèéíà
ÿêà, èíöèçèè è øåâ íà ìåêè òúêàíè, ïîñòàâÿíå, ïðîìèâêà è ñìÿíà íà ðàíåâè
äðåíàæ, ìàëêè àìáóëàòîðíè õèðóðãè÷íè ïðîöåäóðè, äèàãíîñòèêà è îáðàáîòêà íà
ôèñòóëè, äèàãíîñòè÷íè ïóíêöèè, ïðîìèâêè íà ñòîìè, ðåêòàëíà òàìïîíàäà,
ìàíóàëíà ðåïîçèöèÿ ïðè ðåêòàëåí ïðîëàïñ, ðåïîçèöèÿ íà õåìîðîèäè, èíöèçèÿ è
åêñöèçèÿ íà ïîâúðõíîñòíî ðàçïîëîæåíè ïðîöåñè â îáëàñòòà íà ãëàâà è ãðúá è Òó
îáðàçóâàíèÿ íà êîðåìíà è ãðúäíà ñòåíà, èíöèçèÿ íà ïîäêîæåí ïàíàðèöèóì,
 ïðîôèëàêòèêà íà ëèöà ñ ïîâèøåí ðèñê îò çëîêà÷åñòâåíè çàáîëÿâàíèÿ è äð.
4.2.2. Âèñîêîñïåöèàëèçèðàíà äåéíîñò – êúì ò. 4.2.1 ñå âêëþ÷âàò âçåìàíå è
ïîäãîòîâêà íà áèîïñè÷åí ìàòåðèàë îò ãúðäà, ëèìôåí âúçåë è èíöèçèÿ íà ãðúäíà
 æëåçà.
4.2.3. Èçâúðøâàò ñå îïåðàöèè ïðè ñïàçâàíå íà îïðåäåëåíè èçèñêâàíèÿ
(êâàëèôèêàöèÿ, àïàðàòóðíà îáåçïå÷åíîñò, óñëîâèÿ çà ñëåäîïåðàòèâíè ãðèæè è
 äð.).
4.2.4. Ìåäèöèíñêèòå ñåñòðè ïîäïîìàãàò äåéíîñòòà íà ëåêàðÿ è ïîäãîòâÿò çà
ïðåãëåä. Èçâúðøâàò ïîä êîíòðîëà íà ëåêàðÿ íàçíà÷åíè îò íåãî ìàíèïóëàöèè, âêë.
èíæåêöèè, ïåðôóçèè è äð. Ìåäèöèíñêèòå ñåñòðè èçâúðøâàò ïúðâè÷íà îáðàáîòêà íà
ðàíà, îòñòðàíÿâàíå íà õèðóðãè÷åí øåâåí ìàòåðèàë, ïðåâðúçêà, ôèêñèðàùè
 ïðåâðúçêè è äð. ñïîðåä ñâîÿòà êîìïåòåíòíîñò è ïî ïðåäïèñàíèå íà ëåêàðÿ.
4.3. Õèðóðãè÷íà êëèíèêà/îòäåëåíèå â ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà áîëíè÷íà ïîìîù:
4.3.1. Íà÷àëíèê íà êëèíèêà/îòäåëåíèå:
4.3.1.1. Íà÷àëíèê íà êëèíèêà ìîæå äà áúäå ëèöå, ïðèòåæàâàùî
îáðàçîâàòåëíî-êâàëèôèêàöèîííà ñòåïåí ìàãèñòúð ïî ìåäèöèíà, ñúîòâåòíî ïî
äåíòàëíà ìåäèöèíà, ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ñ ïðåäèìíî õèðóðãè÷íà
íàñî÷åíîñò ïî ïðîôèëà íà êëèíèêàòà – õàáèëèòèðàíî ëèöå, íàçíà÷åíî ñëåä
 ïðîâåäåí êîíêóðñ.
4.3.1.2. Íà÷àëíèê íà îòäåëåíèå å ëèöå, ïðèòåæàâàùî
îáðàçîâàòåëíî-êâàëèôèêàöèîííà ñòåïåí ìàãèñòúð ïî ìåäèöèíà, ñúîòâåòíî ïî
äåíòàëíà ìåäèöèíà, ñ ïðèçíàòà ìåäèöèíñêà ñïåöèàëíîñò ñ ïðåäèìíî õèðóðãè÷íà
 íàñî÷åíîñò ïî ïðîôèëà íà îòäåëåíèåòî, íàçíà÷åíî ñëåä ïðîâåäåí êîíêóðñ.
4.3.1.3. Íà÷àëíèêúò íà êëèíèêà/îòäåëåíèå ïëàíèðà, îðãàíèçèðà, êîíòðîëèðà è
îòãîâàðÿ çà öÿëîñòíàòà ìåäèöèíñêà äåéíîñò è çà èêîíîìè÷åñêàòà åôåêòèâíîñò â
 ñòðóêòóðàòà.
4.3.2. Ëåêàðè â êëèíèêà/îòäåëåíèå:
4.3.2.1. Â õèðóðãè÷íà êëèíèêà/îòäåëåíèå ðàáîòÿò ëåêàðè ñúñ èëè áåç ïðèçíàòà
ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò. Ñúîòíîøåíèåòî ìåæäó õèðóðçè ñ ïðèçíàòà
 ñïåöèàëíîñò è ëåêàðè áåç ñïåöèàëíîñò òðÿáâà äà áúäå â ïîëçà íà ñïåöèàëèñòèòå.
4.3.2.2. Ïðè èçâúðøâàíå íà åæåäíåâíàòà äèàãíîñòè÷íî-ëå÷åáíà äåéíîñò ëåêàðèòå
áåç ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ðàáîòÿò ïîä ðúêîâîäñòâîòî íà ëåêàð ñ ïðèçíàòà
 ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò.
4.3.2.3. Áðîÿò è êâàëèôèêàöèÿòà íà ëåêàðèòå, ðàáîòåùè â êëèíèêà/îòäåëåíèå,
òðÿáâà äà îáåçïå÷àâà: îáåìà è âèäà íà äèàãíîñòè÷íî-ëå÷åáíà è êîíñóëòàòèâíà
äåéíîñò, êîÿòî ñå îñúùåñòâÿâà â ñòðóêòóðàòà; îáåìà è âèäà íà èçâúðøâàíèòå
 îïåðàöèè; îïåðàòèâíàòà äåéíîñò íà ïàöèåíòè â ñúñòîÿíèå íà ñïåøíîñò.
4.3.2.4. Â áàçèòå çà îáó÷åíèå íà ñòóäåíòè ñå ïðåäâèæäà è ïåðñîíàë, àíãàæèðàí
 ñ íàó÷íîèçñëåäîâàòåëñêà ðàáîòà, êàêòî è çà ó÷åáíà ðàáîòà ñúñ ñòóäåíòè.
4.3.3. Ìåäèöèíñêè ñåñòðè:
4.3.3.1. Îïòèìàëíîòî ñúîòíîøåíèå â õèðóðãè÷íàòà êëèíèêà/îòäåëåíèå å 1:2 ìåæäó
 ëåêàðñêè è ñåñòðèíñêè ïåðñîíàë.
4.3.3.2. Ìåäèöèíñêàòà ñåñòðà â êëèíèêàòà/îòäåëåíèåòî åæåäíåâíî íàáëþäàâà
îáùîòî ñúñòîÿíèå íà áîëíèÿ, ïðèòåæàâà êîìïåòåíòíîñò äà ïðåâúðçâà îïåðàòèâíèòå
ðàíè è äà îöåíÿâà òÿõíîòî ñúñòîÿíèå, äà ñëåäè îñíîâíè ïàðàìåòðè â ïðåä- è
ñëåäîïåðàòèâíèÿ ïåðèîä (ïóëñîâà ÷åñòîòà, òåìïåðàòóðà, ÷åñòîòà íà äèøàíåòî,
äèóðåçà, îáåì è âèä íà èçòè÷àùèòå òå÷íîñòè ïðåç äðåíàæè, ñîíäà, êàòåòðè),
 ðåãèñòðèðà ðåçóëòàòèòå è óâåäîìÿâà ëåêóâàùèÿ/äåæóðíèÿ ëåêàð.
4.3.4. Ëåêàðèòå è ìåäèöèíñêèòå ñåñòðè ñúâìåñòíî îñèãóðÿâàò êîìïëåêñíè è
öÿëîñòíè ãðèæè çà ïàöèåíòèòå ïî îòíîøåíèå íà äèàãíîñòè÷íè èçñëåäâàíèÿ,
êîíñåðâàòèâíî è îïåðàòèâíî ëå÷åíèå, ïðåäîïåðàòèâíè è ñëåäîïåðàòèâíè ãðèæè,
 äèåòè÷åí ðåæèì.
4.3.5. Ëåêàðèòå è ìåäèöèíñêèòå ñåñòðè ïåðèîäè÷íî ïîâèøàâàò êâàëèôèêàöèÿòà ñè
 ÷ðåç ó÷àñòèÿ â ñïåöèàëèçèðàíè êóðñîâå.
4.3.6. Äðóã ïåðñîíàë – èçïúëíÿâà äåéíîñòè, ñâúðçàíè ñ õèãèåííî-ñàíèòàðíîòî
 îáñëóæâàíå è òåõíè÷åñêè çàäà÷è, âúçëîæåíè îò ìåäèöèíñêà ñåñòðà èëè ëåêàð.
5. Îïåðàöèîííà çàëà (çîíà, áëîê).
5.1. Â áîëíèöè ñ ïîâå÷å îò äâå îïåðàöèîííè çàëè íà ôóíêöèîíàëåí ïðèíöèï ñå
îïðåäåëÿ ëåêàð, îòãîâîðíèê çà îðãàíèçàöèÿòà íà ðàáîòàòà, ðåäà è äèñöèïëèíàòà,
 ñïàçâàíåòî íà àñåïòèêàòà è àíòèñåïòèêàòà.
5.1.1. Íà÷àëíèêúò íà îïåðàöèîííàòà çàëà å ëåêàð ñ ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ñ
 õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò, ïîä÷èíåí íà íà÷àëíèêà íà êëèíèêàòà/îòäåëåíèåòî.
5.1.2. Íà÷àëíèêúò íà îïåðàöèîííàòà çàëà îòãîâàðÿ çà îðãàíèçàöèÿòà íà
 ðàáîòàòà, ðåäà è äèñöèïëèíàòà, ñïàçâàíåòî íà àñåïòèêàòà è àíòèñåïòèêàòà.
5.1.3. Â áîëíèöè ñ åäíà èëè äâå îïåðàöèîííè çàëè ñå îïðåäåëÿ îòãîâîðíèê çà
îïåðàöèîííàòà çîíà íà ôóíêöèîíàëåí ïðèíöèï, ïîä÷èíåí ïðÿêî íà íà÷àëíèêà íà
 êëèíèêàòà/îòäåëåíèåòî.
5.2. Îïåðàöèîííè ñåñòðè
5.2.1. Áðîÿò íà îïåðàöèîííèòå ñåñòðè ñå îïðåäåëÿ îò:
5.2.1.1. çàäúëæèòåëíà äíåâíà îñèãóðåíîñò îò äâå îïåðàöèîííè ñåñòðè íà åäíà
 îïåðàöèîííà ìàñà â ðàìêèòå íà åäèí ðàáîòåí äåí;
5.2.1.2. çàäúëæèòåëíî íåïðåêúñíàòî (íà ñìåíè) îñèãóðÿâàíå íà îïåðàöèîííà
ñåñòðà íà îïåðàöèîííà ìàñà ïðè íåïðåêúñíàò ðåæèì íà ðàáîòà ñ îêàçâàíå íà
 îïåðàòèâíà äåéíîñò íà ïàöèåíòè â ñúñòîÿíèå íà ñïåøíîñò;
5.2.1.3. îñèãóðÿâàíå íà îïåðàöèîííà ñåñòðà "íà ðàçïîëîæåíèå" çà ïîâèêâàíå ïðè
 ñïåøíè ñúñòîÿíèÿ.
5.2.2. Ïðè íåîáõîäèìîñò ïî âðåìå íà îïåðàöèÿ â îïåðàöèîííàòà çàëà ìîãàò äà
 ðàáîòÿò åäíîâðåìåííî äâå îïåðàöèîííè ñåñòðè.
5.3. Äðóã ïåðñîíàë – îñúùåñòâÿâà ñàíèòàðíî-õèãèåííàòà ïîääðúæêà,
äåçèíôåêöèÿòà íà îïåðàöèîííèòå çàëè ìåæäó äâå îïåðàöèè, èçõâúðëÿíåòî íà
 íå÷èñòè è îòïàäú÷íè ìàòåðèàëè, ñîðòèðàíåòî íà ìðúñíî îïåðàöèîííî áåëüî.
6. Õèðóðãè÷åí îïåðàöèîíåí åêèï.
6.1. Îïåðàöèèòå ñå îñúùåñòâÿâàò îò õèðóðãè÷åí îïåðàöèîíåí åêèï â îïåðàöèîííà
 çàëà.
6.1.1. Åêèïúò âêëþ÷âà:
6.1.1.1. ëåêàð-îïåðàòîð, êîéòî å ðúêîâîäèòåë íà åêèïà;
6.1.1.2. ëåêàð/è (àñèñòåíò èëè àñèñòåíòè) â çàâèñèìîñò îò îáåìà è ñëîæíîñòòà
 íà îñúùåñòâÿâàíàòà îïåðàòèâíà äåéíîñò;
6.1.1.3. îïåðàöèîííè ìåäèöèíñêè ñåñòðè.
6.1.2. Ðúêîâîäèòåë íà åêèïà å ëåêàð ñ ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà
íàñî÷åíîñò, ñ êëèíè÷åí îïèò è ïðîôåñèîíàëíà êâàëèôèêàöèÿ. Òîé íîñè
 îòãîâîðíîñò çà ïðîâåæäàíàòà îïåðàöèÿ.
6.2. Áðîÿò íà ÷ëåíîâåòå íà õèðóðãè÷åñêèÿ îïåðàöèîíåí åêèï ñå îïðåäåëÿ îò
 îáåìà è ñëîæíîñòòà íà îñúùåñòâÿâàíàòà îïåðàòèâíà äåéíîñò.
6.2.1. Ìàëêè ïî îáåì è ñëîæíîñò îïåðàöèè (ìàëêà õèðóðãèÿ) ñå èçâúðøâàò îò
 åêèï, âêëþ÷âàù ëåêàð-îïåðàòîð è îïåðàöèîííà ñåñòðà.
6.2.2. Ïðè îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò (ñðåäíà õèðóðãèÿ) îñâåí
ëåêàð-îïåðàòîð è îïåðàöèîííà ìåäèöèíñêà ñåñòðà å çàäúëæèòåëíî âêëþ÷âàíåòî íà
 åäèí àñèñòåíò, à ïðè íåîáõîäèìîñò è íà âòîðè àñèñòåíò.
6.2.3. Ïðè îïåðàöèè ñ ãîëÿì èëè ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò îñâåí
ëåêàð-îïåðàòîð è îïåðàöèîííà ìåäèöèíñêà ñåñòðà å çàäúëæèòåëíî âêëþ÷âàíåòî íà
 äâàìà àñèñòåíòè, à ïðè íåîáõîäèìîñò – íà òðåòè àñèñòåíò.
6.2.4. Ïðè îïåðàöèè ñ ãîëÿì èëè ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò å âúçìîæíî ïî
èñêàíå íà ëåêàðÿ-îïåðàòîð äà ñå ôîðìèðà âòîðè õèðóðãè÷åí åêèï çà åäíîâðåìåííà
ðàáîòà â äâå îïåðàòèâíè ïîëåòà, èëè ïîëçâàíåòî ñàìî íà äîïúëíèòåëíà
 îïåðàöèîííà ñåñòðà.
6.2.5. Íå ñå äîïóñêà ñìÿíà íà ëåêàðÿ-îïåðàòîð ïî âðåìå íà îïåðàöèÿ îñâåí ïî
 ìåäèöèíñêè ïîêàçàíèÿ èëè èçâúíðåäíè îáñòîÿòåëñòâà.
6.2.5.1. Âêëþ÷âàíåòî íà äîïúëíèòåëíè ÷ëåíîâå êúì õèðóðãè÷íèÿ åêèï å
íåîáõîäèìî ïðè ðàçøèðÿâàíå íà äåéíîñòòà è ïðåìèíàâàíå îò ïî-ìàëúê êúì
 ïî-ãîëÿì îáåì îïåðàòèâíà äåéíîñò.
6.2.5.2. Ëåêàð-îïåðàòîðúò ìîæå äà áúäå çàìåíåí ñ ïî-îïèòåí ëåêàð-îïåðàòîð
ñúãëàñíî óñëîâèÿ è ðåä, îïðåäåëåíè ñ ïðàâèëíèêà íà õèðóðãè÷íàòà ñòðóêòóðà, â
ñëó÷àèòå, êîãàòî íå ìîæå äà ñå ñïðàâè ñ âúçíèêíàëè èíòðàîïåðàòèâíè ïðîáëåìè
 èëè óñëîæíåíèÿ, çàñòðàøàâàùè æèâîòà íà áîëíèÿ.
6.3. Õèðóðãè÷íèÿò îïåðàöèîíåí åêèï îñúùåñòâÿâà åäíà îïåðàöèÿ îò èçâúðøâàíåòî
íà îïåðàòèâíèÿ ðàçðåç äî ôèíàëíîòî çàøèâàíå íà îïåðàòèâíàòà ðàíà, íàëàãàíåòî
 íà ïðåâðúçêà è åâåíòóàëíî ñòåðèëíîòî îòâåæäàíå íà äðåíàæè.
6.4. Õèðóðãè÷íèÿò îïåðàöèîíåí åêèï èçâúðøâà îïåðàòèâíàòà äåéíîñò ñúâìåñòíî ñ
 àíåñòåçèîëîãè÷åí åêèï.
6.5. Â õèðóðãè÷íèÿ îïåðàöèîíåí åêèï ìîãàò äà ñå âêëþ÷àò è ëåêàðè áåç ïðèçíàòà
 ñïåöèàëíîñò, êîèòî ðàáîòÿò ïîä íàáëþäåíèå íà ðúêîâîäèòåëÿ íà åêèïà.
6.6. Îïåðàöèîííàòà ñåñòðà å ìåäèöèíñêà ñåñòðà ñ íåîáõîäèìèÿ îïèò è
 ïðîôåñèîíàëíà êâàëèôèêàöèÿ è å ðàâíîïîñòàâåí ÷ëåí íà îïåðàöèîííèÿ åêèï.
6.7. Îïåðàöèîííàòà èíñòðóìåíòèðàùà ñåñòðà òðÿáâà äà ïîçíàâà õîäà íà
îïåðàöèèòå, äà ïîäãîòâÿ è îñèãóðÿâà íåîáõîäèìèòå èíñòðóìåíòè, êîíñóìàòèâè è
ëåêàðñòâåíè ïðîäóêòè, äà êîíòðîëèðà òåõíèÿ áðîé äî êðàÿ íà îïåðàöèÿòà, äà
ñëåäè ñòðèêòíî çà ñòåðèëíîñòòà íà îïåðàòèâíîòî ïîëå è èíñòðóìåíòàðèóìà, êàêòî
è çà ÷èñòîòàòà â îïåðàöèîííàòà çàëà, äà èçïúëíÿâà íàðåæäàíèÿ íà ðúêîâîäèòåëÿ
 íà õèðóðãè÷íèÿ åêèï.
IV. Îðãàíèçàöèÿ íà ðàáîòà ïî ïðèåìà è ëå÷åíèåòî íà ïàöèåíòè â õèðóðãè÷íà
 ñòðóêòóðà
1. Ïðèåì íà áîëíè.
1.1. Èçâúíáîëíè÷íà ìåäèöèíñêà ïîìîù.
1.1.1. Ïúðâè÷íà ìåäèöèíñêà ïîìîù – ïúðâè÷åí ïðåãëåä çà óòî÷íÿâàíå íà
äèàãíîçàòà, à ïðè íåîáõîäèìîñò – êîíñóëòàöèÿ ñ ëåêàð ñ ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ñ
õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò è èçäàâàíå íà íàïðàâëåíèå çà ïðèåìàíå â ëå÷åáíî
 çàâåäåíèå çà áîëíè÷íà ïîìîù.
1.1.2. Ñïåöèàëèçèðàíà ìåäèöèíñêà ïîìîù – ïðåãëåä, íåîáõîäèì îáåì îò
äèàãíîñòè÷íè èçñëåäâàíèÿ è èçäàâàíå íà íàïðàâëåíèå çà ïðèåìàíå â ëå÷åáíî
 çàâåäåíèå çà áîëíè÷íà ïîìîù.
1.1.3. Ïðåãëåäèòå ñà ïëàíîâè èëè ñïåøíè â çàâèñèìîñò îò ñúñòîÿíèåòî íà
 ïàöèåíòà.
1.1.4. Â çàâèñèìîñò îò ïðèäðóæàâàùèòå çàáîëÿâàíèÿ ñå îñúùåñòâÿâàò è
 êîíñóëòàöèè ñ ëåêàðè ñ äðóãè ñïåöèàëíîñòè (êàðäèîëîã, àëåðãîëîã è ò.í.).
1.1.5. Â îïåðàöèîííàòà çà àìáóëàòîðíè îïåðàöèè ñå èçâúðøâàò îïåðàöèè ñ ìàëúê
 îáåì è ñëîæíîñò ñúãëàñíî ðàçäåë âòîðè.
1.2. Ëå÷åáíî çàâåäåíèå çà áîëíè÷íà ïîìîù.
1.2.1. Â ïðèåìíèÿ êàáèíåò õèðóðãúò ñíåìà àíàìíåçà, îñúùåñòâÿâà îñíîâåí
êëèíè÷åí ïðåãëåä è íàçíà÷àâà íåîáõîäèìèÿ îáåì äèàãíîñòè÷íè èçñëåäâàíèÿ.
Ïîïúëâà ìåäèöèíñêàòà äîêóìåíòàöèÿ è íàñî÷âà ïàöèåíòà çà ïðèåìàíå â
 õèðóðãè÷íàòà ñòðóêòóðà íà ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå.
1.2.2. Ïðè ïîñòúïâàíå íà ïàöèåíò â ïëàíîâ ïîðÿäúê, â çàâèñèìîñò îò
ñúñòîÿíèåòî è ïî ïðåöåíêà íà ëåêàðÿ, ìîæå äà áúäå çàïèñàí â "ëèñò íà
 ÷àêàùèòå", êàòî ñå îïðåäåëè äàòàòà íà ïðèåìà â ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå.
1.2.3. Ïðè ïîñòúïâàíå íà ïàöèåíò ñúñ ñïåøíî ñúñòîÿíèå õèðóðãúò â ïðèåìíèÿ
êàáèíåò å çàäúëæåí äà ïðèåìå äîêóìåíòàöèÿòà è óêàçàíèÿòà îò íàñî÷âàùèÿ
èçâúíáîëíè÷åí ëåêàð è/èëè îò ïðèäðóæàâàùîòî ìåäèöèíñêî ëèöå, äà ñíåìå
àíàìíåçà, äà îñúùåñòâè îñíîâåí êëèíè÷åí ïðåãëåä è äà íàçíà÷è íåîáõîäèìèÿ îáåì
 ñïåøíè áèîõèìè÷íè è èíñòðóìåíòàëíè èçñëåäâàíèÿ è êîíñóëòàöèè.
1.2.4. Ïðè óòî÷íåíà äèàãíîçà èëè ïðîäúëæàâàùè äèôåðåíöèàëíî-äèàãíîñòè÷íè
 òúðñåíèÿ ïàöèåíòúò ñå õîñïèòàëèçèðà â õèðóðãè÷íà êëèíèêà/îòäåëåíèå:
1.2.4.1. çà äèíàìè÷íî íàáëþäåíèå – ïðåäàâà ñå íà äåæóðíèÿ ëåêàð èëè íà
 ëåêóâàùèÿ ëåêàð;
1.2.4.2. çà îïåðàòèâíî ëå÷åíèå – óâåäîìÿâà ñå ðúêîâîäèòåëÿò íà õèðóðãè÷åñêèÿ
 îïåðàöèîíåí åêèï è ïåðñîíàëúò íà îïåðàöèîííèÿ áëîê;
1.2.4.3. ïèñìåíî â "Èñòîðèÿ íà çàáîëÿâàíåòî" (ÈÇ) ñå îòðàçÿâàò íàçíà÷åíèÿòà
 çà ïî-íàòàòúøíà äèàãíîñòèêà, ëå÷åíèå, ïðåäîïåðàòèâíà ïîäãîòîâêà è äð.;
1.2.4.4. ïðè íåîáõîäèìîñò è â çàâèñèìîñò îò çàáîëÿâàíåòî èëè âúçðàñòòà íà
ïàöèåíòà ñå îñúùåñòâÿâàò êîíñóëòàöèè ñ êàðäèîëîã, àíåñòåçèîëîã, ïåäèàòúð è
 äð.
1.2.5. Ïðèåòèòå çà áîëíè÷íî ëå÷åíèå ïàöèåíòè ñå ïîäëàãàò íà ïúëíà èëè
 ÷àñòè÷íà õèãèåííà îáðàáîòêà.
2. Ïðåäîïåðàòèâåí ïåðèîä.
2.1. Êëèíè÷åí äèàãíîñòè÷åí ïðåãëåä (ÊÄÏ).
2.1.1. Èçÿñíÿâà õàðàêòåðà íà çàáîëÿâàíåòî, íåãîâàòà îðãàííà ëîêàëèçàöèÿ è
òîïèêà, âëèÿíèåòî èëè çàñÿãàíåòî îò îñíîâíîòî çàáîëÿâàíå íà ñúñåäíè îðãàíè è
ñèñòåìè, íåîáõîäèìîñòòà îò îïåðàòèâíî ëå÷åíèå (ïîêàçàíèÿ çà îïåðàöèÿ), íåéíèÿ
î÷àêâàí îáåì, èçáîð íà îïåðàòèâåí äîñòúï è îïåðàòèâíà òåõíèêà, ïðîãíîçà çà
 î÷àêâàíèÿ ðåçóëòàò è èçõîä.
2.1.2. ÊÄÏ íà õèðóðãè÷íî áîëåí â èçâúíáîëíè÷íè óñëîâèÿ ñå ïðîâåæäà îò
îáùîïðàêòèêóâàù ëåêàð èëè ëåêàð ñ ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà
íàñî÷åíîñò â àìáóëàòîðèÿ çà ñïåöèàëèçèðàíà ìåäèöèíñêà ïîìîù. Ñâúðçàí å ñ
 óòî÷íÿâàíåòî íà âúçìîæíîñòèòå çà àìáóëàòîðíî ëå÷åíèå.
2.1.3. Ïðè èç÷åðïâàíå íà äèàãíîñòè÷íèòå âúçìîæíîñòè íà èçâúíáîëíè÷íàòà ïîìîù,
ïðè óòî÷íåíà íàñî÷âàùà èëè ñèãóðíà äèàãíîçà, ïðåäñòàâëÿâàùà ïîêàçàíèå çà
îïåðàòèâíî ëå÷åíèå, ïàöèåíòúò ïîäëåæè íà õîñïèòàëèçàöèÿ çà ïðåöèçèðàíå íà
 äèàãíîçàòà è íåîáõîäèìîñòòà îò îïåðàöèÿ.
2.1.4. ÊÄÏ êàòî ÷àñò îò äèàãíîñòè÷íèÿ ïðîöåñ âêëþ÷âà ñëåäíèòå îñíîâíè
 êîìïîíåíòè:
2.1.4.1. àíàìíåçà, íàñî÷åíà êúì óòî÷íÿâàíå íà îñíîâíîòî çàáîëÿâàíå, íåãîâàòà
îðãàííà ëîêàëèçàöèÿ, õàðàêòåð, ðàçïðîñòðàíåíèå íà ñúñåäíè îðãàíè è ñòðóêòóðè,
 íàëè÷èå íà ñïåøíè èíäèêàöèè çà îïåðàöèÿ;
2.1.4.2. ôèçèêàëåí ïðåãëåä, íàñî÷åí êúì óòî÷íÿâàíå íà îðãàííàòà ëîêàëèçàöèÿ
íà çàáîëÿâàíåòî, íåãîâîòî ðàçïðîñòðàíåíèå è/èëè àíãàæèðàíå íà ñúñåäíè îðãàíè
è ñòðóêòóðè, ñòàäèè íà îíêîëîãè÷íî çàáîëÿâàíå, ñèìïòîìè, ïîäêðåïÿùè òåçàòà çà
 ñïåøíî ñúñòîÿíèå èëè ñïåøíè èíäèêàöèè çà îïåðàöèÿ;
2.1.4.3. íàçíà÷àâàíå è ïðîâåæäàíå íà áèîõèìè÷íè, ìèêðîáèîëîãè÷íè,
âèðóñîëîãè÷íè è äðóãè ëàáîðàòîðíè èçñëåäâàíèÿ, íàñî÷åíè êúì óòî÷íÿâàíå íà
 îñíîâíîòî çàáîëÿâàíå è íåãîâèòå óñëîæíåíèÿ;
2.1.4.4. íàçíà÷àâàíå è èçïúëíåíèå íà èíñòðóìåíòàëíè èçñëåäâàíèÿ â îáåì,
óòî÷íÿâàù õàðàêòåðà íà îñíîâíîòî çàáîëÿâàíå è íåãîâèòå óñëîæíåíèÿ, ïðåöèçèðàù
èíäèêàöèèòå çà îïåðàöèÿ, åâåíòóàëíèÿ íåîáõîäèì ëå÷åáåí îáåì íà îïåðàöèÿòà,
âúçìîæíèòå âàðèàíòè íà îïåðàòèâíî èëè àëòåðíàòèâíî íåõèðóðãè÷åñêî òðåòèðàíå
 íà çàáîëÿâàíåòî;
2.1.4.5. ïðîâåæäàíå íà êîíñóëòàöèè ñúñ ñïåöèàëèñòè îò äðóãè êëèíè÷íè
ñïåöèàëíîñòè, íàñî÷åíè êúì óòî÷íÿâàíå íà äèàãíîçàòà, ïîêàçàíèÿòà çà îïåðàöèÿ
 è ïðè÷èíèòå çà ñïåøíîñò.
2.2. Êëèíè÷åí ïðåãëåä çà îöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê (ÊÏÎÎÐ).
2.2.1. Óòî÷íÿâà îáùîòî ñúñòîÿíèå íà ïàöèåíòà, íàëè÷èåòî íà ïðèäðóæàâàùè
çàáîëÿâàíèÿ, ðèñêîâåòå îò àíåñòåçèÿòà è îïåðàöèÿòà è åâåíòóàëíèòå óñëîæíåíèÿ,
êîèòî áèõà ìîãëè äà íàñòúïÿò, â ðåçóëòàò íà êîåòî ñå óòî÷íÿâàò îïåðàòèâíèÿò
 ðèñê è ôàêòîðèòå, êîèòî ãî ïîâèøàâàò.
2.2.2. ÊÏÎÎÐ ìîæå äà áúäå çàïî÷íàò îò îáùîïðàêòèêóâàù ëåêàð èëè ëåêàð ñ
ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò îò àìáóëàòîðèÿ çà ñïåöèàëèçèðàíà
ìåäèöèíñêà ïîìîù, íî ïðåäñòàâëÿâà îñíîâíî çàäúëæåíèå íà õèðóðãà è
àíåñòåçèîëîãà îò ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå çà áîëíè÷íà ïîìîù ïðè óòî÷íåíè ïîêàçàíèÿ
çà îïåðàöèÿ è âçåòî ðåøåíèå çà èçâúðøâàíå íà ïëàíîâà èëè ñïåøíà õèðóðãè÷åñêà
 íàìåñà.
2.2.3. ÊÏÎÎÐ âêëþ÷âà ñëåäíèòå îñíîâíè êîìïîíåíòè:
2.2.3.1. àíàìíåçà, íàñî÷åíà êúì óòî÷íÿâàíå íà ìèíàëè çàáîëÿâàíèÿ,
ïðèäðóæàâàùà ïàòîëîãèÿ è ïîâëèÿâàíå íà îáùîòî ñúñòîÿíèå îò îñíîâíîòî
çàáîëÿâàíå, èìàùè çíà÷åíèå çà ïðàâèëíà îöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê, çà âèäà è
îáåìà íà ïðåäîïåðàòèâíàòà ïîäãîòîâêà ñ öåë ìàêñèìàëíî ïîäîáðÿâàíå íà
êîíäèöèÿòà íà áîëíèÿ è îñèãóðÿâàíå íà óñïåøåí è áåçïðîáëåìåí çàâúðøåê íà
 õèðóðãè÷íàòà íàìåñà;
2.2.3.2. ôèçèêàëåí ïðåãëåä, íàñî÷åí êúì óñòàíîâÿâàíå íà äàííè çà çäðàâíîòî
ñúñòîÿíèå íà ïàöèåíòà, çà íàëè÷èåòî íà ïðèäðóæàâàùè çàáîëÿâàíèÿ èëè
 ïîâëèÿâàíå íà ñòàòóñà îò îñíîâíîòî çàáîëÿâàíå èëè îò ìèíàëè ñòðàäàíèÿ;
2.2.3.3. íàçíà÷àâàíå è ïðîâåæäàíå íà áèîõèìè÷íè è äðóãè ëàáîðàòîðíè òåñòîâå,
íà èíñòðóìåíòàëíè èçñëåäâàíèÿ è êîíñóëòàöèè ñúñ ñïåöèàëèñòè îò äðóãè êëèíè÷íè
ñïåöèàëíîñòè, çà äà ñå îáåêòèâèçèðà çäðàâîñëîâíîòî ñúñòîÿíèå íà ïàöèåíòà ñ
 îãëåä ïðàâèëíàòà îöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê;
2.2.3.4. ñòàíäàðòíèÿò ÊÏÎÎÐ âêëþ÷âà çàäúëæèòåëíè êîíñóëòàöèè ñ êàðäèîëîã, à
çà äåöà äî 18 ãîäèíè – ñ ïåäèàòúð; òîçè ïðîöåñ çàâúðøâà ñ
ïðåäàíåñòåçèîëîãè÷åí ïðåãëåä/êîíñóëòàöèÿ ñ îöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê ïî
ñêàëàòà íà ASA (American Society of Anaestesiologists) èëè äðóãà âúçïðèåòà
ñèñòåìà, èçãðàæäàíå íà ñòàíîâèùå çà áåçîïàñíîñòòà, èíäèêàöèèòå è
êîíòðàèíäèêàöèèòå íà ïðåäñòîÿùàòà àíåñòåçèÿ, ïëàíèðàíå íà âúçìîæíèòå
 àíåñòåòè÷íè òåõíèêè è ñðåäñòâàòà çà òÿõíîòî ïðîâåæäàíå.
2.3. Ïðåöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê.
2.3.1. Îêîí÷àòåëíàòà ïðåöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê ñå ïðàâè îò ëåêàð-îïåðàòîð
ïðè ïàöèåíòè ñúñ ñïåøíè ñúñòîÿíèÿ è/èëè îò êîëåãèóì îò ëåêàðè ñ ïðèçíàòà
ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò. Òàçè ïðåöåíêà ñå ñúãëàñóâà ñ
àíåñòåçèîëîã, à ïðè íàëè÷èå íà ïðèäðóæàâàùè ñúñòîÿíèÿ è çàáîëÿâàíèÿ – è ñ
 ëåêàðè îò äðóãè ñïåöèàëíîñòè (ëåêàðñêè êîíñèëèóì).
2.3.2. Çàêëþ÷èòåëíàòà îöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê ñå ñúîáùàâà è îáñúæäà ñ
ïàöèåíòà è íåãîâèòå áëèçêè. Ïðè ïðåäñòîÿùî îïåðàòèâíî ëå÷åíèå å íåîáõîäèìî
èíôîðìèðàíî ñúãëàñèå íà ïàöèåíòà (ðîäèòåëè, íàñòîéíèöè, ïîïå÷èòåëè è äð.).
Ïðè ïèñìåíî äåêëàðèðàí îòêàç íà ïàöèåíòà îò îïåðàöèÿ çàðàäè âèñîê îïåðàòèâåí
ðèñê å íåîáõîäèìî äà áúäå èíôîðìèðàí çà âúçìîæíîòî ïîâåäåíèå, ëå÷åíèå è
ñúùåñòâóâàùèòå àëòåðíàòèâè, ðèñê çà æèâîòà, çà âúçìîæíèòå óñëîæíåíèÿ,
 ïðîãíîçà çà èçõîäà îò áîëåñòòà.
2.4. Ïðåäîïåðàòèâíà ïîäãîòîâêà.
2.4.1. Ïðè èíäèêàöèè çà îïåðàöèÿ è âçåìàíå íà ðåøåíèå çà èçâúðøâàíå íà òàêàâà
íà ïàöèåíòà ñå ïðåäîñòàâÿ ïî ðàçáèðàåì íà÷èí èíôîðìàöèÿ çà ïðåäñòîÿùàòà
îïåðàöèÿ, çà ïîëçèòå è ðèñêîâåòå îò íåÿ, êàêòî è åâåíòóàëíè óñëîæíåíèÿ, êîèòî
áèõà ìîãëè äà íàñòúïÿò, è çà ñúùåñòâóâàùèòå àëòåðíàòèâè. Ñëåä êàòî ïîëó÷è
íåîáõîäèìàòà èíôîðìàöèÿ, ïàöèåíòúò èçðàçÿâà ñâîåòî ïèñìåíî ñúãëàñèå çà
 èçâúðøâàíå íà îïåðàöèÿ.
2.4.2. Ïðè ïðåäñòîÿùà îïåðàöèÿ ñå èçèñêâà íàçíà÷àâàíå è ïðîâåæäàíå íà ëå÷åáíè
ìåðîïðèÿòèÿ – ïîäãîòîâêà çà îïåðàöèÿ ñ öåë îñèãóðÿâàíå íà îïòèìàëíî çäðàâíî
ñúñòîÿíèå íà ïàöèåíòà è ñíèæàâàíå íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê. Ïîäãîòîâêàòà çà
îïåðàöèÿ âêëþ÷âà íàçíà÷åíèòå îò êîíñóëòàíòè è îò ëåêóâàùèÿ ëåêàð ëå÷åáíè,
 ôèçèîòåðàïåâòè÷íè è äðóãè äåéíîñòè:
2.4.2.1. êëèíè÷åí ïðåãëåä è ïîäãîòîâêà íà ïàöèåíòà çà àíåñòåçèÿ â
ñúîòâåòñòâèå ñ äåéñòâàùèÿ ìåäèöèíñêè ñòàíäàðò ïî àíåñòåçèÿ è èíòåíçèâíî
 ëå÷åíèå;
2.4.2.2. àíòèàëåðãè÷íà ïîäãîòîâêà ïðè àíàìíåñòè÷íè äàííè è ñëåä ïðåäõîäíî
 òåñòóâàíå;
2.4.2.3. êàðäèîëîãè÷íà ïîäãîòîâêà, ëå÷åíèå íà ñúðäå÷íî-ñúäîâè çàáîëÿâàíèÿ,
ïðîôèëàêòèêà íà êàðäèîëîãè÷íè óñëîæíåíèÿ; òðîìáîåìáîëè÷íà ïðîôèëàêòèêà è
 ëå÷åíèå;
2.4.2.4. àíòèáàêòåðèàëíà ïðîôèëàêòèêà è ëå÷åíèå, ñàíèðàíå íà ïðèäðóæàâàùè
 çàáîëÿâàíèÿ è óñëîæíåíèÿ ñ âúçïàëèòåëåí õàðàêòåð, ïðîôèëàêòèêà íà ñåïñèñ;
2.4.2.5. äðóãà ñïåöèôè÷íà ïîäãîòîâêà, ñâúðçàíà ñ ïðåäõîäíî çàáîëÿâàíå íà
îðãàí èëè ñèñòåìà (äèõàòåëíà, óðîãåíèòàëíà, íåðâíà è äð.) èëè ñ åíäîêðèííî
 çàáîëÿâàíå (çàõàðåí äèàáåò, òèðåî-
òîêñèêîçà, äð.).
2.5. Èíôîðìèðàíîñò íà ïàöèåíòà.
2.5.1. Âñè÷êè ôàêòè è çàêëþ÷åíèÿ, óñòàíîâåíè â ðåçóëòàò íà ÊÄÏ è ÊÏÎÎÐ,
ïëàíúò çà ïðåäñòîÿùàòà îïåðàöèÿ è âúçìîæíèòå âàðèàíòè çà îïåðàòèâíî ïîâåäåíèå
(âêë. àëòåðíàòèâíè ñïîñîáè), âúçìîæíèòå ðèñêîâå, ñòðàíè÷íè ÿâëåíèÿ è
óñëîæíåíèÿ (èíòðà- è ñëåäîïåðàòèâíè), ñúùåñòâóâàùèòå àëòåðíàòèâè,
íåîáõîäèìîñòòà îò àíåñòåçèÿ è èçïîëçâàíå íà êðúâ è êðúâíè ïðîäóêòè ñ òåõíèÿ
äîïúëíèòåëåí ðèñê è âúçìîæíè óñëîæíåíèÿ, êàêòî è î÷àêâàíèÿò èçõîä îò áîëåñòòà
 è îò îïåðàöèÿòà ñå îáÿñíÿâàò ïî äîñòúïåí íà÷èí íà ïàöèåíòà.
2.5.2. Ïàöèåíòúò, íåãîâèÿò çàêîíåí ïðåäñòàâèòåë (ïîïå÷èòåë) èëè ëèöåòî ïî ÷ë.162, àë. 3 îò Çàêîíà çà çäðàâåòî èçðàçÿâà ñâîÿòà èíôîðìèðàíîñò è ïèñìåíî
ñúãëàñèå ÷ðåç ïîäïèñâàíå íà ôîðìóëÿð "Èíôîðìèðàíî ñúãëàñèå çà ïðåäñòîÿùà
 îïåðàöèÿ".
2.5.3. Òàêîâà ïèñìåíî ñúãëàñèå íå ñå èçèñêâà â ïðåäâèäåíè îò çàêîíà ñëó÷àè.
2.5.4. Èíôîðìèðàíîòî ñúãëàñèå âêëþ÷âà ñúãëàñèå è çà èçâúðøâàíå íà
äîïúëíèòåëíè ìåäèöèíñêè äåéíîñòè, âêëþ÷èòåëíî è îïåðàöèè èçâúí ïëàíèðàíèÿ
îáåì, âúçíèêíàëè êàòî íåîáõîäèìîñò îò èçâúíðåäíè ñèòóàöèè è ñïåøíîñò è
 íàñòúïèëè ñëåä ëîêàëíà èëè îáùà àíåñòåçèÿ èëè â õîäà íà îïåðàòèâíàòà íàìåñà.
2.6. Ïðåäîïåðàòèâíà åïèêðèçà.
2.6.1. Ïðåäîïåðàòèâíàòà åïèêðèçà å ÷àñò îò èñòîðèÿòà íà çàáîëÿâàíåòî è
 âêëþ÷âà:
2.6.1.1. ïàñïîðòíà ÷àñò íà ïàöèåíòà (èìåíà, âúçðàñò);
2.6.1.2. äàòà è íîìåð íà èñòîðèÿòà íà çàáîëÿâàíåòî;
2.6.1.3. ïðåäîïåðàòèâíà äèàãíîçà;
2.6.1.4. äàííè îò àíàìíåçà è ñòàòóñ;
2.6.1.5. ðåçóëòàòè îò èçâúðøåíèòå êëèíèêî-ëàáîðàòîðíè, èíñòðóìåíòàëíè è äðóãè
 èçñëåäâàíèÿ;
2.6.1.6. ðåçóëòàòè îò ÊÄÏ è ÊÏÎÎÐ;
2.6.1.7. îöåíêà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê ñ îïèñàíèå íà ïðîáëåìèòå, ïîêà÷âàùè
 ðèñêà, è íåîáõîäèìèòå ïðîôèëàêòè÷íè ìåðêè;
2.6.1.8. îöåíêà íà îïåðàáèëíîñòòà;
2.6.1.9. ïðåïîðúêè çà ïðåäñòîÿùàòà îïåðàöèÿ – îáåì, èíòðàîïåðàòèâíà
 äèàãíîñòèêà;
2.6.1.10. ïðè îíêîëîãè÷íè çàáîëÿâàíèÿ ñå îïðåäåëÿ ïðåäîïåðàòèâåí ñòàäèé íà
 áîëåñòòà, îöåíêà íà îïåðàáèëíîñòòà, õèñòîëîãè÷íà äèàãíîçà.
2.6.2. Ïðåäîïåðàòèâíàòà åïèêðèçà ñå ïîïúëâà è îôîðìÿ ïèñìåíî:
2.6.2.1. ïðè ïëàíîâè îïåðàöèè, ñëåä îáñúæäàíå íà ëåêàðñêè êîëåãèóì – îò
 ëåêóâàùèÿ ëåêàð;
2.6.2.2. ïðè ñïåøíè îïåðàöèè – îò ëåêàðÿ îïåðàòîð.
3. Îïåðàöèÿ.
3.1. Îïåðàòèâíà ïðîãðàìà.
3.1.1. Â íåÿ ñà âêëþ÷åíè âñè÷êè ïàöèåíòè ñ ïîòâúðäåíè ïîêàçàíèÿ çà õèðóðãè÷íà
 íàìåñà, êîèòî ïðåäñòîè äà áúäàò îïåðèðàíè.
3.1.2. Îïåðàòèâíàòà ïðîãðàìà ìîæå äà áúäå äíåâíà èëè ñåäìè÷íà. Òÿ ïîäëåæè íà
êîðåêöèÿ ïðè âúçíèêíàëè ñïåøíè îïåðàöèè, âêëþ÷âàíè â äíåâíàòà ïðîãðàìà ñ
 ïðèîðèòåò, èëè ïðè äðóãè îáåêòèâíè îáñòîÿòåëñòâà.
3.1.3. Îïåðàòèâíàòà ïðîãðàìà ñå ñúñòàâÿ îò íà÷àëíèêà íà îòäåëåíèåòî èëè
êëèíèêàòà íà áàçàòà íà äîêëàäè îò ëåêóâàùèòå ëåêàðè ñëåä ïðåäîïåðàòèâíî
îáñúæäàíå íà ëåêàðñêè êîëåãèóì. Ïðè ñïåøíè îïåðàöèè ëåêàðÿò îïåðàòîð ñå
 îïðåäåëÿ îò íà÷àëíèêà íà êëèíèêàòà/îòäåëåíèåòî èëè îò äåæóðíèÿ ëåêàð.
3.2. Íà ïðåäîïåðàòèâåí, èíòðàîïåðàòèâåí è ñëåäîïåðàòèâåí êîíòðîë è íàáëþäåíèå
 îò õèðóðãè÷íèÿ è àíåñòåçèîëîãè÷íèÿ åêèï ïîäëåæàò:
3.2.1. Âñè÷êè áîëíè, ïîäëîæåíè íà îïåðàòèâíà íàìåñà â îïåðàöèîííàòà çàëà;
3.2.2. Âñè÷êè áîëíè, ïîäëîæåíè íà îïåðàòèâíà íàìåñà â àìáóëàòîðíè óñëîâèÿ, ò.
 íàð. àìáóëàòîðíè îïåðàöèè, ïðè êîèòî ñå èçâúðøâà àíåñòåçèÿ.
3.3. Èçáîð íà ìåòîä íà îáåçáîëÿâàíå.
3.3.1. Ìåñòíî îáåçáîëÿâàíå – èçâúðøâà ñå îò õèðóðãà îïåðàòîð ïðè íàáëþäåíèå
íà îáùî ñúñòîÿíèå îò àíåñòåçèîëîãè÷åí åêèï, àêî òîâà å íåîáõîäèìî.
Çàäúëæèòåëíî ñå èçñëåäâà ïîíîñèìîñòòà íà ïàöèåíòà êúì ìåñòíèÿ àíåñòåòèê ÷ðåç
 ïðåäâàðèòåëíî òåñòâàíå.
3.3.2. Äðóãèòå âèäîâå àíåñòåçèÿ ñå ïðîâåæäàò îò àíåñòåçèîëîãè÷åí åêèï
 ñúãëàñíî äåéñòâàùèÿ ìåäèöèíñêè ñòàíäàðò ïî àíåñòåçèÿ è èíòåíçèâíî ëå÷åíèå.
3.3.3. Èçáîðúò íà àíåñòåçèÿ ñå èçâúðøâà îò àíåñòåçèîëîãè÷íèÿ åêèï è å
ñúîáðàçåí ñ âèäà è îáåìà íà îïåðàòèâíàòà äåéíîñò, ïðåäïîëàãàåìàòà
êðúâîçàãóáà, îáùîòî ñúñòîÿíèå íà ïàöèåíòà, îïåðàòèâíàòà äèàãíîçà è
ïðèäðóæàâàùèòå çàáîëÿâàíèÿ, ñïåøíîòî ñúñòîÿíèå, îöåíêàòà íà îáùèÿ è
 îïåðàòèâíèÿ ðèñê, óñëîâèÿòà çà ðàáîòà.
3.4. Èçáîð íà îïåðàöèÿ.
3.4.1. Ïðè èçáîð íà îïåðàöèÿ ñå ñïàçâàò ñëåäíèòå ïðèíöèïè:
3.4.1.1. òåîðåòè÷íî è ïðàêòè÷åñêî âëàäååíå íà îïåðàòèâíèòå òåõíèêè, êàêòî è
âëàäååíå íà äèàãíîñòè÷íè òåõíèêè, ïîçâîëÿâàùè èíòðàîïåðàòèâíî äîóòî÷íÿâàíå íà
äèàãíîçàòà çà äåôèíèòèâíî âçåìàíå íà ðåøåíèÿ îòíîñíî âèäà è îáåìà íà
 õèðóðãè÷åñêàòà íàìåñà;
3.4.1.2. äà íå ñå óâðåäè áîëíèÿò;
3.4.1.3. äà ñå ðåøè áîëåñòíèÿò ïðîáëåì;
3.4.1.4. äà ñå îòñòðàíè áîëåñòòà èëè äà ñå îáëåê÷è ñúñòîÿíèåòî;
3.4.1.5. äà èìà óñëîâèÿ çà èíòðàîïåðàòèâíî äîóòî÷íÿâàíå íà äèàãíîçàòà;
3.4.1.6. äà ñúùåñòâóâàò óñëîâèÿ çà ñïðàâÿíå ñ âúçìîæíèòå õèðóðãè÷íè
 óñëîæíåíèÿ.
3.4.2. Ïðè èçáîð íà îïåðàöèÿ â ðàìêèòå íà åäíîäíåâíàòà õèðóðãèÿ ñå ñïàçâàò
 èçèñêâàíèÿòà çà îáåìà è âèäà íà õèðóðãè÷íàòà èíòåðâåíöèÿ.
3.4.3. Ïðè ñïåøíè ñúñòîÿíèÿ ñå ñïàçâàò ñëåäíèòå ñòåïåíóâàíè ïðèíöèïè:
3.4.3.1. âçåìàíå íà ðåøåíèå çà ïðåäïðèåìàíå íà æèâîòîñïàñÿâàùà îïåðàöèÿ;
3.4.3.2. âêëþ÷âàíå â åêèïà íà êîíñóëòàíò;
3.4.3.3. ïðè íåâúçìîæíîñò çà ïîñòèãàíå íà ñâîåâðåìåíåí è î÷àêâàí äèàãíîñòè÷åí
è òåðàïåâòè÷åí åôåêò áîëíèÿò ñå òðàíñïîðòèðà íåçàáàâíî â õèðóðãè÷íà ñòðóêòóðà
 ñ ïî-ãîëåìè äèàãíîñòè÷íè è òåðàïåâòè÷íè âúçìîæíîñòè.
3.4.4. Ïðåäèìñòâî å íàëè÷èåòî íà óñëîâèÿ, ñòðóêòóðà è ðåñóðñè çà èçâúðøâàíå
íà ñïåøíà èíòðàîïåðàòèâíà êîíñóëòàöèÿ (ãåôðèð) ñúãëàñíî èçèñêâàíèÿòà íà
ìåäèöèíñêè ñòàíäàðò ïî êëèíè÷íà ïàòîëîãèÿ â ñðîê äî ïîëîâèí ÷àñ. Òîâà
èçèñêâàíå å çàäúëæèòåëíî çà õèðóðãè÷íè çâåíà, èçâúðøâàùè ïëàíîâè îïåðàöèè íà
 îíêîëîãè÷íî áîëíè.
3.5. Îïåðàòèâåí ïðîòîêîë.
3.5.1. Îïåðàòèâíèÿò ïðîòîêîë å íåèçìåíííà ÷àñò îò "Èñòîðèÿ íà çàáîëÿâàíåòî".
3.5.2. Îïåðàòèâíèÿò ïðîòîêîë âêëþ÷âà:
3.5.2.1. òèòóëíà ÷àñò;
3.5.2.2. îïèñàíèå íà îïåðàòèâíèÿ äîñòúï;
3.5.2.3. óñòàíîâåíàòà îïåðàòèâíà íàõîäêà;
3.5.2.4. èçâúðøåíèòå èíòðàîïåðàòèâíè äèàãíîñòè÷íè ïðîöåäóðè è èçñëåäâàíèÿ,
ïîëó÷åíèòå ðåçóëòàòè îò òÿõ, íàìåðåíèòå óñëîæíåíèÿ è âçåòèòå ñïðÿìî òÿõ
 ìåðêè;
3.5.2.5. îáîñíîâêà çà èçáðàíèÿ îïåðàòèâåí ïîäõîä;
3.5.2.6. îïèñàíèå íà òåõíè÷åñêèòå åòàïè íà èçâúðøâàíàòà õèðóðãè÷åñêà íàìåñà;
3.5.2.7. îïèñàíèå íà ïîñòàâåíèòå äðåíàæè;
3.5.2.8. óñëîâèå çà çàâúðøâàíå íà îïåðàöèÿòà;
3.5.2.9. ñúñòàâà íà õèðóðãè÷íèÿ îïåðàòèâåí åêèï;
3.5.2.10. íà÷àëî è êðàé íà îïåðàöèÿòà.
3.5.3. Îïåðàòèâíèÿò ïðîòîêîë ñå ñúñòàâÿ è ïîäïèñâà îò ëåêàðÿ îïåðàòîð.
3.5.4. Â ÈÇ ëåêàðÿò îïåðàòîð è àíåñòåçèîëîãúò äàâàò ïèñìåíè óêàçàíèÿ çà
ñëåäîïåðàòèâíèòå ãðèæè çà ïàöèåíòà, íåîáõîäèìèòå èçñëåäâàíèÿ, íåîáõîäèìèòå
 ëåêàðñòâåíè ïðîäóêòè, òÿõíîòî êîëè÷åñòâî è äîçèðîâêà.
4. Ñëåäîïåðàòèâåí ïåðèîä.
4.1. Ïîñòîÿííîòî ïîñòîïåðàòèâíî íàáëþäåíèå íà ïàöèåíòà ñå îñúùåñòâÿâà îò
 õèðóðãè÷íèÿ îïåðàòèâåí åêèï, àíåñòåçèîëîãè÷íèÿ åêèï è ëåêóâàùèÿ ëåêàð.
4.2. Ëåêàðÿò îïåðàòîð è ëåêóâàùèÿò ëåêàð îïðåäåëÿò ñðîêà çà îòñòðàíÿâàíå íà
äðåíàæè, ñîíäà, êàòåòúð è äð., èçâúðøâàò íàáëþäåíèå íà õèðóðãè÷íàòà ðàíà è
îïðåäåëÿò âèäà íà íåîáõîäèìàòà ïðåâðúçêà, êàêòî è óñëîâèÿòà çà èçïèñâàíå,
äîìàøíî íàáëþäåíèå è ðåæèì, íåîáõîäèìîñòòà îò ìåäèöèíñêî íàáëþäåíèå è
êîíñóëòàöèÿ ñëåä èçïèñâàíåòî – êðàòêîñðî÷íà èëè äúëãîñðî÷íà. Ïðè ïîêàçàíèÿ
òîé îïðåäåëÿ íåîáõîäèìîñòòà îò äîïúëíèòåëíè ïðåãëåäè, êîíñóëòàöèè è äðóãè
 óêàçàíèÿ, äèñïàíñåðèçàöèÿ èëè ðåõàáèëèòàöèÿ, êîèòî ñå âïèñâàò â åïèêðèçàòà.
4.3. Ïðè ëå÷åíèå íà áîëíè â îòäåëåíèå çà èíòåíçèâíî ëå÷åíèå ìîíèòîðèðàíåòî íà
æèçíåíèòå ôóíêöèè ñå îñúùåñòâÿâà îò àíåñòåçèîëîãè÷åí åêèï, à íàáëþäåíèåòî è
ñëåäîïåðàòèâíèÿò êîíòðîë ñå îñúùåñòâÿâàò ñúâìåñòíî îò àíåñòåçèîëîãè÷åí è
 õèðóðãè÷åí åêèï ïî ñúãëàñóâàí ïðîòîêîë.
V. Îáîðóäâàíå, àïàðàòóðà è èíñòðóìåíòàðèóì
1. Õèðóðãè÷åí êàáèíåò â ëå÷åáíî çàâåäåíèå çà èçâúíáîëíè÷íà ñïåöèàëèçèðàíà
 ìåäèöèíñêà ïîìîù
1.1. Îáùè èçèñêâàíèÿ:
1.1.2. Êàáèíåò: êóøåòêà çà àìáóëàòîðíè ïðåãëåäè, ñòåòîñêîï, àïàðàò çà
 àðòåðèàëíî íàëÿãàíå, íåãàòèâîñêîï.
1.1.3. Ïðåâúðçî÷íà: âèñîêà êóøåòêà èëè ìàíèïóëàöèîííà õèðóðãè÷åñêà ìàñà,
õèðóðãè÷åñêè èíñòðóìåíòàðèóì çà ïðåâðúçêè è ìàëêè àìáóëàòîðíè îïåðàöèè,
åëåêòðîêîàãóëàòîð, äîïúëíèòåëåí èçòî÷íèê íà ñâåòëèíà (ïîäâèæíà åäíîëàìïîâà
îïåðàöèîííà ëàìïà), ñòåðèëèçàòîð. Ïîñëåäíèÿò íå å çàäúëæèòåëåí ïðè âúçìîæíîñò
 çà ïîëçâàíå íà ñèñòåìà çà öåíòðàëíà ñòåðèëèçàöèÿ.
1.2. Ñïåöèôè÷íè èçèñêâàíèÿ êúì êàáèíåòè ïî íÿêîè ìåäèöèíñêè ñïåöèàëíîñòè ñ
 õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò:
1.2.1. Ñúäîâà õèðóðãèÿ – ïðåäèìñòâî å íàëè÷èåòî íà àïàðàò çà óëòðàçâóêîâà
 äîïëåðîâà äèàãíîñòèêà.
1.2.2. Êàðäèîõèðóðãèÿ – ïðåäèìñòâî å íàëè÷èåòî íà àïàðàò çà ïðîæåêòèðàíå íà
 ðåíòãåíîâè ôèëìè îò ñúðäå÷íà êàòåòåðèçàöèÿ.
1.2.3. Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà õèðóðãèÿ – ïðåäèìñòâî å íàëè÷èåòî íà:
1.2.3.1. eëåêòðîíîæ çà íåêðîòîìíè ðàçðåçè;
1.2.3.2. ìåõàíè÷åí (ðú÷åí) äåðìàòîì òèï "ÏÅÉÄÆÅÒ" çà îáðàáîòêà íà äåêîëèðàíà
 êîæà.
2. Õèðóðãè÷íà êëèíèêà/îòäåëåíèå
2.1. Ïðèåìåí êàáèíåò â ñòðóêòóðàòà íà äèàãíîñòè÷íî-êîíñóëòàòèâíèÿ áëîê.
2.1.1. Ïðåïîðú÷èòåëíî å îáåìúò äåéíîñò äà âêëþ÷âà ìèíèìóì 750 ïîñåùåíèÿ îò
 íåõîñïèòàëèçèðàíè áîëíè ãîäèøíî.
2.1.2. Îáîðóäâàíå ñ àïàðàò çà êðúâíî íàëÿãàíå, ñòåòîñêîï, íåãàòèâîñêîï,
õèðóðãè÷íè èíñòðóìåíòè è ïðåâúðçî÷íè ìàòåðèàëè çà àìáóëàòîðíè ïðåâðúçêè,
 êàòåòðè, äðåíàæè, ëåêàðñòâåí øêàô, ñòåðèëèçàòîð.
2.2. Õèðóðãè÷íàòà êëèíèêà/îòäåëåíèå å îáîðóäâàíà ñúñ:
2.2.1. ÅÊÃ àïàðàò, äåôèáðèëàòîð, ìîíèòîðè, ïåðôóçîðè, íåãàòèâîñêîï;
2.2.2. Õèðóðãè÷åí èíñòðóìåíòàðèóì çà îñúùåñòâÿâàíå íà ñåïòè÷íè è àñåïòè÷íè
 ïðåâðúçêè, êîëè÷êè çà ñåïòè÷íè è àñåïòè÷íè ïðåâðúçêè;
2.2.3. Õèðóðãè÷íè èçäåëèÿ, ïðåâúðçî÷íè ìàòåðèàëè;
2.2.4. Ñèñòåìè çà àñïèðàöèÿ, çà ñãúñòåí âúçäóõ, çà êèñëîðîä;
2.2.5. Áîëíè÷íè ëåãëà, ðåàíèìàöèîííè ëåãëà;
2.2.6. Áîëíè÷íè øêàôîâå è ãàðäåðîáè, îñâåòèòåëíè òåëà;
2.2.7. Ñðåäñòâà çà ïîääúðæàíå íà òåêóùà äåçèíôåêöèÿ;
2.3. Ñïåöèôè÷íî îáîðóäâàíå çà êëèíèêè/îòäåëåíèÿ ïî ñïåöèàëíîñòè ñ õèðóðãè÷íà
 íàñî÷åíîñò:
2.3.1. Ñúäîâà õèðóðãèÿ – çàäúëæèòåëíî èçèñêâàíå å íàëè÷èåòî íà àïàðàò çà
óëòðàçâóêîâà äîïëåðîâà äèàãíîñòèêà (â çàâèñèìîñò îò îáåìà íà îïåðàòèâíàòà
 äåéíîñò è òðàíñêðàíèàëåí äîïëåð).
2.3.2. Êàðäèîõèðóðãèÿ – íàëè÷èå íà àïàðàò çà ïðîæåêòèðàíå íà ôèëìè îò
 ñúðäå÷íà êàòåòåðèçàöèÿ è àïàðàò çà äèõàòåëíà ðåõàáèëèòàöèÿ.
2.3.3. Ãðúäíà õèðóðãèÿ – çàäúëæèòåëíî äà èìà àïàðàò çà áðîíõîñêîïèÿ è çà
åçîôàãîñêîïèÿ, ëàáîðàòîðèÿ çà äèõàòåëíà ïàòîôèçèîëîãèÿ, êîìïþòúðíà
 òîìîãðàôèÿ, ìåäèêî-äèàãíîñòè÷íà ëàáîðàòîðèÿ: êëèíè÷íà ëàáîðàòîðèÿ è ìèêðîáèî-
ëîãèÿ (ñîáñòâåíà èëè ïî äîãîâîð). Ïðåäèìñòâî å, êîãàòî îáåìúò äåéíîñò ãî
èçèñêâà, íàëè÷èåòî íà ëàáîðàòîðèÿ çà åçîôàãåàëíà ïàòîôèçèîëîãèÿ, ñòðóêòóðà ïî
 íóêëåàðíà ìåäèöèíà, ÐÅÄ.
2.3.4. Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è èçãàðÿíèÿ –
åëåêòðîêîàãóëàòîð, ôëóèäíè ëåãëà; âàíè çà õèäðîïðîöåäóðè; àíåñòåçèîëîãè÷åí
àïàðàò; ñîëóêñ-ëàìïè çà ëå÷åíèå íà äîíîðñêè ó÷àñòúöè; êàðàêàñ; ïîìïà çà
ñîíäîâî õðàíåíå; èíôóçèîííà ïîìïà; çàòîïëÿùè èíôóçèîííè óñòðîéñòâà;
 åëåêòðîòåëôåð.
3. Îïåðàöèîííà çàëà (çîíà, áëîê).
3.1. Çàäúëæèòåëíî îáîðóäâàíå âúâ âñÿêà îïåðàöèîííà çàëà:
3.1.1. Îïåðàöèîííà ìàñà, îòãîâàðÿùà íà ñïåöèôè÷íèòå èçèñêâàíèÿ, íåîáõîäèìè çà
 òèïà íà èçâúðøâàíèòå õèðóðãè÷íè íàìåñè;
3.1.2. Îïåðàöèîííà ëàìïà – îñíîâíà, îñèãóðÿâàùà êîíöåíòðèðàíî îñâåòëåíèå íà
 îïåðàöèîííîòî ïîëå;
3.1.3. Ñàòåëèòíî îñâåòèòåëíî òÿëî, âêë. ïîäâèæíà ëàìïà;
3.1.4. Åëåêòðîêàóòåð;
3.1.5. Ñèñòåìà çà àñïèðàöèÿ – öåíòðàëíà, êàêòî è ÷ðåç äîïúëíèòåëíà âàêóóìíà
 ïîìïà;
3.1.6. Àíåñòåçèîëîãè÷åí àïàðàò è ìåäèöèíñêè èçäåëèÿ;
3.1.7. Õèðóðãè÷åñêè èçäåëèÿ, ïðåâúðçî÷íè ìàòåðèàëè;
3.2. Ñïåöèôè÷íî îáîðóäâàíå è õèðóðãè÷åí èíñòðóìåíòàðèóì:
3.2.1. Çàäúëæèòåëíî ñïåöèôè÷íî îáîðóäâàíå:
3.2.1.1. õèðóðãè÷íè êëèíèêè/îòäåëåíèÿ, èçâúðøâàùè æëú÷íî-÷åðíîäðîáíè îïåðàöèè
 – ðåíò-
ãåíîâ àïàðàò çà èíòðàîïåðàòèâíà äèàãíîñòèêà è êîíòðîë (õîëàíãèîãðàôèÿ,
 àíãèîãðàôèÿ);
3.2.1.2. ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è èçãàðÿíèÿ – ðú÷íè
äåðìàòîìè òèï "ÏÅÉÄÆÅÒ", åëåêòðîäåðìàòîìè, íîæîâå íà "Õúìáè", ìåøãðàôò –
äåðìàòîìè (àìïèãðàôò), ïëàêè çà ìåøãðàôò – äåðìàòîìè, äåðìàáðàçîðè,
ëèïîàñïèðàòîðè, àïàðàò "Òèñìóò", àïàðàò åïèëîò, ìèêðîãðàôò çà âçåìàíå íà
 êîæà, åëåêòðîòåëôåð, çàòîïëÿùè èíôóçèîííè óñòðîéñòâà, èíôóçèîííà ïîìïà;
3.2.1.3. õèðóðãèÿ – èíñòðóìåíòè çà ðåâèçèÿ íà æëú÷íèòå êàíàëè è åêñòðàêöèÿ íà
 êîíêðåìåíòè îò òÿõ;
3.2.1.4. äåòñêà õèðóðãèÿ – õèðóðãè÷åí èíñòðóìåíòàðèóì ñ ïîäõîäÿùè çà äåòñêàòà
âúçðàñò ðàçìåðè, îáîðóäâàíå ñ îïåðàòèâåí ìèêðîñêîï è ñúñ ñàìîñòîÿòåëíî
 çàòîïëÿùî óñòðîéñòâî çà íîâîðîäåíè è êúðìà÷åòà;
3.2.1.5. êàðäèîõèðóðãèÿ – àïàðàò çà åêñòðàêîðïîðàëíà öèðêóëàöèÿ,
òîïëîîáìåííèê (óñòðîéñòâî çà õèïî- è íîðìîòåðìèÿ), êîíòðàïóëñàòîð, óñòðîéñòâî
 çà ñúáèðàíå è ðåèíôóçèÿ íà êðúâ.
3.2.2. Äîïúëíèòåëíî îáîðóäâàíå:
3.2.2.1. êàðäèîõèðóðãèÿ – íàëè÷èå íà óñòðîéñòâà, ïîäïîìàãàùè ðàáîòàòà íà
 ñúðäå÷íèòå êàìåðè;
3.2.2.2. ñúäîâà õèðóðãèÿ – íàëè÷èå íà äîïëåðîâ àïàðàò è àíãèîãðàôñêè àïàðàò,
 ñ âúçìîæíîñòè çà èçâúðøâàíå íà åíäîâàñêóëàðíà öèðêóëàöèÿ.
3.3. Ïîëçâàíàòà àïàðàòóðà ïîäëåæè íà ðåäîâåí êîíòðîë çà êà÷åñòâî, èçïðàâíîñò
 è áåçîïàñíîñò.
3.4. Ñòåðèëèçàöèÿ
3.4.1. Âèäîâå ñòåðèëèçàöèÿ, ïîëçâàíà çà íóæäèòå íà ñòðóêòóðèòå ïî õèðóðãèÿ:
3.4.1.1. öåíòðàëíà ñòåðèëèçàöèÿ;
3.4.1.2. ëîêàëíà ñòåðèëèçàöèÿ – âñÿêà îïåðàöèîííà çàëà (çîíà, áëîê) òðÿáâà äà
 ðàçïîëàãà ñ âúçìîæíîñòè çà ëîêàëíà ñòåðèëèçàöèÿ.
3.4.2. Äîïúëíèòåëíè èçèñêâàíèÿ:
3.4.2.1. ïðåäèìñòâî å â ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà áîëíè÷íà ïîìîù ÷ðåç ñèñòåìàòà çà
 öåíòðàëíà ñòåðèëèçàöèÿ äà ñå ïîëçâà îïàêîâú÷íà ìàøèíà;
3.4.2.2. ïðåäèìñòâî å â îïåðàöèîííàòà çàëà (çîíà, áëîê) äà ñå ïîëçâà ìèÿëíà
 ìàøèíà çà èíñòðóìåíòè.
3.4.3. Ñïåöèôè÷íè èçèñêâàíèÿ: çà îïåðàöèîííèòå çàëè ïî êàðäèîõèðóðãèÿ
ëîêàëíàòà ñòåðèëèçàöèÿ èçèñêâà íàëè÷èåòî íà àâòîêëàâ è àïàðàò çà ÷àñîâà
 õèìè÷åñêà ñòåðèëèçàöèÿ (åòèëåí îêñèä).
VI. Ñòàíäàðòè, êðèòåðèè è ïîêàçàòåëè çà êà÷åñòâî íà õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò
1. Êà÷åñòâî íà äåéíîñòòà
1.1. Îïðåäåëåíèå íà Ñâåòîâíàòà çäðàâíà îðãàíèçàöèÿ: "Ïðåäîñòàâÿíå íà âñåêè
ïàöèåíò íà äîñòàòú÷íî âèäîâå äèàãíîñòè÷íè è òåðàïåâòè÷íè äåéíîñòè, êîèòî äà
îñèãóðÿò íàé-äîáúð ðåçóëòàò ïî îòíîøåíèå íà çäðàâåòî, ñúîáðàçåí ñ àêòóàëíîòî
ñúñòîÿíèå íà ìåäèöèíñêàòà íàóêà, ïðè íàé-äîáðà öåíà çà ñúùèÿ ðåçóëòàò, ïðè
ìèíèìàëåí ÿòðîãåíåí ðèñê è äîñòèãàíå íà íàé-ãîëÿìî óäîâëåòâîðåíèå ïî
 îòíîøåíèå íà ïðîöåäóðè, ðåçóëòàòè è õóìàííî îòíîøåíèå."
1.2. Êîìïîíåíòè íà êà÷åñòâîòî:
1.2.1. Ñòðóêòóðà – âêëþ÷âà: ìàòåðèàëíî-òåõíè÷åñêà áàçà è îáîðóäâàíå,
 ìåäèöèíñêà àïàðàòóðà, õèðóðãè÷åí èíñòðóìåíòàðèóì, ÷îâåøêè ðåñóðñè.
1.2.2. Ïðîöåñ – îðãàíèçàöèÿ íà äåéíîñòòà è íåéíîòî óïðàâëåíèå è âñè÷êè
 åëåìåíòè ïî ïðåäîñòàâÿíå íà õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò.
1.2.3. Ðåçóëòàò – âñè÷êè ïîñëåäâàùè äåéñòâèÿ èëè åôåêòè îò ïðåäîñòàâåíàòà
 õèðóðãè÷íà äåéíîñò.
1.3. Êðèòåðèè íà êà÷åñòâîòî:
1.3.1. Äîñòúï äî õèðóðãè÷íè äåéíîñòè – ñúçäàâàíå íà óñëîâèÿ çà îñèãóðåí
äîñòúï äî õèðóðãè÷íà ïîìîù áåç òåðèòîðèàëíè, èêîíîìè÷åñêè, àäìèíèñòðàòèâíè è
 äðóãè îãðàíè÷åíèÿ.
1.3.2. Ðåëåâàíòíîñò (óìåñòíîñò è ñúîòâåòñòâèå) – èçáîð íà õèðóðãè÷íà äåéíîñò,
êîÿòî íàé-âåðîÿòíî ùå äîâåäå äî ïîñòèãàíå íà æåëàíèÿ ðåçóëòàò è î÷àêâàíàòà
 çäðàâíà ïîëçà íàäõâúðëÿ äîñòàòú÷íî åâåíòóàëíèòå íåãàòèâíè ïîñëåäñòâèÿ.
1.3.3. Áåçîïàñíîñò íà ïàöèåíòà – ñúçäàâàíå íà óñëîâèÿ çà èçáÿãâàíå íà
ïîòåíöèàëíèòå ðèñêîâå è ñâåæäàíå äî ìèíèìóì íà íåïðåäíàìåðåíàòà âðåäà ïðè
 îñúùåñòâÿâàíå íà õèðóðãè÷íà äåéíîñò. Âêëþ÷âà:
1.3.3.1. äèôåðåíöèðàíå íà óñëîâèÿ, ïðè÷èíè è ìåõàíèçìè, äîâåëè äî ãðåøêè â
 äèàãíîçàòà è ëå÷åíèåòî;
1.3.3.2. îòêðèâàíå íà ãðåøêèòå;
1.3.3.3. ðàçðàáîòâàíå íà ìåòîäè çà ìèíèìàëèçèðàíå è ïðåäîòâðàòÿâàíå íà
 ãðåøêèòå;
1.3.4. Åôåêòèâíîñò è åôèêàñíîñò íà õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò – âêëþ÷âà ñòåïåíòà íà
 ïîñòèãàíå íà ïîñòàâåíèòå öåëè è ñúîòíîøåíèåòî ïîëçà/ðàçõîä.
1.3.5. Ïðîäóêòèâíîñò – îò÷åòåíàòà ìàêñèìàëíà ïîëçà îò èçâúðøåíîòî õèðóðãè÷íî
 ëå÷åíèå ïðè ìèíèìóì íàïðàâåíî óñèëèå è âëîæåíè ðåñóðñè.
1.3.6. Óäîâëåòâîðåíîñò – ïîñòèãàíå íà î÷àêâàíèÿ îò ïàöèåíòà ðåçóëòàò îò
 ëå÷åíèåòî ÷ðåç èçâúðøâàíå íà õèðóðãè÷íà äåéíîñò.
2. Èíäèêàòîðè çà îöåíêà íà õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò
2.1. Îáùè èíäèêàòîðè
	
 2.2. Ñïåöèôè÷íè èíäèêàòîðè çà ñúäîâà õèðóðãèÿ – ïàðàìåòðè íà îïåðàòèâíàòà
 ñìúðòíîñò ñïîðåä âèäà íà çàáîëÿâàíåòî:
2.2.1. Îáùà ñìúðòíîñò – ïîä 4 %;
2.2.2. Îïåðàòèâíà ñìúðòíîñò – ïîä 3 %;
2.2.3. Ïëàíîâè îïåðàöèè:
2.2.3.1. àíåâðèçìà íà àáäîìèíàëíà àîðòà – äî 5 %;
2.2.3.2. àîðòî-áèôåìîðàëåí áàéïàñ â àîðòî-èëèà÷åí ñåãìåíò – äî 5 %;
2.2.3.3. åäíîñòðàíåí àîðòî-ôåìîðàëåí áàéïàñ – äî 3 %;
2.2.3.4. ðåêîíñòðóêöèÿ íà âèñöåðàëíè àðòåðèè – äî 3 %;
2.2.3.5. ðåêîíñòðóêöèÿ âúâ ôåìîðî-ïîïëèòåàëåí ñåãìåíò – äî 1 %;
2.2.3.6.ðåêîíñòðóêöèÿ íà êëîíîâå íà àîðòíà äúãà – äî 1,5 %;
2.2.3.7. õðîíè÷íà âåíîçíà áîëåñò – ïîä 0,3 %.
2.2.4. Ñïåøíè îïåðàöèè:
2.2.4.1. ðóïòóðèðàëà àíåâðèçìà íà àáäîìèíàëíà àîðòà – äî 50 %;
2.2.4.2. â àîðòî-ôåìîðàëåí ñåãìåíò – äî 5 %;
2.2.4.3. ôåìîðî-ïîïëèòåàëåí ñåãìåíò – äî 3 %.
3. Ïðîãðàìà çà êà÷åñòâî
3.1. Îò÷èòàíå, îáðàáîòâàíå, ñðàâíÿâàíå è àíàëèçèðàíå íà èíäèêàòîðèòå.
3.2. Ðàçðàáîòâàíå íà êîíêðåòíè äåéñòâèÿ çà ïîâèøàâàíå íà êà÷åñòâîòî,
 âêëþ÷âàùè ïîäîáðÿâàíå íà îðãàíèçàöèÿòà íà ðàáîòàòà, ïðåäîòâðàòÿâàíå èëè îãðàíè÷àâàíå íà óñëîæíåíèÿòà, ñòðàíè÷íèòå åôåêòè è äð.
3.3. Îò÷èòàíå íà åôåêòà îò èçïúëíåíèòå ìåðêè ïî ò. 3.2.
VII. Ñòàíäàðòè çà ïðàâàòà è çàäúëæåíèÿòà íà õèðóðãè÷íèÿ ïàöèåíò
1. Ïðàâà íà ïàöèåíòèòå
1.1. ×ðåç ðàçðàáîòâàíå è ñïàçâàíå íà õàðòà çà ïðàâàòà íà ïàöèåíòèòå ñå
 ñúçäàâàò óñëîâèÿ
çà çà÷èòàíå ïðàâàòà è äîñòîéíñòâîòî íà âñåêè ãðàæäàíèí ïî âðåìå íà
 ïðåáèâàâàíåòî ìó â õèðóðãè÷íà ñòðóêòóðà. Â õàðòàòà ñà ðàçïèñàíè:
1.1.1. Ïðàâîòî íà âñåêè ïàöèåíò äà áúäå çàïîçíàò ïî äîñòúïåí íà÷èí ñúñ
çàáîëÿâàíåòî ñè, íåãîâàòà ïðîãíîçà, ïðåäñòîÿùèÿ äèàãíîñòè÷íî-ëå÷åáåí ïëàí,
åâåíòóàëíèòå óñëîæíåíèÿ, êîèòî áèõà ìîãëè äà íàñòúïÿò, êàêòî è ñúùåñòâóâàùèòå
 àëòåðíàòèâè çà âèäîâåòå èçñëåäâàíèÿ è ëå÷åíèå.
1.1.2. Ïðàâîòî íà ïàöèåíòà äà ïîëó÷è ñâîåâðåìåííà è åôåêòèâíà ìåäèöèíñêà
ïîìîù íåçàâèñèìî îò ðåëèãèÿòà, êîÿòî èçïîâÿäâà, íèâîòî íà êóëòóðíî,
 èêîíîìè÷åñêî è ñîöèàëíî ðàçâèòèå, êàêòî è îò ïðèäðóæàâàùèòå çàáîëÿâàíèÿ.
1.2. Õèðóðãè÷íèÿò ïàöèåíò äåêëàðèðà ïèñìåíî ñâîåòî "èíôîðìèðàíî ñúãëàñèå" â
ñòàíäàðòèçèðàí äîêóìåíò, êîéòî ìîæå äà áúäå äîïúëâàí îò ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ èëè
õèðóðãè÷íè ñòðóêòóðè â çàâèñèìîñò îò ñïåöèôèêàòà íà òÿõíàòà äåéíîñò è ñúäúðæà
 èíôîðìàöèÿ çà:
1.2.1. Âèäîâåòå êëèíèêî-ëàáîðàòîðíè è èíñòðóìåíòàëíè èçñëåäâàíèÿ,
íåîáõîäèìîñòòà îò òÿõ, ïîëçèòå, ðèñêîâåòå îò óñëîæíåíèÿ, ïðèíîñà èì çà
 äèàãíîçàòà èëè îïðåäåëÿíå íà ëå÷åáíèÿ ïëàí.
1.2.2. Íåîáõîäèìîñòòà îò óïîòðåáàòà íà êðúâ è êðúâíè ñúñòàâêè â ïðåä-,
 ñëåäîïåðàòèâíèÿ ïåðèîä, êàêòî è ïî âðåìå íà îïåðàöèÿ.
1.2.3. Âèäà íà àíåñòåçèÿòà, íåîáõîäèìîñòòà îò ïðåìèíàâàíå îò ìåñòíà êúì îáùà
 àíåñòåçèÿ, ðèñêîâåòå è åâåíòóàëíèòå óñëîæíåíèÿ, êîèòî ìîãàò äà íàñòúïÿò.
1.2.4. Çàáîëÿâàíåòî, åâåíòóàëíèòå óñëîæíåíèÿ, ïðîãíîçàòà, íåîáõîäèìîñòòà îò
 ïðåäëîæåíîòî ëå÷åíèå, î÷àêâàíèÿ èçõîä è ñúùåñòâóâàùèòå àëòåðíàòèâè.
1.2.5. Âèäà íà îïåðàòèâíàòà äåéíîñò è ñúùåñòâóâàùèòå âúçìîæíîñòè çà
îïåðàòèâíî ëå÷åíèå, îöåíêàòà íà îïåðàòèâíèÿ ðèñê è ïîâëèÿâàùèòå ãî ôàêòîðè
(âúçðàñò, îíêîëîãè÷íî çàáîëÿâàíå, ïðèäðóæàâàùè çàáîëÿâàíèÿ), âúçìîæíè
 ñëåäîïåðàòèâíè óñëîæíåíèÿ.
1.2.6. Âåðîÿòíîñò çà ðàçâèòèå íà íåïðåäâèäåíè óñëîæíåíèÿ ïî âðåìå íà
îïåðàöèÿòà è ïðåäïðèåìàíå íà èçâúíðåäíè, æèâîòîñïàñÿâàùè äåéñòâèÿ, êîèòî
 íÿìàò ïðÿêà âðúçêà ñúñ çàáîëÿâàíåòî, çà êîåòî å îñúùåñòâåíà õîñïèòàëèçàöèÿòà.
2. Õèðóðãè÷íèÿò ïàöèåíò å çàäúëæåí:
2.1. Äà ñïàçâà äîáðà ëè÷íà õèãèåíà, äà ïðîâåäå õèãèåííà áàíÿ ïðåäîïåðàòèâíî
 ïðè ïëàíîâà õîñïèòàëèçàöèÿ;
2.2. Äà ñïàçâà ëåêàðñêèòå ïðåïîðúêè çà ïðåä-
îïåðàòèâåí ðåæèì è äèåòà;
2.3. Äà îñâåäîìÿâà ëåêóâàùèÿ ëåêàð è îïåðàòèâíèÿ åêèï çà ïðèäðóæàâàùè
 çàáîëÿâàíèÿ, êîèòî:
2.3.1. Ïîâèøàâàò îïåðàòèâíèÿ ðèñê – àëåðãèÿ, ôàìèëíà îáðåìåíåíîñò,
 ïðèäðóæàâàùè çàáîëÿâàíèÿ è äð.;
2.3.2. Ïðåäñòàâëÿâàò ðèñê çà õèðóðãè÷íèÿ åêèï – ÑÏÈÍ, õåïàòèò è äð.;
2.4. Äà ñïàçâà ðåäà, äèñöèïëèíàòà, õèãèåíàòà è òèøèíàòà â õèðóðãè÷íàòà
 ñòðóêòóðà, êàêòî è ïðàâèëíèêà çà âúòðåøíèÿ ðåä;
2.5. Äà ïðîâåæäà íàçíà÷åíèòå ìó ïðîöåäóðè, êàòî ïðåäîïåðàòèâíà ïîäãîòîâêà è
 ñëåäîïåðàòèâíà ðåõàáèëèòàöèÿ.
VIII. Ñòàíäàðòè çà èíòåðäèñöèïëèíàðíè êîíñóëòàöèè è îáåì íà äèàãíîñòè÷íèòå è
 õèðóðãè÷íèòå äåéíîñòè
1. Èíòåðäèñöèïëèíàðíè êîíñóëòàöèè
1.1. Âèäîâå êîíñóëòàöèè:
1.1.1. Çàäúëæèòåëíè êîíñóëòàöèè ñúñ:
1.1.1.1. ñïåöèàëèñò ïî àíåñòåçèîëîãèÿ è èíòåíçèâíî ëå÷åíèå;
1.1.1.2. êàðäèîëîã;
1.1.1.3. ïåäèàòúð – ïðè ïàöèåíòè ïîä 18-ãîäèøíà âúçðàñò;
1.1.2. Êîíñóëòàöèè ïî ïîêàçàíèÿ ñúñ:
1.1.2.1. ñïåöèàëèñò ïî îáðàçíà äèàãíîñòèêà;
1.1.2.2. ëàáîðàòîðåí ëåêàð;
1.1.2.3. õåìàòîëîã;
1.1.2.4. ãàñòðîåíòåðîëîã;
1.1.2.5. íåôðîëîã;
1.1.2.6. óðîëîã;
1.1.2.7. ïóëìîëîã;
1.1.2.8. àêóøåð-ãèíåêîëîã;
1.1.2.9. íåâðîëîã;
1.1.2.10. åíäîêðèíîëîã;
1.1.2.11. ìèêðîáèîëîã;
1.1.2.12. ëåêàðè ñ äðóãè ñïåöèàëíîñòè.
1.2. Êîíñóëòàöèè â ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ îò ðàçëè÷íè íèâà:
1.2.1. Íåîáõîäèìè êîíñóëòàöèè íà ïúðâî íèâî:
1.2.1.1. ñïåöèàëèñò ïî âúòðåøíè áîëåñòè;
1.2.1.2. ñïåöèàëèñò ïî àíåñòåçèîëîãèÿ è èíòåíçèâíî ëå÷åíèå;
1.2.1.3. ïåäèàòúð – ïðè ïàöèåíòè ïîä 18-ãîäèøíà âúçðàñò;
1.2.1.4. àêóøåð-ãèíåêîëîã.
1.2.2. Íåîáõîäèìè êîíñóëòàöèè íà âòîðî íèâî:
1.2.2.1. ñïåöèàëèñò ïî âúòðåøíè áîëåñòè;
1.2.2.2. ñïåöèàëèñò ïî àíåñòåçèîëîãèÿ è èíòåíçèâíî ëå÷åíèå;
1.2.2.3. ïåäèàòúð – ïðè ïàöèåíòè ïîä 18-ãîäèøíà âúçðàñò;
1.2.2.4. àêóøåð-ãèíåêîëîã;
1.2.2.5. ñïåöèàëèñò ïî âúòðåøíè áîëåñòè, ïî îáðàçíà äèàãíîñòèêà èëè äðóã
 ñïåöèàëèñò;
1.2.2.6. ïàòîìîðôîëîã – ïðåä-, èíòðà- èëè ïîñòîïåðàòèâíà.
1.2.3. Íåîáõîäèìè êîíñóëòàöèè íà òðåòî íèâî:
1.2.3.1. ñïåöèàëèñò ïî âúòðåøíè áîëåñòè;
1.2.3.2. ñïåöèàëèñò ïî àíåñòåçèîëîãèÿ è èíòåíçèâíî ëå÷åíèå;
1.2.3.3. ïåäèàòúð – ïðè ïàöèåíòè ïîä 18-ãîäèøíà âúçðàñò;
1.2.3.4. àêóøåð-ãèíåêîëîã;
1.2.3.5. ñïåöèàëèñò ïî âúòðåøíè áîëåñòè, ïî îáðàçíà äèàãíîñòèêà èëè ëåêàð ñ
 äðóãà ñïåöèàëíîñò ïî ïðîôèëà íà çàáîëÿâàíåòî;
1.2.3.6. ïàòîìîðôîëîã – ïðåä-, èíòðà- èëè ïîñòîïåðàòèâíà;
1.2.3.7. ïðè íåîáõîäèìîñò êîíñóëòàöèè è ñúâìåñòíè îïåðàöèè ñ ëåêàðè ñ äðóãà
 ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò.
1.3. Ñïåöèôè÷íè êîíñóëòàöèè â ñúäîâàòà õèðóðãèÿ ñúñ:
1.3.1. Íåâðîëîã ïðè êàðîòèäíà ïàòîëîãèÿ;
1.3.2. Ãàñòðîåíòåðîëîã è ñïåöèàëèñò ïî õèðóðãèÿ ïðè ëå÷åíèå íà ìåçåíòåðèàëíà
òðîìáîçà è åìáîëèÿ; òóìîðè, àíãàæèðàùè ãîëåìè êðúâîíîñíè ñúäîâå; ïðè
 òðàíñïëàíòàöèÿ íà ÷åðåí äðîá;
1.3.3. Êàðäèîëîçè è êàðäèîõèðóðçè ïðè ëå÷åíèå íà âàçîðåíàëíà õèïåðòîíèÿ;
òîðàêîàáäîìèíàëíà àíåâðèçìà è êîìáèíèðàíè ôîðìè íà ìóëòèôîêàëíà
 àòåðîñêëåðîçà;
1.3.4. Óðîëîçè – ïðè ëå÷åíèå íà âàçîðåíàëíà õèïåðòîíèÿ; ïðè áúáðå÷íà
 òðàíñïëàíòàöèÿ;
1.4. Ïðè íåîáõîäèìîñò îò ïðîâåæäàíå íà êîíñóëòàöèÿ ëåêàðÿò êîíñóëòàíò ìîæå äà
 áúäå è îò äðóãî ëå÷åáíî çàâåäåíèå.
1.5. Ïðè ñïåøíè ïàöèåíòè ñëåä ïðåöåíêà íà ñúñòîÿíèåòî îò ëåêàðÿ, ïðåãëåäàë
áîëíèÿ, è êàòî ñå èìàò ïðåäâèä äèàãíîñòè÷íèòå è ëå÷åáíèòå âúçìîæíîñòè íà
 ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå, ñå èçáèðà êîíêðåòåí âàðèàíò íà ïîâåäåíèå:
1.5.1. Ïðèåìàíå íà ïàöèåíòà â õèðóðãè÷íà ñòðóêòóðà çà íåçàáàâíî èçâúðøâàíå íà
 ëå÷åáíà (îïåðàòèâíà) äåéíîñò;
1.5.2. Îðãàíèçèðàíå íà êîíñóëòàöèÿ;
1.5.3. Òðàíñïîðòèðàíå íà áîëíèÿ äî äðóãî ëå÷åáíî çàâåäåíèå, êúäåòî ìîæå äà ñå
 ïîñòèãíå î÷àêâàíèÿò äèàãíîñòè÷íî-ëå÷åáåí ðåçóëòàò.
2. Îáåì íà äèàãíîñòè÷íèòå äåéíîñòè
2.1. Äèàãíîñòè÷íè äåéíîñòè â ëå÷åáíèòå çàâåäåíèÿ îò ðàçëè÷íè íèâà:
2.1.1. Íåîáõîäèìè äåéíîñòè íà ïúðâî íèâî:
2.1.1.1. êëèíèêî-ëàáîðàòîðíè èçñëåäâàíèÿ: ÏÊÊ, ÑÓÅ, âðåìå íà êúðâåíå è
ñúñèðâàíå, êðúâíà çàõàð, êðúâíà óðåÿ è êðåàòèíèí, êà÷åñòâåíî èçñëåäâàíå íà
 óðèíà è äð.;
2.1.1.2. îáðàçíà äèàãíîñòèêà – îáçîðíè ðåíòãåíîâè èçñëåäâàíèÿ íà ãðúäåí êîø è
 ñúðöå, íà êîðåì; óëòðàçâóêîâà äèàãíîñòèêà;
2.1.1.3. ÅÊÃ.
2.1.2. Íåîáõîäèìè äèàãíîñòè÷íè âúçìîæíîñòè íà âòîðî íèâî:
2.1.2.1. êëèíèêî-ëàáîðàòîðíè èçñëåäâàíèÿ: õåìàòîëîãè÷íè èçñëåäâàíèÿ;
 áèîõèìè÷íè èçñëåäâàíèÿ; ìèêðîáèîëîãè÷íè èçñëåäâàíèÿ.
2.1.2.2. îáðàçíà äèàãíîñòèêà íà ãðúäåí êîø è êîðåì, êîíòðàñòíè èçñëåäâàíèÿ íà
 ãàñòðî-
èíòåñòèíàëíèÿ òðàêò, ïèêî÷î-ïîëîâà ñèñòåìà; óëòðàçâóêîâà äèàãíîñòèêà;
2.1.2.3. èíòåðâåíöèîíàëíè èçñëåäâàíèÿ: åíäîñêîïèÿ; öèñòîñêîïèÿ;
2.1.2.4. ÅÊÃ;
2.1.2.5. èíòðàîïåðàòèâíà äèàãíîñòèêà:
2.1.2.5.1. îáðàçíà – õîëàíãèîãðàôèÿ, íàòèâíà ñíèìêà, ôèñòóëîãðàôèÿ è äð.;
2.1.2.5.2. ïàòîìîðôîëîãè÷íà – âúçìîæíîñò çà ñïåøíî áèîïñè÷íî èçñëåäâàíå
 (ãåôðèð).
2.1.3. Íåîáõîäèìè äèàãíîñòè÷íè âúçìîæíîñòè íà òðåòî íèâî:
2.1.3.1. êëèíèêî-ëàáîðàòîðíè èçñëåäâàíèÿ: áèîõèìè÷íè èçñëåäâàíèÿ; òóìîðíè
ìàðêåðè; õîðìîíè; õåìîñòàçíè èçñëåäâàíèÿ; ìèêðîáèîëîãè÷íè èçñëåäâàíèÿ;
 âèðóñîëîãè÷íè èçñëåäâàíèÿ; èìóíîëîãè÷íè èçñëåäâàíèÿ;
2.1.3.2. îáðàçíà äèàãíîñòèêà: ðåíòãåíîâè èçñëåäâàíèÿ; êîíòðàñòíè èçñëåäâàíèÿ,
âêë. àíãèîãðàôèÿ; êîìïþòúð-òîìîãðàôñêî èçñëåäâàíå; ìàãíèòíîðåçîíàíñíà
äèàãíîñòèêà; óëòðàçâóêîâà äèàãíîñòèêà íà êîðåì, ãðúäåí êîø, ðåòðîïåðèòîíåàëíî
ïðîñòðàíñòâî, óðîãåíèòàëíà ñèñòåìà, ùèòîâèäíà æëåçà; äîïëåðîâà ñîíîãðàôèÿ íà
 êðúâîíîñíè ñúäîâå; ñöèíòèãðàôèÿ;
2.1.3.3. èíòåðâåíöèîíàëíè èçñëåäâàíèÿ: åíäîñêîïèÿ è åíäîñêîïñêè èçñëåäâàíèÿ –
ãîðíà è äîëíà ñ áèîïñè÷íè èçñëåäâàíèÿ; åíäîñêîïñêà ðåòðîãðàäíà
õîëàíãèîïàíêðåàòîãðàôèÿ; âúçìîæíîñò çà åíäîñêîïñêà õåìîñòàçà –
ìåäèêàìåíòîçíà, ëàçåð, àðãîí; áðîíõîñêîïèÿ ñ áèîïñèÿ è ëàâàæ; öèñòîñêîïèÿ;
òúíêîèãëåíà áèîïñèÿ è äèàãíîñòè÷íè ïóíêöèè – ïåðêóòàííè, ïîä åõîãðàôñêè èëè
 ÊÒ êîíòðîë;
2.1.3.4. ïàòîìîðôîëîãè÷íà è öèòîëîãè÷íà ëàáîðàòîðèÿ;
2.1.3.5. ÅÊÃ, åõîêàðäèîãðàôèÿ;
2.1.3.6. ñïåöèàëèçèðàíè èíñòðóìåíòàëíè èçñëåäâàíèÿ;
2.1.3.7. èíòðàîïåðàòèâíà äèàãíîñòèêà:
2.1.3.7.1. êîíòðàñòíè ðåíòãåíîâè èçñëåäâàíèÿ è èíòðàîïåðàòèâíà åõîãðàôèÿ,
 âêë. åíäîëóìåííà;
2.1.3.7.2. åíäîñêîïñêè èñëåäâàíèÿ – ãàñòðîäóîäåíîñêîïèÿ, õîëåäîõîñêîïèÿ,
ðåêòîñêîïèÿ, ôèáðîêîëîíîñêîïèÿ, ëàïàðîñêîïèÿ, áðîíõîñêîïèÿ, òîðàêîñêîïèÿ,
 öèñòîñêîïèÿ è äð.;
2.1.3.7.3. ïàòîìîðôîëîãè÷íî èçñëåäâàíå – âúçìîæíîñò çà ñïåøíî áèîïñè÷íî
 èçñëåäâàíå (ãåôðèð) è öèòîëîãè÷íî èçñëåäâàíå;
2.1.3.7.4. âèäåîàñèñòèðàíà äèàãíîñòèêà.
2.2. Ñïåöèôè÷íè èçèñêâàíèÿ çà îáåì íà äèàãíîñòè÷íèòå âúçìîæíîñòè â õèðóðãè÷íè
 êëèíèêè/îòäåëåíèÿ.
2.2.1. Çàäúëæèòåëíè:
2.2.1.1. íåâðîõèðóðãèÿ – äèàãíîñòèêà, âêëþ÷âàùà ÅÅÃ, åëåêòðîìèîãðàôèÿ,
 ìèåëîãðàôèÿ è êàðîòèäíà àíãèîãðàôèÿ;
2.2.1.2. ñúäîâà õèðóðãèÿ – èçñëåäâàíèÿ ñ óëòðàçâóêîâ äîïëåð è àíãèîãðàôèÿ;
2.2.1.3. êàðäèîõèðóðãèÿ: õîêàðäèîãðàôèÿ – òðàíñòîðàêàëíà è òðàíñåçîôàãåàëíà;
ñúðäå÷íà êàòåòåðèçàöèÿ; èçñëåäâàíå ïîêàçàòåëèòå íà âúíøíîòî äèøàíå;
õåìîñòàçåîëîãè÷åí ñòàòóñ; ìèêðîáèîëîãè÷íè èçñëåäâàíèÿ; ïàòîìîðôîëîãè÷íè
 èçñëåäâàíèÿ;
2.2.1.4. äåòñêà õèðóðãèÿ: âúçìîæíîñò çà èíòðàîïåðàòèâíà åõîãðàôèÿ ïðè äåöà;
 ôèáðîãàñòðîäóîäåíîñêîïèÿ çà äåöà; ôèáðîêîëîíîñêîïèÿ çà äåöà;
2.2.1.5. ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è èçãàðÿíèÿ –
äèàãíîñòè÷íè âúçìîæíîñòè çà: äèàãíîñòèêà íà ïëîù è äúëáî÷èíà íà èçãàðÿíåòî;
ìèêðîáèîëîãè÷íà äèàãíîçà íà ðàíåâà è îáùà áàêòåðèàëíà èíôåêöèÿ;
àðòåðèîãðàôñêà äèàãíîñòèêà ïðè åëåêòðè÷åñêè èçãàðÿíèÿ è õåìàíãèîìè; ÅÅÃ ïðè
êîìáèíèðàíè òðàâìè; ÅÌÃ ïðè óâðåäè îò åëåêòðè÷åñêè èçãàðÿíèÿ; ÅÊÃ ïðè
åëåêòðè÷åñêè èçãàðÿíèÿ è îáùî îõëàæäàíå; õèñòîìîðôîëîãèÿ ïðè êîæíè òóìîðè; ÊÒ
 ïðè íóæäà (åëåêòðè÷åñêè èçãàðÿíèÿ, êîìáèíèðàíà òðàâìà).
2.2.2. Äîïúëíèòåëíè:
2.2.2.1. ñúäîâà õèðóðãèÿ – êîìïþòúð-òîìîãðàôñêî èçñëåäâàíå,
 ìàãíèòíîðåçîíàíñíà äèàãíîñòèêà.
2.3. Îáåìúò ìåäèêî-äèàãíîñòè÷íè è èíñòðóìåíòàëíè èçñëåäâàíèÿ è êîíñóëòàöèèòå
ñ ëåêàðèòå ñïåöèàëèñòè â ïðåäîïåðàòèâíèÿ ïåðèîä íà ïëàíîâèòå áîëíè ìîãàò äà
 ñå èçâúðøâàò â äðóãî ëå÷åáíî çàâåäåíèå.
2.4. Ìåäèêî-äèàãíîñòè÷íèòå è èíñòðóìåíòàëíèòå èçñëåäâàíèÿ, êîèòî ñå ïðîâåæäàò
â ñëåäîïåðàòèâíèÿ ïåðèîä, òðÿáâà äà áúäàò ãàðàíòèðàíè îò ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå,
â êîåòî ñå èçâúðøâà îïåðàöèÿòà, â ñúîòâåòñòâèå ñ íèâîòî íà êîìïåòåíòíîñò íà
 ñòðóêòóðàòà.
2.5. Îáåìúò íà îêàçâàíàòà õèðóðãè÷íà ïîìîù òðÿáâà äà áúäå ñúîáðàçåí è ñ
 âúçìîæíîñòèòå çà èçâúðøâàíå íà íåîáõîäèìèÿ îáåì èçñëåäâàíèÿ.
2.6. Êîãàòî â ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå íÿìà óñëîâèÿ çà èçâúðøâàíå íà íåîáõîäèìèÿ
îáåì äåéíîñòè, ëåêàðÿò íàñî÷âà ïàöèåíòè êúì ëå÷åáíî/è çàâåäåíèå/ÿ, â
êîåòî/êîèòî ìîæå äà áúäå îñúùåñòâåí íåîáõîäèìèÿò îáåì äèàãíîñòè÷íè è ëå÷åáíè
 äåéíîñòè.
2.6.1. Ïðè ïàöèåíòè ñúñ ñïåøíè ñúñòîÿíèÿ ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå ïðåäïðèåìà
íåçàáàâíî äåéíîñòè ïî ïðåâåæäàíå íà ïàöèåíòà äî íàé-áëèçêîòî ëå÷åáíî
 çàâåäåíèå ñ óñëîâèÿ çà èçâúðøâàíå íà íåîáõîäèìèòå ìåäèöèíñêè äåéíîñòè.
3. Îáåì íà õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò
3.1. Âèäîâå îïåðàöèè ñïîðåä îáåì è ñëîæíîñò:
3.1.1. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ:
3.1.1.1. âêëþ÷âàò ñå çàáîëÿâàíèÿ íà êîæàòà, ïîäêîæèåòî è äîñòúïíàòà ëèãàâèöà
 (âúçïàëèòåëíè, äîáðîêà÷åñòâåíè òóìîðè); îáðàáîòêà è êîðåêöèÿ íà ðàíè;
3.1.1.2. îïåðàöèèòå ìîãàò äà áúäàò îñúùåñòâåíè â àìáóëàòîðíè óñëîâèÿ èëè ïðè
 íåïðîäúëæèòåëíà õîñïèòàëèçàöèÿ.
3.1.2. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ:
3.1.2.1. âêëþ÷âàò ñå çàáîëÿâàíèÿ íà îðãàíè, òúêàíè, ñèñòåìè èëè ÷àñòè îò òÿõ;
3.1.2.2. îïåðàöèèòå èçèñêâàò çàäúëæèòåëíà õîñïèòàëèçàöèÿ è îñúùåñòâÿâàíå íà
 ñëåäîïåðàòèâåí êîíòðîë;
3.1.3. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ:
3.1.3.1. èçâúðøâàò ñå ïðè çàáîëÿâàíèÿ, èçèñêâàùè îòñòðàíÿâàíåòî íà öÿë îðãàí
èëè íà ÷àñò îò íåãî, çàìåñòâàíå ñ ïëàñòè÷åí èëè èçêóñòâåí ìàòåðèàë; íàìåñà
âúðõó ïîâå÷å îò åäèí îðãàí â åäèí åòàï (ñèìóëòàííè îïåðàöèè), åäíîâðåìåííà
 íàìåñà âúðõó îðãàíè è òúêàíè îò äâå îáëàñòè/êóõèíè íà òÿëîòî;
3.1.3.2. îïåðàöèèòå èçèñêâàò çàäúëæèòåëíà õîñïèòàëèçàöèÿ.
3.1.4. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ãîëÿìà ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ:
3.1.4.1. èçâúðøâàò ñå ïðè çàáîëÿâàíèÿ, èçèñêâàùè îòñòðàíÿâàíåòî íà öÿë îðãàí
èëè íà ÷àñò îò íåãî, çàìåñòâàíå ñ ïëàñòè÷åí èëè èçêóñòâåí ìàòåðèàë; íàìåñà
âúðõó ïîâå÷å îò åäèí îðãàí è òúêàí â åäèí åòàï (ñèìóëòàííè îïåðàöèè);
åäíîâðåìåííà íàìåñà âúðõó îðãàíè è òúêàíè îò äâå îáëàñòè/êóõèíè íà òÿëîòî;
 òðàíñïëàíòàöèÿ íà îðãàíè è òúêàíè;
3.1.4.2. îñúùåñòâÿâàò ñå â ñïåöèàëèçèðàíè õèðóðãè÷íè êëèíèêè/îòäåëåíèÿ;
3.1.4.3. îïåðàöèèòå èçèñêâàò çàäúëæèòåëíà õîñïèòàëèçàöèÿ.
3.1.5. Åäíîäíåâíà õèðóðãèÿ – âêëþ÷âà ïîäáðàíè ïëàíîâè îïåðàöèè ñ ìàëúê,
ñðåäåí è ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, ïðè ñòàíäàðòíè óñëîâèÿ è ïðàâèëà, ðàçðàáîòåíè
â ìåäèöèíñêèòå ñòàíäàðòè çà åäíîäíåâíà õèðóðãèÿ. Â ðàìêèòå íà åäèí äåí
ïàöèåíòúò òðÿáâà äà áúäå ïðèåò, äà áúäàò îñúùåñòâåíè ïðîöåäóðèòå íà
åäíîäíåâíàòà õèðóðãèÿ è äà áúäå èçïèñàí îò ëå÷åáíîòî çàâåäåíèå. Îïåðàöèèòå ñå
èçâúðøâàò ïðè ñïàçâàíå íà êà÷åñòâîòî, ìèíèìàëíà òðàâìàòè÷íîñò, ìàêñèìàëíî
îãðàíè÷àâàíå íà óñëîæíåíèÿòà, àäåêâàòíà îöåíêà çà ðàçâèòèåòî íà
 ñëåäîïåðàòèâíèÿ ïåðèîä.
3.1.6. Àìáóëàòîðíà õèðóðãèÿ – âêëþ÷âà ìàíèïóëàöèè, ìàëêè îïåðàöèè â ñïåøåí
ïîðÿäúê, ñúñ èëè áåç àíåñòåçèÿ, áåç õîñïèòàëèçàöèÿ, â õèðóðãè÷íà àìáóëàòîðèÿ,
 ñúãëàñíî ðàçäåë âòîðè.
3.2. Ñïåøíà õèðóðãèÿ – èçïúëíÿâàò ñå îïåðàöèè ñ âñåêè îáåì è ñëîæíîñò,
íåçàáàâíî ñëåä õîñïèòàëèçàöèÿòà èëè ñëåä êðàòúê ïåðèîä, ïðåç êîéòî ñå
 èçâúðøâà èíòåíçèâíà ïðåäîïåðàòèâíà ïîäòîãîâêà.
3.3. Ðàçðåøåí îáåì íà õèðóðãè÷íà äåéíîñò â ñúîòâåòñòâèå ñ íèâîòî íà ëå÷åáíîòî
 çàâåäåíèå, â êîåòî ñå íàìèðà õèðóðãè÷íàòà ñòðóêòóðà:
3.3.1. Çà îñúùåñòâÿâàíå íà îïåðàòèâíà äåéíîñò â ñúîòâåòñòâèå ñ îáåìà è
ñëîæíîñòòà é òðÿáâà äà áúäàò ñïàçåíè èçèñêâàíèÿòà, ïîñî÷åíè â ñëåäíàòà
 òàáëèöà:
	
 3.3.2. Îáåì íà õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò â ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà èçâúíáîëíè÷íà
 ïîìîù:
3.3.2.1. ïúðâè÷íà ìåäèöèíñêà ïîìîù:
3.3.2.1.1. äèàãíîñòèêà íà âðîäåíè è ïðèäîáèòè õèðóðãè÷íè çàáîëÿâàíèÿ ó äåöà è
 âúçðàñòíè;
3.3.2.1.2. äèàãíîñòèêà íà ñïåøíè õèðóðãè÷íè çàáîëÿâàíèÿ, âêë. îáðàáîòêà íà
 ìàëêè ïîâúðõíîñòíè íàðàíÿâàíèÿ;
3.3.2.1.3. ïðè ïîêàçàíèÿ: íàñî÷âàíå íà ïàöèåíò çà ïðåãëåä ïðè ëåêàð ñ
 ïðèäîáèòà ñïåöèàëíîñò ïî õèðóðãèÿ;
3.3.2.2. ñïåöèàëèçèðàíà ìåäèöèíñêà ïîìîù:
3.3.2.2.1. äèàãíîñòèêà íà ïëàíîâè è ñïåøíè õèðóðãè÷íè çàáîëÿâàíèÿ;
3.3.2.2.2. êîíñåðâàòèâíî ëå÷åíèå â èçâúíáîëíè÷íè óñëîâèÿ, âêë. àìáóëàòîðíè
 õèðóðãè÷íè ïðîöåäóðè è ìàíèïóëàöèè;
3.3.2.2.3. îáðàáîòêà íà ðàíè, êîíòðîëíè ïðåâðúçêè, àìáóëàòîðíè îïåðàöèè, â
 îáåì ñúãëàñíî ðàçäåë âòîðè;
3.3.2.2.4. êîíòðîëíè ïðåãëåäè, åêñïåðòèçà íà âðåìåííàòà íåðàáîòîñïîñîáíîñò;
3.3.2.2.5. ïðåäîïåðàòèâíà ïîäãîòîâêà â èçâúíáîëíè÷íè óñëîâèÿ;
3.3.2.2.6. íàñî÷âàíå íà ïàöèåíò â õèðóðãè÷íà ñòðóêòóðà íà ëå÷åáíî çàâåäåíèå
 çà áîëíè÷íà ïîìîù.
3.3.3. Îáåì íà õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò â ëå÷åáíè çàâåäåíèÿ çà áîëíè÷íà ïîìîù:
3.3.3.1. äåéíîñòè íà ïúðâî íèâî:
3.3.3.1.1. äèàãíîñòèêà íà õèðóðãè÷íèòå çàáîëÿâàíèÿ ñïîðåä íàëè÷íîòî
 îáîðóäâàíå;
3.3.3.1.2. âúçìîæíîñò çà èíòåðäèñöèïëèíàðíè êîíñóëòàöèè è äåéíîñòè;
3.3.3.1.3. ïëàíîâè îïåðàöèè â îáåì íà "ìàëêà" è "ñðåäíà" õèðóðãèÿ;
3.3.3.1.4. ñïåøíè îïåðàöèè â îáåì íà "ìàëêà", "ñðåäíà" è "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ;
3.3.3.1.5. êîíòðîëíè ïðåãëåäè, íàáëþäåíèÿ, ìàíèïóëàöèè è ïðîöåäóðè;
3.3.3.1.6. åêñïåðòèçà íà âðåìåííàòà íåðàáîòîñïîñîáíîñò;
3.3.3.1.7. êîíñóëòèðàíå è ïðèâåæäàíå íà áîëíè â õèðóðãè÷íà ñòðóêòóðà íà âòîðî
 è òðåòî íèâî;
3.3.3.2. äåéíîñòè íà âòîðî íèâî:
3.3.3.2.1. äèàãíîñòèêà íà õèðóðãè÷íèòå çàáîëÿâàíèÿ ñïîðåä íàëè÷íîòî
 îáîðóäâàíå;
3.3.3.2.2. âúçìîæíîñò çà èíòåðäèñöèïëèíàðíè êîíñóëòàöèè è äåéíîñòè;
3.3.3.2.3. ïëàíîâè îïåðàöèè â îáåì íà "ìàëêà", "ñðåäíà" è "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ;
3.3.3.2.4. ñïåøíè îïåðàöèè â îáåì íà "ìàëêà", "ñðåäíà", "ãîëÿìà" è "ìíîãî
 ãîëÿìà" õèðóðãèÿ;
3.3.3.2.5. êîíòðîëíè ïðåãëåäè, íàáëþäåíèÿ, ìàíèïóëàöèè è ïðîöåäóðè;
3.3.3.2.6. åêñïåðòèçà íà âðåìåííàòà íåðàáîòîñïîñîáíîñò;
3.3.3.2.7. êîíñóëòèðàíå è ïðèâåæäàíå íà áîëíè â õèðóðãè÷íà ñòðóêòóðà íà òðåòî
 íèâî;
3.3.3.3. äåéíîñòè íà òðåòî íèâî:
3.3.3.3.1. äèàãíîñòèêà íà õèðóðãè÷íèòå çàáîëÿâàíèÿ â ïúëåí îáåì, âêëþ÷èòåëíî
 ÷ðåç èíòåðäèñöèïëèíàðíè ìåòîäè;
3.3.3.3.2. âúçìîæíîñò çà èíòåðäèñöèïëèíàðíè êîíñóëòàöèè è äåéíîñòè;
3.3.3.3.3. âñè÷êè ïî âèä ïëàíîâè, ñïåøíè è èíòåðäèñöèïëèíàðíè îïåðàöèè â îáåì
 íà "ìàëêà", "ñðåäíà", "ãîëÿìà" è "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ;
3.3.3.3.4. êîíòðîëíè ïðåãëåäè, íàáëþäåíèÿ, ìàíèïóëàöèè è ïðîöåäóðè;
3.3.3.3.5. åêñïåðòèçà íà âðåìåííàòà íåðàáîòîñïîñîáíîñò;
3.3.3.3.6. ñëåäîïåðàòèâíà êîíñóëòàöèÿ íà ïàöèåíòè îò ñòðàíàòà;
3.3.3.4. õèðóðãè÷íàòà äåéíîñò ñå èçâúðøâà â ñúîòâåòñòâèå ñ ïðîôèëà íà
õèðóðãè÷íàòà ñïåöèàëíîñò, çà êîÿòî õèðóðçèòå, ðàáîòåùè â áîëíèöàòà, èìàò
 ïðèäîáèòà ïðàâîñïîñîáíîñò.
Õèðóðãè÷íà äåéíîñò ïî âèä è îáåì, îòðàçåíà â òàáëè÷åí âèä:
	
 IX. Ìåòîäè÷åñêè óêàçàíèÿ è àëãîðèòìè çà äîáðà êëèíè÷íà ïðàêòèêà
1. Ìåòîäè÷åñêèòå óêàçàíèÿ ñå èçðàáîòâàò çà âñÿêà íîçîëîãè÷íà åäèíèöà èëè
îñíîâíà ïðîöåäóðà îò õèðóðãè÷íàòà ïðàêòèêà è ñà íåðàçäåëíà ÷àñò îò
ìåäèöèíñêèòå ñòàíäàðòè ïî õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ, ãðúäíà õèðóðãèÿ, ñúäîâà
õèðóðãèÿ, äåòñêà õèðóðãèÿ, ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ è
 êàðäèîõèðóðãèÿ.
2. Ìåòîäè÷íèòå óêàçàíèÿ ñå ïðèåìàò ñ êîíñåíñóñíè ðåøåíèÿ ïîä ðúêîâîäñòâîòî íà
 Áúëãàðñêîòî õèðóðãè÷íî äðóæåñòâî.
3. Ìåòîäè÷íèòå óêàçàíèÿ ïîäëåæàò íà ïåðèîäè÷íî îñúâðåìåíÿâàíå, êîðåêöèè è
 äîïúëíåíèÿ.
4. Âñè÷êè ëåêàðè ñúñ ñïåöèàëíîñòè ñ õèðóðãè÷íà íàñî÷åíîñò òðÿáâà äà
ïðàêòèêóâàò ñâîÿòà ïðîôåñèÿ, êàòî ñïàçâàò ìåòîäè÷åñêèòå óêàçàíèÿ è
 èçèñêâàíèÿòà çà âñÿêà íîçîëîãè÷íà åäèíèöà.
Õ. Óêàçàíèÿ çà áåçîïàñíîñò íà ñëóæèòåëèòå è ïàöèåíòèòå
1. Âñè÷êè ðàáîòåùè â õèðóðãè÷íè ñòðóêòóðè ñà çàäúëæåíè:
1.1. Äà ñïàçâàò ïðàâèëàòà çà áåçîïàñíè è çäðàâîñëîâíè óñëîâèÿ íà òðóä;
1.2. Äà ñå ãðèæàò çà ñâîÿòà áåçîïàñíîñò;
1.3. Äà èçïúëíÿâàò ñâîÿòà ðàáîòà ñàìî àêî èìàò íåîáõîäèìàòà ïðàâîñïîñîáíîñò.
2. Ðàáîòåùèòå â õèðóðãè÷íèòå ñòðóêòóðè òðÿáâà äà ñå ãðèæàò çà áåçîïàñíîñòòà
 íà ïàöèåíòèòå ÷ðåç:
2.1. Ñâîåâðåìåííî îêàçâàíå íà êà÷åñòâåíà ìåäèöèíñêà äåéíîñò;
2.2. Íåïðè÷èíÿâàíå íà áåçäåéñòâèÿ èëè îñúùåñòâÿâàíå íà äåéñòâèÿ, êîèòî äà
 äîâåäàò äî óâðåäà íà çäðàâåòî è æèâîòà íà ïàöèåíòèòå.
Ðàçäåë âòîðè
Ñïåöèôè÷íè îïåðàöèè ïî ìåäèöèíñêèòå ñïåöèàëíîñòè ïî õèðóðãèÿ, íåâðîõèðóðãèÿ,
 ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ, ãðúäíà õèðóðãèÿ, êàðäèî-
õèðóðãèÿ, ñúäîâà õèðóðãèÿ, äåòñêà õèðóðãèÿ è ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíà è
 åñòåòè÷íà õèðóðãèÿ
Çàáåëåæêà. Çà èçïîëçâàíèÿ íàáîð îò îïåðàòèâíè ïðîöåäóðè ñ "ìàëúê", "ñðåäåí",
ãîëÿì" è "ìíîãî ãîëÿì" îáåì è òåæåñò ïî ñïåöèàëíîñòèòå "Íåâðîõèðóðãèÿ",
"Êàðäèîõèðóðãèÿ", "Ãðúäíà õèðóðãèÿ" è "Ëèöåâî-÷åëþñòíà õèðóðãèÿ" ñå ïðèëàãàò
 ñúîòâåòíèòå ìåäèöèíñêè ñòàíäàðòè ïî òåçè ñïåöèàëíîñòè.
À. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÎÏÅÐÀÒÈÂÍÈÒÅ ÎÏÅÐÀÖÈÈ Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÑÚÄÎÂÀÒÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
ÕÈÐÓÐÃÈß ÍÀ ÀÐÒÅÐÈÈÒÅ 
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Îïåðàöèè íà àíåâðèçìà íà ãëàâåí êëîí íà àîðòíàòà äúãà â ãðúäíèÿ êîø.
2. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ïðèäîáèòà ñòåíîçà èëè òðîìáîçà íà ãëàâåí êëîí
 íà Àî-äúãà â ãðúäíèÿ êîø ÷ðåç ðåêîíñòðóêöèÿ.
3. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ñúäîâà ìàëôîðìàöèÿ â ãðúäíèÿ êîø ÷ðåç
 ðåêîíñòðóêöèÿ.
4. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àðòåðèî-âåíîçíà ôèñòóëà â ãðúäíàòà èëè
 êîðåìíàòà êóõèíà.
5. Îïåðàòèâíà îáðàáîòêà íà èíòðàòîðàêàëíî ñúäîâî íàðàíÿâàíå ñúñ ñúäîâà
 òðàíñïëàíòàöèÿ.
6. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ ïðè òîðàêîàáäîìèíàëíà àíåâðèçìà IV òèï ñ
 ðåïëàíòàöèÿ íà âèñöåðàëíè è ìåçåíòåðèàëíè àðòåðèàëíè ñúäîâå.
7. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àáäîìèíàëíàòà àîðòà ïðè àíåâðèçìà.
8. Ðåêîíñòðóêòèâíà ñúäîâà îïåðàöèÿ íà âèñöåðàëåí ñúä.
9. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà áúáðå÷íà àðòåðèÿ.
10. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà åêñòðàêðàíèàëíà ìîçú÷íà àðòåðèÿ ñúñ èëè áåç
 íàëàãàíå íà øúíò.
11. Îòñòðàíÿâàíå íà òóìîð íà ãë. êàðîòèêóñ áåç èëè ñúñ ðåçåêöèÿ íà àðòåðèàëíè
 ñúäîâå è çàìåñòâàíå ñ ïðîòåçà.
12. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àáäîìèíàëíàòà àîðòà ïðè ñòåíîçà èëè òðîìáîçà.
13. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àáäîìèíàëíàòà àîðòà ïðè ñòåíîçà èëè òðîìáîçà,
 ñú÷åòàíà ñ ôåìîðî-ïîïëèòåàëíà ðåêîíñòðóêöèÿ ñ ïðîòåçà èëè àâòîâåíà.
14. Ðåïëàíòàöèÿ íà íèâî áðàõèóì èëè áåäðî.
15. Ðåïëàíòàöèÿ íà ðúêà â îáëàñòòà íà ñðåäàòà èëè îñíîâàòà íà äëàíòà èëè
 ïðåäìèøíèöàòà.
16. Åêñïëàíòàöèÿ íà êîìïðîìåíòèðàíà Àî-áèôåìîðàëíà ñúäîâà ïðîòåçà,
 èìïëàíòèðàíå íà íîâà èëè ïîñòàâÿíå íà àêñèëî-áèôåìîðàëíà òàêàâà.
17. Îïåðàòèâíà îáðàáîòêà íà èíòðàòîðàêàëíî èëè èíòðààáäîìèíàëíî ñúäîâî
 íàðàíÿâàíå ñ äèðåêòåí øåâ.
18. Åäíîñòðàííà ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà òàçîâà àðòåðèÿ ñúñ ñúäîâà
 ïðîòåçà.
19. Åäíîñòðàííà åäíîìîìåíòíà ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà òàçîâà è áåäðåíà
 àðòåðèÿ ñúñ ñúäîâà ïðîòåçà èëè ñúäîâà ïðîòåçà è àâòîâåíà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà õèðóðãèÿ"
1. Îïåðàòèâíà îáðàáîòêà íà èíòðàòîðàêàëíî èëè èíòðààáäîìèíàëíî ñúäîâî
 íàðàíÿâàíå ñ äèðåêòåí øåâ.
2. Ïðåäñòàâÿíå è/èëè ëèãèðàíå íà êðúâîíîñåí ñúä â ãðúäíàòà èëè êîðåìíàòà
 êóõèíà êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
3. Îïåðàòèâíà îáðàáîòêà íà åêñòðàêðàíèàëíî íàðàíÿâàíå íà ìîçú÷íè ñúäîâå ñ
 äèðåêòåí øåâ.
4. Åäíîñòðàííà ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà òàçîâà àðòåðèÿ ñúñ ñúäîâà ïðîòåçà.
5. Åäíîñòðàííà åäíîìîìåíòíà ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà òàçîâà è áåäðåíà
 àðòåðèÿ ñúñ ñúäîâà ïðîòåçà èëè ñúäîâà ïðîòåçà è àâòîâåíà.
6. Åäíîñòðàííà ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ âúâ ôåìîðî-ïîïëèòåàëíèÿ ñåãìåíò ñúñ
 ñúäîâà ïðîòåçà èëè àâòîâåíà.
7. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà áåäðåíà àðòåðèÿ ñ ôåìîðî-ôåìîðàëíà ïðîòåçà
 "êðîñ-îâúð".
8. Äâóñòðàííà ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà äâåòå áåäðåíè àðòåðèè ñ
 àêñèëî-áèôåìîðàëíà ñúäîâà ïðîòåçà.
9. Åäíîñòðàííà ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà áåäðåíà àðòåðèÿ ñ àêñèëî-ôåìîðàëíà
 ñúäîâà ïðîòåçà.
10. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà ïåðèôåðíà àðòåðèÿ íà áðàõèóì èëè áåäðî ñ
 ðåçåêöèÿ íà ñúäà è çàìåñòâàíå ñúñ ñúäîâà ïðîòåçà èëè àâòîâåíà.
11. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àðòåðèÿòà íà ðúêàòà.
12. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà çàäêîëÿííàòà àðòåðèÿ.
13. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àðòåðèèòå íà ïîäáåäðèöàòà.
14. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà èñòèíñêà ïåðèôåðíà àíåâðèçìà.
15. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà ëúæëèâà (òðàâìàòè÷íà) ïåðèôåðíà àíåâðèçìà.
16. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àðòåðèî-âåíîçíà ôèñòóëà íà êðàéíèöèòå è
 øèÿòà.
17. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àíàñòîìîòè÷íà àíåâðèçìà.
18. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà ïåðèôåðíà àðòåðèÿ ÷ðåç òðîìáåíäàðòåðåêòîìèÿ
 (ÒÅÀ) è "ñúñ" èëè "áåç" ñèíòåòè÷íà çàïëàòêà.
19. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà ïåðèôåðíà àðòåðèÿ ÷ðåç åìáîëåêòîìèÿ.
20. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà òðàâìàòè÷íî íàðàíåí ïåðèôåðåí ñúä è
 çàìåñòâàíå ñúñ ñúäîâà ïðîòåçà.
21. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà òðîìáîçèðàëà ñúäîâà ïðîòåçà ÷ðåç
 òðîìáåêòîìèÿ.
22. Ðåêîíñòðóêòèâíà ñúäîâà îïåðàöèÿ íà òðîìáîçèðàëà ñúäîâà ïðîòåçà íà
 êðàéíèöèòå ÷ðåç åêñïëàíòàöèÿ íà ïðîòåçàòà è èìïëàíòèðàíå íà íîâà.
23. Ñúçäàâàíå íà àðòåðèî-âåíîçåí øúíò ñúñ ñúäîâà ïðîòåçà çà õåìîäèàëèçà.
24. Îòñòðàíÿâàíå íà ãîëÿìîîáåìåí è èíôèëòðèðàù ñúäîâ òóìîð (àíãèîì) íà
 êðàéíèöèòå è òåëåñíàòà ïîâúðõíîñò.
25. Åêñïëàíòàöèÿ íà ïåðèôåðíà ñúäîâà ïðîòåçà ñ ïëàñòèêà íà àðòåðèàëíà ñòåíà
 èëè ïîñòàâÿíå íà íîâà ïðîòåçà.
26. Èíòðàîïåðàòèâíà è ïåðêóòàííà âúòðåëóìåííà àíãèîïëàñòèêà è ñòóíòåðÿíó
 (åíäîïðîòåçèðàíå).
27. Èìïëàíòàöèÿ íà ïåéñìåéêúð (ñúðäå÷åí êàðäèîñòèìóëàòîð).
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Ïðåäñòàâÿíå è/èëè ëèãèðàíå íà êðúâîíîñåí ñúä íà øèÿòà êàòî ñàìîñòîÿòåëíà
 îïåðàöèÿ.
2. Øåâ íà òðàâìàòè÷íî íàðàíåí êðúâîíîñåí ñúä íà êðàéíèöèòå, âêëþ÷èòåëíî
 îáðàáîòêà íà ðàíàòà.
3. Îïåðàòèâíî âçåìàíå íà àðòåðèÿ çà ñúäîâà òðàíñïëàíòàöèÿ.
4. À-V ôèñòóëà çà õåìîäèàëèçà áåç ïðîòåçà.
5. Îòñòðàíÿâàíå íà ìàëúê òóìîð (àíãèîì) íà êðúâîíîñíèòå ñúäîâå.
6. Àìïóòàöèÿ íà áåäðî èëè ïîäáåäðèöà ïðè àòåðîñêëåðîòè÷íà èñõåìè÷íà ãàíãðåíà.
7. Ïðåäñòàâÿíå è/èëè ëèãèðàíå íà êðúâîíîñåí ñúä íà êðàéíèöèòå êàòî
 ñàìîñòîÿòåëíà îïåðàöèÿ.
8. Êàíþëèðàíå íà àðòåðèÿ çà èíòðààðòåðèàëíè èíôóçèè.
9. Åêñòèðïàöèÿ íà ñúäîâà ïðîòåçà è ëèãàòóðà íà ñúäà.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïðåäñòàâÿíå è/èëè ëèãèðàíå íà êðúâîíîñåí ñúä íà êðàéíèöèòå êàòî
 ñàìîñòîÿòåëíà îïåðàöèÿ.
2. Îïåðàòèâíî âçåìàíå íà âåíà çà ñúäîâà òðàíñïëàíòàöèÿ.
3. Êàíþëèðàíå íà àðòåðèÿ çà èíòðààðòåðèàëíè èíôóçèè.
4. Åêñòèðïàöèÿ íà ñúäîâà ïðîòåçà è ëèãàòóðà íà ñúäà.
5. Âòîðè÷íà õåìîñòàçà ïðè õåìîðàãèÿ íà êðàéíèöèòå áåç ðåêîíñòðóêöèÿ íà ñúä.
6. Èçìåðâàíå íà íàëÿãàíåòî (èíòðàëóìåííî) â ïðåäñòàâåíèÿ êðúâîíîñåí ñúä.
7. Íåêðåêòîìèÿ èëè àìïóòàöèÿ íà ïðúñòè ïðè ñúäîâî-èñõåìè÷íè ïîðàæåíèÿ.
ÕÈÐÓÐÃÈß ÍÀ ÂÅÍÈÒÅ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà âåíà êàâà ñóïåðèîð èëè èíôåðèîð (íàïð. ïðè
ðàçøèðåíà òóìîðíà õèðóðãèÿ ñ ðåçåêöèÿ íà êàâàòà èëè çàìåñòâàíå ñ âåíîçíà
 ïðîòåçà), åâåíò. âêë. ïîñòàâÿíå íà âðåìåííà àðòåðèî-âåíîçíà ôèñòóëà.
2. Îïåðàöèÿ ïðè ïîðòàëíà õèïåðòåíçèÿ ÷ðåç âåíîçíà àíàñòîìîçà è
 àðòåðèàëèçàöèÿ.
3. Îïåðàöèÿ ïðè ïîðòàëíà õèïåðòåíçèÿ ÷ðåç âåíîçíà àíàñòîìîçà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Âåíî-âåíîçíî øúíòèðàíå (íàïð. ïî Ïàëìà) ñ íàëàãàíå íà àðòåðèî-âåíîçåí
 øúíò.
2. Âåíî-âåíîçíî øúíòèðàíå (íàïð. ïî Ïàëìà) áåç íàëàãàíå íà àðòåðèî-âåíîçåí
 øúíò.
3. Îïåðàöèÿ ïðè ïîðòàëíà õèïåðòåíçèÿ ÷ðåç äèñåêàöèÿ è äåâàñêóëàðèçàöèÿ.
4. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè íà âåíè íà òÿëîòî ñ èçêëþ÷åíèå íà ïðàçíèòå âåíè
 (òðîìáåêòîìèÿ, çàìåñòâàíå ñ òðàíñïëàíòàíò, áàéïàñ îïåðàöèè), åâåíò. âêë. íàëàãàíå
 íà âðåìåííà àðòåðèî-âåíîçíà ôèñòóëà.
5. Ïðåêúñâàíå íà âåíà êàâà èíôåðèîð ñëåä ïðåäñòàâÿíå.
6. Òðîìáåêòîìèÿ íà âåíè íà òÿëîòî.
7. Åäíîñòðàííî ïðåìàõâàíå íà âàðèêîçíè ìàãèñòðàëíè âåíè ñ ëèãàòóðà íà
 ïåðôîðàíòíè âåíè.
8. Øåâ íà òðàâìàòè÷íî íàðàíåíà âåíà íà êðàéíèöèòå, âêë. îáðàáîòêà íà ðàíàòà.
9. Îïåðàöèÿ íà ëèìôåäåì íà åäèí êðàéíèê.
10. Ëèìôíî-âåíîçíè àíàñòîìîçè ïðè ëèìôåäåì.
11. Ïðåìàõâàíå íà ëèìôíî-ñúäîâè àíàñòîìîçè ïðè àíîìàëèè íà öèñòåðíà õèëè.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Èìïëàíòàöèÿ íà ôèëòúð (òðàíñêóòàííî) âúâ âåíà êàâà èíôåðèîð.
2. Åäíîñòðàííî ïðåìàõâàíå íà âåíà ñàôåíà ìàãíà èëè ïàðâà è åêñòèðïàöèÿ íà
 ïîâå÷å ñòðàíè÷íè êëîíîâå.
3. Èçîëèðàíà åêñòèðïàöèÿ íà ñòðàíè÷åí êëîí è/èëè äèñåêöèÿ è ëèãàòóðà íà
 ïåðôîðàíòíà âåíà.
4. Èíöèçèÿ íà òðîìáîçèðàë âàðèêîçåí ñúä.
5. Çàêðåïâàíå íà àðòåðèî-âåíîçåí øúíò.
6. Îòñòðàíÿâàíå íà ìàëúê âåíîçåí òóìîð (àíãèîì) ÷ðåç åêñöèçèÿ.
7. Âåíåñåêöèÿ çà èíòðàâåíîçíî âëèâàíå.
ÕÈÐÓÐÃÈß ÍÀ ÑÈÌÏÀÒÈÊÓÑÀ
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Òîðàêàëíà ñèìïàòåêòîìèÿ (òðàíñòîðàêàëíà, àêñèëàðíà è ò.í.).
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Ëóìáàëíà ñèìïàòåêòîìèÿ.
ÕÈÐÓÐÃÈß Â ÊÎÑÒÍÎ-ÊËÀÂÈÊÓËÀÐÍÎÒÎ ÄÅÔÈËÅ
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Òðàíñòîðàêàëíà ðåçåêöèÿ íà àíîìàëíî I ðåáðî, ñú÷åòàíà ñ òîðàêàëíà
 ñèìïàòåêòîìèÿ.
2. Òðàíñòîðàêàëíà ðåçåêöèÿ íà àíîìàëíî I ðåáðî ñ àêöåñîðíî øèéíî ðåáðî,
 ñú÷åòàíà ñ òîðàêàëíà ñèìïàòåêòîìèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Ïðåñè÷àíå íà ìóñêóëè ñêàëåíè – øèåí äîñòúï.
2. Åêñòðàòîðàêàëíî ïðåìàõâàíå íà àêöåñîðíî øèéíî ðåáðî ñ øèåí äîñòúï.
Á. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÎÏÅÐÀÒÈÂÍÈÒÅ ÎÏÅÐÀÖÈÈ Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈßÒÀ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Òèðåîèäåêòîìèÿ.
2. Åêñòèðïàöèÿ íà ðåòðîñòåðíàëíà ñòðóìà.
3. Ðàçøèðåíè øèéíè ëèìôíè äèñåêöèè ïðè òèðåîèäåí êàðöèíîì.
4. Èíòðàòîðàêàëíè îïåðàöèè âúðõó õðàíîïðîâîäà.
5. Îïåðàöèÿ âúðõó õðàíîïðîâîäà ñ àáäîìèíîòîðàêàëåí äîñòúï è ðåêîíñòðóêöèÿ.
6. Åçîôàãåêòîìèÿ áåç òîðàêîòîìèÿ ñ ðåêîíñòðóêöèÿ.
7. Åêñöèçèÿ íà äèâåðòèêóë íà õðàíîïðîâîäà.
8. Ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà õðàíîïðîâîäà è ðåêîíñòðóêöèÿ.
9. Òîòàëíà åçîôàãåêòîìèÿ ñ ðåêîíñòðóêöèÿ.
10. Åçîôàãåàëåí áàéïàñ ñúñ ñòîìàõ, èëåóì èëè êîëîí.
11. Ãàñòðàëåí áàéïàñ/áåíäèíã ïðè çàòëúñòÿâàíå.
12. Ãîðíà ïîëàðíà ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà ñúñ è áåç òîðàêîòîìèÿ.
13. Ãàñòðåêòîìèÿ ñ ëèìôàäåíåêòîìèÿ, îìåíòåêòîìèÿ, ñúñ èëè áåç ñïëåíåêòîìèÿ.
14. Áëîêîâà ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà ïðè ðàê, ñ ëèìôàäåíåêòîìèÿ, ñïëåíåêòîìèÿ è
 ñúñåäåí îðãàí – ïàíêðåàñ è/èëè êîëîí.
15. Ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà çà ïåïòè÷åí óëêóñ íà éåþíîìà èëè çà
 ãàñòðîéåþíîêîëè÷íà ôèñòóëà.
16. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà ñòîìàõà.
17. Ðàçøèðåíà ðåçåêöèÿ íà òúíêî ÷åðâî.
18. Îïåðàöèÿ íà Nobel (òîòàëíà èíòåñòèíîïëèêàöèÿ).
19. Ñòðèêòóðîïëàñòèêà ïðè áîëåñò íà Crohn.
20. Îïåðàöèÿ çà ôèñòóëà íà ãàñòðîèíòåñòèíàëíèÿ òðàêò.
21. Ñóáòîòàëíà ðåçåêöèÿ íà êîëîíà.
22. Òîòàëíà êîëåêòîìèÿ.
23. Áëîêîâà ðåçåêöèÿ íà êîëîí è ñúñåäåí îðãàí – ñòîìàõ, äóîäåíóì, ïàíêðåàñ.
24. Ñôèíêòåðîñúõðàíÿâàùà ðåçåêöèÿ íà ðåêòóìà (íèñêà ðåçåêöèÿ, ìíîãî íèñêà
 ðåçåêöèÿ, "ñìúêâàùè" òåõíèêè).
25. Ïðîêòîêîëåêòîìèÿ ñ äåôèíèòèâíà èëåîñòîìèÿ.
26. Ïðîêòîêîëåêòîìèÿ ñ èëåîàíîàíàñòîìîçà (pouch).
27. Àáäîìèíî-ïåðèíåàëíà åêñòèðïàöèÿ íà ðåêòóìà.
28. Ïðåäíà ðåçåêöèÿ íà ðåêòóìà.
29. Òîòàëíà èëè ÷àñòè÷íà òàçîâà åêçåíòåðàöèÿ (ðåêòóì, ìàòêà, âëàãàëèùå,
 ïðîñòàòà).
30. Ïîðòîêàâåí øúíò.
31. Ãàñòðîåçîôàãåàëíà äåêîíãåñòèÿ (Sugiura).
32. Ñïëåíåêòîìèÿ ïðè ïîðòàëíà õèïåðòîíèÿ è ïðè òóìîð íà äàëàêà.
33. Ðåçåêöèÿ íà ÷åðåí äðîá (ñåãìåíò, ëîá, ïîëîâèíà).
34. Ðåçåêöèÿ íà ÷åðåí äðîá çà ìåòàñòàçà åäíîâðåìåííî ñ äðóãà îðãàííà
 ðåçåêöèÿ.
35. Õîëåäîõîäóîäåíîàíàñòîìîçà, äðóãà áèëèîäèãåñòèâíà àíàñòîìîçà.
36. Îïåðàòèâíà ïàïèëîñôèíêòåðîòîìèÿ èëè ïàïèëîñôèíêòåðîïëàñòèêà.
37. Ðåçåêöèÿ íà d. choledochus è d. hepaticus.
38. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà åêñòðàõåïàòàëíèòå æëú÷íè ïúòèùà.
39. Åêñòèðïàöèÿ íà ïàïèëàòà ñ ðåèíïëàíòàöèÿ íà êàíàëèòå.
40. Äóîäåíîïàíêðåàòè÷íà ðåçåêöèÿ.
41. Ëÿâà õåìèïàíêðåàòåêòîìèÿ ñúñ ñïëåíåêòîìèÿ.
42. Ñåãìåíòíà ðåçåêöèÿ íà ïàíêðåàñà.
43. Âèðñóíãîéåþíîàíàñòîìîçà.
44. Ðàçøèðåíà ðåçåêöèÿ íà ïàíêðåàñà ñ ðåçåêöèÿ íà ñúäîâå (v.portae,
 ìåçåíòåðèàëíè ñúäîâå).
45. Àíàñòîìîçà (âúòðåøåí äðåíàæ) ìåæäó ïàíêðåàòè÷íà ïñåâäîêèñòà è êóõ îðãàí
 (ñòîìàõ, äóîäåíóì/éåþíóì).
46. Ïàíêðåàòè÷íà ñôèíêòåðîòîìèÿ/ñôèíêòåðîïëàñòèêà.
47. Îïåðàöèè ïðè õîðìîíàëíè òóìîðè íà ïàíêðåàñíàòà æëåçà.
48. Îòñòðàíÿâàíå íà íàäáúáðå÷íè òóìîðè ñ ïàðààîðòàëíà äèñåêöèÿ.
49. Åêñòèðïàöèÿ íà ðåòðîïåðèòîíåàëåí òóìîð.
50. Ïàðàîðòàëíà ëèìôíà äèñåêöèÿ.
51. Èíãâèíàëíà ëèìôíà äèñåêöèÿ ïî Duken.
52. Îïåðàöèÿ ïî ïîâîä ôèñòóëà – äóîäåíàëíà, ñòîìàøíà, ÷ðåâíà, áèëèàðíà,
 ïàíêðåàòè÷íà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Àäðåíàëåêòîìèÿ.
2. Ñòðóìåêòîìèÿ.
3. Ïàðàòèðåîèäåêòîìèÿ.
4. Åíóêëåàöèÿ íà áåíèãíåí òóìîð íà õðàíîïðîâîäà.
5. Ñóòóðà ïðè ïåðôîðàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
6. Êàðäèîìèîòîìèÿ.
7. Åçîôàãîôóíäîïëèêàöèÿ.
8. Ãîðíà ïîëàðíà ðåçåêöèÿ áåç òîðàêîòîìèÿ.
9. Ñóòóðà íà êúðâÿùà ÿçâà.
10. Ñóòóðà íà ïåðôîðèðàëà ÿçâà.
11. Ãàñòðîòîìèÿ ñ åñêöèçèÿ íà ïîëèï.
12. Ïèëîðîïëàñòèêà, ãàñòðîäóîäåíîïëàñòèêà.
13. Ãàñòðîåíòåðîàíàñòîìîçà – ïðåäíà, çàäíà.
14. Ïðîêñèìàëíà ñåëåêòèâíà âàãîòîìèÿ.
15. Âàãîòîìèÿ ñ äðåíàæíà îïåðàöèÿ.
16. Ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà ñúñ èëè áåç âàãîòîìèÿ.
17. Ñóáòîòàëíà ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà ñ ðåãèîíåðíà ëèìôàäåíåêòîìèÿ.
18. Àïåíäåêòîìèÿ ïðè äèôóçåí àïåíäèêóëàðåí ïåðèòîíèò.
19. Èëåîñòîìèÿ.
20. Êîëîñòîìèÿ – öåêîñòîìèÿ, òðàíñâåðçîñòîìèÿ, ñèãìîñòîìèÿ.
21. Ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà òúíêè ÷åðâà.
22. Åêñöèçèÿ íà ÷ðåâíà ôèñòóëà.
23. Ðåçåêöèÿ íà òúíêî ÷åðâî – ñåãìåíòíà, ÷àñòè÷íà.
24. Îáõîäíà ÷ðåâíà àíàñòîìîçà.
25. Õåìèêîëåêòîìèÿ (äÿñíà, ëÿâà, ðàçøèðåíà).
26. Ðåçåêöèÿ íà ñèãìàòà.
27. Îïåðàöèÿ çà ïðîëàïñ íà ðåêòóìà ñ ëàïàðîòîìèÿ.
28. Ðåçåêöèÿ íà ðåêòóìà ïî Hartmann.
29. Ïåðèíåàëíà àìïóòàöèÿ íà ðåêòóìà.
30. Ðåêòîòîìèÿ ïîñòåðèîð, âêëþ÷èòåëíî øåâ çà îòñòðàíÿâàíå íà ðåêòàëåí òóìîð.
31. Ðåâèçèÿ íà àíàñòîìîçà (òúíêî è äåáåëî ÷åðâî).
32. Ðåñòèòóöèÿ íà ÷ðåâíèÿ òðàêò ïðè çàòâàðÿíå íà èëåî- èëè êîëîñòîìà.
33. Äèëàòàöèÿ íà ÷ðåâíà ñòðèêòóðà âêëþ÷èòåëíî ñòåíîçà íà àíàñòîìîçà.
34. Ðåçåêöèÿ íà ìåçåíòåðèóìà, âêëþ÷èòåëíî ëîêàëíà åêñöèçèÿ çà ëåçèÿ.
35. Õåðíèîòîìèÿ ïðè èíêàðöåðàöèÿ (áåç èëè ñúñ ðåçåêöèÿ íà îðãàí è ñ
 ïåðèòîíèò).
36. Ëàïàðîòîìèÿ ïðè ïåðèòîíèò, ñ ëàâàæ è äðåíàæ, åâåíòóàëíî ñ ðåçåêöèÿ íà
 îðãàí.
37. Õîëåöèñòåêòîìèÿ ïðè óñëîæíåí õîëåöèñòèò (êîíâåíöèîíàëíà, ëàïàðîñêîïñêà).
38. Õîëåöèñòîñòîìèÿ, õîëåöèñòåíäèçå.
39. Ïîñòàâÿíå íà âúíøåí áèëèàðåí äðåíàæ.
40. Åõèíîêîêöåêòîìèÿ ïðè íåóñëîæíåí è óñëîæíåí åõèíîêîê, ìíîæåñòâåíà
 åõèíîêîêîçà.
41. Äðåíàæ íà ÷åðíîäðîáåí àáñöåñ.
42. Àòèïè÷íà (êðàåâà) ðåçåêöèÿ íà ÷åðíèÿ äðîá, ëîêàëíà åêñöèçèÿ.
43. Ìàðñóïèàëèçàöèÿ/âúíøåí äðåíàæ íà ïàíêðåàòè÷íà ïñåâäîêèñòà.
44. Îïåðàöèÿ çà ïàíêðåàòè÷íà ôèñòóëà.
45. Ïàíêðåàòîëèòîòîìèÿ.
46. Ñïëàíõíèöåêòîìèÿ.
47. Îïåðàöèÿ ïî ïîâîä õèïåðïëàçèÿ íà íàäáúáðå÷íèòå æëåçè.
48. Ñïëåíåêòîìèÿ (áåç ïîðòàëíà õèïåðòîíèÿ).
49. Ñóòóðà íà êúðâÿùè âàðèöè.
50. Ïëàñòèêà ïðè ðåêòîâàãèíàëíà èëè ðåêòîâåçèêàëíà ôèñòóëà.
51. Îïåðàöèÿ ïðè çàêëåùåíà õåðíèÿ áåç ðåçåêöèÿ íà îðãàí.
52. Ïëàñòèêà íà ïðåäíàòà êîðåìíà ñòåíà çà åâåíòðàöèÿ/ñëåäîïåðàòèâíà õåðíèÿ.
53. Îïåðàöèÿ çà ðåëàêñàöèÿ íà äèàôðàãìàòà.
54. Ëàïàðîòîìèÿ çà àáñöåñ â êîðåìíàòà êóõèíà.
55. Ëàïàðîòîìèÿ çà ñóáôðåíè÷åí àáñöåñ.
56. Íåôðåêòîìèÿ.
57. Õèñòåðåêòîìèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Åçîôàãîñòîìèÿ â øèéíàòà îáëàñò.
2. Åêñòèðïàöèÿ íà d. thyreoglossus.
3. Ãàñòðîñòîìèÿ, ãàñòðîïåêñèÿ.
4. Åçîôàãîôóíäîïåêñèÿ.
5. Îïåðàòèâåí òóáàæ íà õðàíîïðîâîäà.
6. Åêñöèçèÿ/êëèíîâèäíà ðåçåêöèÿ íà Ìåêåëîâ äèâåðòèêóë.
7. Ïîëèïåêòîìèÿ íà êîëîíà.
8. Àïåíäåêòîìèÿ – êîíâåíöèîíàëíà, ëàïàðîñêîïñêà.
9. Òðàíñàíàëíà åêñòèðïàöèÿ íà ïîëèï, âèëîçåí òóìîð.
10. Õåìîðîèäåêòîìèÿ.
11. Åêñöèçèÿ íà àíàëíà ôèñóðà.
12. Ïëàñòèêà íà àíàëíèÿ ñôèíêòåð ïðè èíêîíòèíåíöèÿ.
13. Àíîïëàñòèêà ïðè ñòåíîçà.
14. Åêñöèçèÿ íà ïåðèàíàëíà ôèñòóëà.
15. Áèîïñèÿ íà ÷åðíèÿ äðîá.
16. Õåðíèîòîìèÿ – êîíâåíöèîíàëíà, ëàïàðîñêîïñêà.
17. Ñàëïèíãîîâàðèåêòîìèÿ.
18. Äèàãíîñòè÷íà (åêñïëîðàòèâíà) ëàïàðîòîìèÿ.
19. Åêñöèçèÿ íà äåðìîèäíà/ïèëàðíà êèñòà.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Òðàíñàíàëíà åêñòèðïàöèÿ íà ïîëèï íà êðà÷å, íà õèïåðòðîôèðàëà àíàëíà
 ïàïèëà.
2. Ëèãàòóðà íà åäèíè÷åí õåìîðîèäàëåí âúçåë.
3. Àíàëíà äèëàòàöèÿ ïðè ôèñóðà.
4. Åêñöèçèÿ/äèñöèçèÿ íà èíòðàñôèíêòåðíà ïåðèàíàëíà ôèñòóëà.
5. Èíöèçèÿ íà ñóïóðèðàëà äåðìîèäíà êèñòà.
6. Èíöèçèÿ íà ïåðèàíàëåí àáñöåñ.
7. Èíöèçèÿ íà ïîäêîæåí ôëåãìîí/àáñöåñ.
8. Èíöèçèÿ íà ôóðóíêóë/êàðáóíêóë.
9. Åêñòèðïàöèÿ íà âðàñòíàë (êðèâ) íîêúò.
10. Êîæíî-ìóñêóëíà áèîïñèÿ.
11. Ðåãèîíåðíà ëèìôíà äèñåêöèÿ íà ïîäêîæíè ëèìôíè âúçëè.
12. Èìïëàíòàöèÿ íà ïîäêîæåí ìåäèêàìåíòîçåí ðåçåðâîàð.
13. Êîðåêöèÿ íà âèöèîçåí öèêàòðèêñ.
14. Ïðîñòà êîæíà ïëàñòèêà – ñ ëàìáî, ñâîáîäíà.
15. Ðåâèçèÿ íà îïåðàòèâíà ðàíà.
Çàáåëåæêà. Îïåðàöèè îò äðóãè îáëàñòè íà õèðóðãèÿòà, êîèòî ìîãàò äà áúäàò
 èçâúðøâàíè îò õèðóðã â óñëîâèÿ íà ñïåøíîñò:
1. Äåáàðàñèðàùà òðåïàíàöèÿ ïðè âúòðå÷åðåïåí êðúâîèçëèâ.
2. Ôèêñèðàíå íà ãðúäåí êàïàê.
3. Òîðàêîöåíòåçà è äðåíàæ.
4. Îáðàáîòêà íà ðàíà íà ãðúäíàòà ñòåíà.
5. Âúòðåãðúäíà õåìîñòàçà.
6. Ïëåâðàëíà ïóíêöèÿ.
7. Ôåíåñòðàöèÿ íà ïåðèêàðäà.
8. Ïóíêöèÿ íà ïåðèêàðäà.
9. Ëèãèðàí/øåâ íà ìàãèñòðàëåí ñúä.
10. Âåíåñåöèÿ.
Â. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÎÏÅÐÀÒÈÂÍÈÒÅ ÎÏÅÐÀÖÈÈ Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÕÈÐÓÐÃÈß, ÕÈÐÓÐÃÈß
 ÍÀ ÍÎÂÎÐÎÄÅÍÈ ÄÅÖÀ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Åêñòèðïàöèÿ íà ïåðìàãíåíè êèñòè÷íè õèãðîìè íà øèÿòà.
2. Åêñòèðïàöèÿ íà ïåðìàãíåíè õåìàíãèîìè è ëèìôàíãèîìè íà øèÿòà, ëèöåòî,
 êðàéíèöèòå è îñòàíàëèòå òåëåñíè ïîâúðõíîñòè, íàëàãàùè àâòîêóòàíåîïëàñòèêè.
3. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè àòðåçèè íà õðàíîïðîâîäà ñ òðàõåîåçîôàãåàëíè
ôèñòóëè, íàëàãàùè åêñòðà- èëè èíòðàïëåâðàëíà òîðàêîòîìèÿ, ëèãàòóðà íà
 ôèñòóëàòà è àíàñòîìîçà íà ñåãìåíòèòå íà õðàíîïðîâîäà.
4. Îïåðàöèè ïî ïîâîä íà àïëàçèÿ íà äèàôðàãìàëíèÿ êóïîë, íàëàãàùè
 êñåíîïëàñòèêà.
5. Ðåêîíñòðóêöèÿ íà íåîåçîôàã ÷ðåç òðàíñïîçèöèÿ íà äåáåëî ÷åðâî èëè ñòîìàõ â
 êúðìà÷åñêà âúçðàñò.
6. Îïåðàöèè ïðè àíîìàëèè íà äóîäåíóì è òúíêè ÷åðâà, íàëàãàùè ìíîæåñòâåíè
 ÷ðåâíè àíàñòîìîçè òèï Y.
7. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè áèëèàðíè àòðåçèè – òèï ïîðòîäèãåñòèâíè è
 õåïàòèêîäèãåñòèâíè àíàñòîìîçè.
8. Ðàçøèðåíè ðåçåêöèè íà ÷åðåí äðîá, âêëþ÷âàùè òðè-÷åòèðè ñåãìåíòà.
9. Àáäîìåíîïåðèíåàëíà èíòðàðåêòàëíà ðåêòîñèãìîèäåêòîìèÿ ïðè áîëåñòòà íà
 Õèðøïðóíã.
10. Àáäîìåíîïåðèíåàëíà èíòðàðåêòàëíà ïðîêòîïëàñòèêà òèï Ðåáàéí – Ðîìóàëäè.
11. Îïåðàöèè ïðè ïåðìàãíåíè ðåòðîïåðèòîíåàëíè òóìîðè, ñâúðçàíè ñ íåôðåêòîìèÿ,
ñóïðàðåíàëåêòîìèÿ è ïðè àíãàæèðàíå íà ìàãèñòðàëíè ñúäîâå îò íåîïëàñòè÷íèÿ
 ïðîöåñ.
12. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè äîëíè öåëîçîìèè.
13. Îïåðàöèè ïðè ïåðìàãíåíè îðãàíèçìîèäíè òåðàòîìè.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè õåéëîñõèçà.
2. Åêñòèðïàöèÿ íà ä. òèðåîãëîñóñ, ä. òèìîôàðèíãåóñ, ìåäèàëíè è ëàòåðàëíè
 øèéíè ôèñòóëè.
3. Øèéíà åçîôàãîñòîìà.
4. Îïåðàöèè ïðè Í-òèï òðåõåîåçîôàãåàëíè ôèñòóëè.
5. Ãàñòðîñòîìèÿ è äåãàñòðîñòîìèÿ.
6. Ïèëîðîìèîòîìèÿ.
7. Äóîäåíîäóîäåíîàíàñòîìîçà, äóîäåíîéåþíîàíàñòîìîçà.
8. Îïåðàöèè ïðè ïîçèöèîííè àíîìàëèè íà ãàñòðîèíòåñòèíàëíèÿ òðàêò ñúñ èëè áåç
 âîëâóëóñ.
9. Îïåðàöèè ïðè ìåêîíèóì èëåóñ.
10. Îïåðàöèè ïðè ÷ðåâíè àòðåçèè ñ ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî è ÷ðåâíà àíàñòîìîçà.
11. Èëèà÷åí àíóñ è çàòâàðÿíå íà ñúùèÿ.
12. Äâóöåâåí ïðîòèâîåñòåñòâåí àíóñ íà äåáåëîòî ÷åðâî.
13. Çàòâàðÿíå íà ïðîòèâîåñòåñòâåí àíóñ ñ ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî è àíàñòîìîçà.
14. Îïåðàöèè ïðè ïåðçèñòèðàù äóêòóñ îìôàëîåíòåðèêóñ è Ìåêåëîâ äèâåðòèêóë.
15. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè âðîäåíè äåôåêòè íà ïðåäíàòà êîðåìíà ñòåíà –
 îìôàëîöåëå, ëàïàðîñõèçà.
16. Áèëåîäèãåñòèâíè àíàñòîìîçè ïðè âðîäåíè êèñòè íà õîëåäîõà.
17. Ëàïàðîòîìèè ïðè ïåðèòîíèò è ïåðèòîíèò-èëåóñ ñ ðàçøèðåíà ðåâèçèÿ è ñàíàöèÿ
 íà êîðåìíàòà êóõèíà ñúñ èëè áåç íàëàãàíå íà ëàïàðîñòîìà.
18. Îðãàíîñúõðàíÿâàùè îïåðàöèè íà ïàðåíõèìíè êîðåìíè îðãàíè ïðè òðàâìåíà
 óâðåäà íà ñúùèòå.
19. Ïåðèíåàëíè àíîïðîêòîïëàñòèêè.
20. Îïåðàöèè ïðè èíâàãèíàöèè ñ ìàíóàëíà äåçèíâàãèíàöèÿ ñúñ èëè áåç ðåçåêöèÿ
 íà ÷åðâî.
21. Îïåðàöèè ïðè çàêëåùåíè ñëàáèííè õåðíèè ñúñ èëè áåç ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî.
22. Ðåòîðàêîòîìèè ñúñ èëè áåç åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîä.
23. Ðåëàïàðîòîìèè.
24. Îïåðàöèè ïðè ïåðìàãíåíè âåíòðàëíè õåðíèè ñëåä ëå÷åíèå íà äåôåêò íà
 ïðåäíàòà êîðåìíà ñòåíà èëè ïîñòîïåðàòèâíè òàêèâà.
25. Ëàïàðîòîìèè ïðè äðóãè, ïî-ðåäêè âðîäåíè è ïðèäîáèòè êîðåìíè çàáîëÿâàíèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Îïåðàöèè ïðè èíãâèíàëíè õåðíèè.
2. Îïåðàöèè ïðè áåäðåíè õåðíèè.
3. Îïðåàöèè ïðè ïúïíà õåðíèÿ.
4. Îïåðàöèè ïðè õåðíèÿ íà ñðåäíàòà ëèíèÿ.
5. Îïåðàöèè ïðè õèäðîöåëå.
6. Îïåðàöèè ïðè ôóíèêóëîöåëå.
7. Îïåðàöèè ïðè òåñòèêóëàðíà ðåòåíöèÿ.
8. Åêñòèðïàöèÿ íà ïîâúðõíîñòíî ðàçïîëîæåíè õåìàíãèîìè è ëèìôàíãèîìè ñ ðàçìåðè
 äî òðè ñàíòèìåòðà.
9. Ïàðàðåêòàëíà ñêëåðîçàöèÿ ïðè ïðîëàïñ íà àíóñà è ðåêòóìà.
10. Ðåêòàëíà áèîïñèÿ.
11. Âåíåñåêöèÿ.
12. Àïåíäåêòîìèÿ.
13. Áèîïñèÿ íà ëèìôåí âúçåë – ïîâúðõíîñòíî ðàçïîëîæåí, íà êîæà èëè ìóñêóë.
14. Ìíîæåñòâåíè èíöèçèè ïðè íåêðîòè÷åí ôëåãìîí íà íîâîðîäåíîòî.
15. Öèðêóìöèçèÿ, äîðçóìöèçèÿ ïðè òåæêè ôèìîçè.
16. Îïåðàöèè ïðè îñòúð õèðóðãè÷åí ñêðîòóì.
ÃÐÚÄÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ 
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ïóëìîíåêòîìèÿ ñ èíòðàïåðèêàðäèàëíà îáðàáîòêà íà ñúäîâåòå è/èëè ïî÷èñòâàíå
 íà ìåäèàñòèíàëíèòå ëèìôíè âúçëè.
2. Êîðåêòóðíà òîðàêîïëàñòèêà ñ ïðåìåñòâàíå íà øâàðòà, âêëþ÷èòåëíî ñ ìóñêóëíà
 èìïëàíòàöèÿ.
3. Ëîáåêòîìèÿ ñúñ ñåãìåíòàðíè ðåçåêöèè íà áåëèÿ äðîá.
4. Òîðàêîïëàñòèêà ñ îòñòðàíÿâàíå íà øâàðòè, åâåíòóàëíî ñ èìïëàíòàöèÿ íà
 ìóñêóëè è âçåìàíå íà èìïëàíòàíòà.
5. Äåêîðòèêàöèÿ íà áåëèÿ äðîá.
6. Áèëîáåêòîìèÿ.
7. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà êàâåðíè èëè àáñöåñè íà áåëèÿ äðîá.
8. Òîðàêîïëàñòèêà ñ îòâàðÿíå íà êóõèíàòà, ñúùî æàëóçíà ïëàñòèêà.
9. Ñåãìåíòàðíà ðåçåêöèÿ íà áåëèÿ äðîá.
10. Ïóëìîíåêòîìèÿ.
11. Òîðàêàëíè îïåðàöèè íà òðàõåîáðîíõèàëíàòà ñèñòåìà êàòî ðåçåêöèÿ è/èëè
àíàñòîìîçà, è/èëè óêðåïâàíå, è/èëè ïëàñòè÷íî (âêëþ÷èòåëíî ïðîòåçíî)
 çàìåñòâàíå.
12. Îòñòðàíÿâàíå íà ìåäèàñòèíàëåí òóìîð – òðàíñïëåâðàëíî.
13. Îòñòðàíÿâàíå íà ìåäèàñòèíàëåí òóìîð – òðàíññòåðíàëíî.
14. Èíòðàòîðàêàëíà îïåðàöèÿ íà ëèìôíîñúäîâàòà ñèñòåìà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Òîðàêîïëàñòèêà.
2. Ïëåâðåêòîìèÿ ñ ðåçåêöèÿ íà ïåðèêàðä è/èëè äèàôðàãìà.
3. ×àñòè÷íà ðåçåêöèÿ íà ãðúäíàòà ñòåíà ñ ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
4. Îïåðàöèÿ çà äåôîðìàöèÿ íà ãðúäíèÿ êîø.
5. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà âðîäåíà õðàíîïðîâîäíî-òðàõåàëíà ôèñòóëà.
6. Ëîáåêòîìèÿ.
7. Îïåðàòèâíè íàìåñè âúðõó áåëèÿ äðîá – êëèíîâèäíè åêñöèçèè, åíóêëåàöèÿ íà
 îãíèùà, èçëþùâàíå íà êèñòè.
8. Áðîíõîòîìèÿ çà îòñòðàíÿâàíå íà ÷óæäè òåëà èëè òóìîðè.
9. Åäíîñòðàííà ïëåâðåêòîìèÿ êàòî ñàìîñòîÿòåëíà îïåðàöèÿ.
10. Òîðàêàëíà îïåðàöèÿ íà äèàôðàãìàòà.
11. ×àñòè÷íà ðåçåêöèÿ íà ãðúäíàòà ñòåíà.
12. Ïî÷èñòâàíå íà õåìîòîðàêñ.
13. Îïåðàòèâíà òîðàêîñêîïèÿ.
14. Äåêîðòèêàöèÿ.
15. Áèîïñèÿ íà ìåäèàñòèíàëåí òóìîð.
16. Áèîïñèÿ íà áÿë äðîá.
17. Ëîáåêòîìèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Òîðàêîòîìèÿ ñúñ ñúðäå÷åí ìàñàæ.
2. Òîðàêîòîìèÿ ñ áèîïñèÿ è èíòðàòîðàêàëíè îòïðåïàðèðàíèÿ.
3. Òîðàêîòîìèÿ ñ áèîïñèÿ îò ïëåâðà èëè áÿë äðîá çà õèñòîëîãè÷íî èëè
 áàêòåðèîëîãè÷íî èçñëåäâàíå êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
4. Ðåçåêöèÿ íà ïîâå÷å ñúñåäíè ðåáðà êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
5. Ðåçåêöèÿ íà øèéíî ðåáðî èëè ïúðâî ðåáðî.
6. Îïåðàöèÿ íà ïëåâðàëåí åìïèåì, âêëþ÷èòåëíî ðåçåêöèÿ íà ðåáðà.
7. Òîðàêîòîìèÿ ñ äèàãíîñòè÷íà öåë.
8. Ñòåðíîòîìèÿ êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
9. Ðåçåêöèÿ íà åäíî ðåáðî êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
10. Òîðàêîêàóñòèêà ïðè ñïîíòàíåí ïíåâìîòîðàêñ.
11. Áèîïñèÿ íà ïëåâðàëíà òúêàí ñëåä îïåðàòèâíî îòêðèâàíå íà ïëåâðàòà êàòî
 ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
12. Äðåíàæ íà ìåäèàñòèíóìà.
13. Ïîñòàâÿíå íà ïëåâðàëåí äðåíàæ.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïðîìèâêà íà ïëåâðàëíà êóõèíà èëè àïëèêàöèÿ íà ìåäèêàìåíòè ïðè íàëè÷èå íà
 äðåíàæíà ñèñòåìà.
2. Äèàãíîñòè÷íà òîðàêîñêîïèÿ.
ÕÈÐÓÐÃÈß ÍÀ ÕÐÀÍÎÏÐÎÂÎÄ È ÊÀÐÄÈß Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ 
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ðåòðîñòåðíàëíà åçîêîëîôàãîïëàñòèêà.
2. Ðåòðîñòåðíàëíà ãàñòðîïëàñòèêà.
3. Ïëàñòèêà íà õðàíîïðîâîäà ñ òúíêî ÷åðâî.
4. Òðàíñõèàòàëíà åçîêîëîôàãîïëàñòèêà.
5. Òðàíñõèàòàëíà ãàñòðîïëàñòèêà.
6. Êîìáèíèðàíà òîðàêî-àáäîìèíàëíà îïåðàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Øèéíà åçîôàãîñòîìà.
2. Ëèêâèäèðàíå íà øèéíà åçîôàãîñòîìà.
3. Òðàíñòîðàêàëíà åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
4. Òðàíñõèàòàëíà åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà ÷ðåç ëàïàðîòîìèÿ.
5. Îòñòðàíÿâàíå íà åçîôàãåàëíà äóïëèêàöèÿ ÷ðåç òîðàêîòîìèÿ.
6. Òîðàêàëíà ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
7. Òîðàêàëíà àíòèðåôëóêñíà îïåðàöèÿ.
8. Àáäîìèíàëíà àíòèðåôëóêñíà îïåðàöèÿ.
9. Îïåðàöèÿ ïðè àõàëàçèÿ ñ àáäîìèíàëåí äîñòúï.
10. Îïåðàöèÿ ïðè õèàòàëíà õåðíèÿ ñ òîðàêàëåí äîñòúï.
11. Îïåðàöèÿ ïðè õèàòàëíà õåðíèÿ ñ àáäîìèíàëåí äîñòúï.
12. Åçîôàãîòîìèÿ ñ ëèãèðàíå íà êúðâÿùè âàðèöè.
13. Òîðàêàëíà äåêîíåêöèÿ ïðè êúðâÿùè âàðèöè íà õðàíîïðîâîäà.
14. Ðåîïåðàöèÿ ïðè ðåöèäèâíà õèàòàëíà õåðíèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Àíòåãðàäíî áóæèðàíå.
2. Ðåòðîãðàäíî áóæèðàíå ïî êîíåö.
3. Áàëîííà äèëàòàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
4. Áàëîííà äèëàòàöèÿ íà êàðäèÿòà.
5. Åíäîñêîïñêà ñêëåðîçàöèÿ íà åçîôàãåàëíè âàðèöè.
6. Åíäîñêîïñêà åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäî òÿëî îò õðàíîïðîâîä è ñòîìàõ.
7. Ãàñòðîñòîìà êàòî åòàï íà îïåðàöèÿ.
8. Îïåðàòèâíî çàòâàðÿíå íà ãàñòðîñòîìà.
ÊÎÐÅÌÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ 
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõ.
2. Âàãîòîìèÿ.
3. Îðãàíîñúõðàíÿâàùà îïåðàöèÿ (ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ) íà ñëåçêà.
4. Ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà ÷åðåí äðîá.
5. Ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà ïàíêðåàñ.
6. Îïåðàöèè çà îòñòðàíÿâàíå íà êîðåìíè òóìîðè.
7. Îïåðàöèè ïðè òîòàëåí àäõåçèîíåí èëåóñ ñ îáøèðíà ðåçåêöèÿ íà ÷ðåâåí ñåãìåíò
 è àíàñòîìîçà.
8. Îïåðàöèè ïðè òîòàëíè ôîðìè íà ïåðèòîíèò.
9. Ðåêòîñèãìîèäåêòîìèÿ.
10. Õåìèêîëåêòîìèè.
11. Îïåðàöèè ïðè óñëîæíåíè ôîðìè íà åõèíîêîê íà ÷åðíèÿ äðîá.
12. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ÷ðåâíà äóáëèêàòóðà.
13. Èëåîòðàíñâåðçîàíàñòîìîçè.
14. Øúíòîâè îïåðàöèè ïðè ïîðòàëíà õèïåðòîíèÿ.
15. Ëàïàðîñêîïñêà õèðóðãèÿ.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ãàñòðîñòîìèÿ, äåãàñòðîñòîìèÿ.
2. Ôóíäîïëèêàöèÿ.
3. Êàðäèîìèîòîìèÿ.
4. Ïèëîðíà ïëàñòèêà.
5. Ãàñòðîòîìèÿ ïðè ïîðòàëíà õèïåðòîíèÿ.
6. Ñóòóðà íà ïåðôîðèðàëà ÿçâà.
7. Ãàñòðîòîìèÿ ïî ïîâîä íà ÷óæäî òÿëî, ïîëèïè íà ñòîìàõà è äð.
8. Ãàñòðîòîìèÿ è îáøèâàíå íà êúðâÿùà ÿçâà íà ñòîìàõà.
9. Äóîäåíîòîìèÿ è îáøèâàíå êúðâÿùà ÿçâà íà äóîäåíóì.
10. Äóîäåíîòîìèÿ ïî ïîâîä íà ïîëèï èëè äðóãè îáðàçóâàíèÿ.
11. Êîëîíîòîìèÿ ïðè ïîëèïè.
12. Õîëåöèñòåêòîìèÿ.
13. Õîëåöèñòîäóîäåíîàíàñòîìîçà.
14. Îïåðàöèè ïðè îñòúð ïàíêðåàòèò.
15. Îïåðàöèè ïðè ïåðôîðàòèâåí àïåíäèöèò.
16. Åòàïíè ëàâàæè ïðè ëàïàðîñòîìèè.
17. Çàòâàðÿíå íà êîðåìíàòà êóõèíà ñëåä ëàïàðîñòîìèè.
18. Îïåðàöèè ïðè ïåðèòîíèò ñ ÷ðåâíà èíòóáàöèÿ.
19. Ðåëàïàðîòîìèè.
20. Ñïëåíåêòîìèè ïðè õðîíè÷íè ñïëåíîïàòèè.
21. Ñïëåíåêòîìèè ïðè òðàâìàòè÷íè óâðåäè.
22. Ñóòóðà íà ÷åðåí äðîá ïðè òðàâìàòè÷íè óâðåäè.
23. Îïåðàöèè ïðè íåóñëîæíåí åõèíîêîê íà ÷åðíèÿ äðîá.
24. Îïåðàöèè ïðè áðèä-èëåóñ áåç ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî.
25. Îïåðàöèè ïðè àäõåçèîíåí èëåóñ áåç ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî.
26. Ðåçåêöèÿ íà òúíêî ÷åðâî ïðè Ìåêåëîâ äèâåðòèêóë.
27. Ãàñòðîåíòåðîñòîìèè.
28. Èçâåæäàíå íà ïðîòèâîåñòåñòâåí àíóñ.
29. Îïåðàöèè çà çàòâàðÿíå íà ïðîòèâîåñòåñòâåí àíóñ.
30. Õåðíèîòîìèÿ ïðè óñëîæíåíà èíãâèíàëíà õåðíèÿ ñ ðåçåêöèÿ íà ÷ðåâåí ñåãìåíò.
31. Îïåðàöèÿ ïðè ÷ðåâíà èíâàãèíàöèÿ.
32. Äèàãíîñòè÷íà ëàïàðîñêîïèÿ.
33. Îïåðàòèâíà ëàïàðîñêîïèÿ.
34. Ëàïàðîòîìèè ïðè äðóãè ðåäêè çàáîëÿâàíèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Õåðíèîòîìèÿ ïðè óìáèëèêàëíà õåðíèÿ.
2. Õåðíèîòîìèÿ ïðè íåóñëîæíåíà èíãâèíàëíà õåðíèÿ.
3. Õåðíèîòîìèÿ ïðè íåóñëîæíåíà ôåìîðàëíà õåðíèÿ.
4. Îïåðàöèè ïðè õåðíèè íà ïðåäíàòà êîðåìíà ñòåíà ñ äðóãè ëîêàëèçàöèè.
5. Îòñòðàíÿâàíå íà ïàêåò îò ëèìôíè âúçëè â èíãâèíàëíàòà îáëàñò.
6. Äèàãíîñòè÷íà ëàïàðîòîìèÿ.
7. Îòâàðÿíå íà ñëåäîïåðàòèâåí àáñöåñ íà ïðåäíà êîðåìíà ñòåíà.
8. Îïåðàöèÿ ïðè òîðçèÿ íà òåñòèñ.
9. Îïåðàöèÿ ïðè òîðçèÿ íà àïåíäèêñ òåñòèñ.
10. Îïåðàöèÿ ïðè çàäúðæàí òåñòèñ.
11. Îïåðàöèÿ ïðè âàðèêîöåëå.
12. Îïåðàöèÿ ïðè õèäðîöåëå.
13. Îïåðàöèÿ ïðè õðîíè÷àí àïåíäèöèò.
14. Îïåðàöèÿ ïðè íåäåñòðóêòèâåí àïåíäèöèò.
15. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ïîëèï íà ðåêòóìà.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Èíöèçèÿ íà ôëåãìîí.
2. Îïåðàòèâíî ïî÷èñòâàíå íà õåìàòîì.
3. Îòñòðàíÿâàíå íà ëèïîì.
4. Áèîïñèÿ íà ïîâúðõíîñòíî ðàçïîëîæåí òóìîð.
5. Ðåâèçèÿ íà îïåðàòèâíà ðàíà.
6. Âòîðè÷åí øåâ ñëåä äåõèñöåíöèÿ íà îïåðàòèâíà ðàíà.
7. Àëêîõîëèçàöèÿ ïðè ïðîëàïñ íà ðåêòóì.
ÎÏÅÐÀÖÈÈ ÏÐÈ ÎÑÒÐÈ ÂÚÇÏÀËÈÒÅËÍÈ È ÄÐÓÃÈ ÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÇÀÁÎËßÂÀÍÈß ÍÀ ËÈÖÅÒÎ,
 ØÈßÒÀ È ÎÏÎÐÍÎ-ÄÂÈÃÀÒÅËÍÈß ÀÏÀÐÀÒ Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ðàäèêàëíè îïåðàöèè ïðè òåæêè äåñòðóêòèâíè ïðîìåíè â êîñòèòå.
2. Îïåðàöèè ñ ïðèëàãàíå íà àâòî- èëè àëî-
ïðèñàäêè ïðè õðîíè÷åí îñòåîìèåëèò.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Îïåðàöèè ïðè ñðåäèííè êèñòè íà øèÿòà.
2. Îïåðàöèè ïðè ëàòåðàëíè êèñòè íà øèÿòà.
3. Îòâàðÿíå íà ïàðàîñàëåí àáñöåñ.
4. Òðåïàíèðàíå íà êîñò ïðè îñòåîìèåëèò.
5. Èçâúðøâàíå íà ìíîæåñòâî èíöèçèè ïðè òåæêè öåëóëèòè íà êðàéíèöèòå.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Îáðàáîòêà íà îñàëåí ïàíàðèöèóì.
2. Åêñòèðïàöèÿ íà ïî-ãîëåìè ïàêåòè ëèìôíè âúçëè.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Èíöèçèÿ íà ïîâúðõíîñòåí ôëåãìîí èëè àáñöåñ.
2. Ïóíêöèÿ íà ñòàâà.
3. Åêñòðàêöèÿ íà âðàñòíàë íîêúò.
4. Èíöèçèÿ íà íàãíîèë õåìàòîì.
5. Åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäî òÿëî îò ïîâúðõíîñòíè òúêàíè.
6. Èíöèçèÿ íà ñóïóðèðàë ëèìôàäåíèò.
Ã. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÈÍÒÅÐÂÅÍÖÈÈ Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÏËÀÑÒÈ×ÍÎ-ÂÚÇÑÒÀÍÎÂÈÒÅËÍÀÒÀ
 È ÅÑÒÅÒÈ×ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
Çàáåëåæêà. Èçâúðøâàò ñå è îò ëåêàðè ñ äðóãà ïðèçíàòà ñïåöèàëíîñò ñ õèðóðãè÷íà
 íàñî÷åíîñò ñïîðåä ïðîôèëà íà çàáîëÿâàíåòî è îáåìà íà èíòåðâåíöèÿòà.
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, âèñîêîñïåöèàëèçèðàíà
 õèðóðãèÿ
1. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù íàä 11 % è àëî- èëè àëî-/àâòîêîæíà
 ïëàñòèêà.
2. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù îò 6 äî 10 % è åäíîìîìåíòíà
 ñàìîñòîÿòåëíà àâòîïëàñòèêà.
3. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ ïîä òàçè ïëîù â îáëàñòòà íà ëèöå è øèÿ è
 åäíîìîìåíòíà àâòîïëàñòèêà.
4. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ ïîä òàçè ïëîù â îáëàñòòà íà êèòêè è ïðúñòè
 è åäíîìîìåíòíà àâòîïëàñòèêà.
5. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ ðàçöåïåí êîæåí òðàíñïëàíòàò íà ïëîù íàä 8 %.
6. Ïëàñòèêà ñ êîæíî-ìóñêóëíî ëàìáî.
7. Êîìáèíèðàíè àâòî-/àëîîïåðàòèâíè èíòåðâåíöèè ïðè îáùà ïëîù íà èçãàðÿíå íàä
 30 %.
8. Òðåïàíàöèÿ íà êîñò äî äóðà ìàòåð è ïîêðèâàíå ñúñ ñâîáîäíà è íåñâîáîäíà
 êîæíà ïëàñòèêà.
9. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè çà ïîêðèâàíå íà ãîëåìè äåêóáèòàëíè ðàíè.
10. Âúçñòàíîâÿâàíå ñëåä ïàðàëèçà íà ëèöåâèÿ íåðâ ïîñðåäñòâîì ìèêðîõèðóðãè÷íè
òåõíèêè (íåâðîòèçàöèÿ, òðàíñïëàíòàöèÿ íà íåðâ, ìóñêóëíî-ñóõîæèëíà ïëàñòèêà íà
 ìèêðîñúäîâè àíàñòîìîçè).
11. Âúçñòàíîâÿâàíå ïðè ñèíäðîì íà 1-âà è 2-ðà õðèëíè äúãè ïîñðåäñòâîì
 ïðåìåñòâàíå íà òúêàíè íà ìèêðîñúäîâà àíàñòîìîçà.
12. Âúçñòàíîâÿâàíå íà òúêàííè äåôåêòè ÷ðåç êîæíî-ìóñêóëíî (êîæíî-ôàñöèàëíî)
 ëàìáî íà ìèêðîñúäîâà àíàñòîìîçà.
13. Ìåäèàëíà êàíòîïåêñèÿ (ïðè õèïåðòåëîðèçúì, ñëåä òðàâìà).
14. Ðåêîíñòðóêöèÿ íà çàãóáà íà òúêàí â îáëàñòòà íà ëèöåòî ñúñ ñâîáîäíî ëàìáî.
15. Ðàçøèðÿâàíå íà îðáèòàòà ïðè åêçîôòàëìèÿ.
16. Ðåêîíñòðóêöèÿ íà îðáèòà ïðè âðîäåíà èëè ïðèäîáèòà àíîôòàëìèÿ.
17. Îïåðàöèè çà ñìÿíà íà ïîëà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù îò 6 äî 10 % è àëî- èëè
 àëî-/àâòîïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
2. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù äî 5 % è öÿëîñòíî ïîêðèâàíå íà
 äåôåêòà ñ êîæíà àâòîïëàñòèêà.
3. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ ðàçöåïåí êîæåí òðàíñïëàíòàò íà ïëîù îò 3 äî 7 %.
4. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ ðàçöåïåí êîæåí òðàíñïëàíòàò ïîä òåçè ïðîöåíòè â
 îáëàñòòà íà ëèöåòî ïðè çàñÿãàíå íà ïîäëåæàùè ïîä êîæàòà ñòðóêòóðè.
5. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ ðàçöåïåí êîæåí òðàíñïëàíòàò ïîä òåçè ïðîöåíòè â
îáëàñòòà íà êèòêèòå è ïðúñòèòå ïðè çàñÿãàíå íà ïîäëåæàùè ïîä êîæàòà
 ñòðóêòóðè.
6. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ ðàçöåïåí êîæåí òðàíñïëàíòàò ïîä òåçè ïðîöåíòè â
îáëàñòòà íà ïåðèíåóìà è ïîëîâèòå îðãàíè ïðè çàñÿãàíå íà ïîäëåæàùè ïîä êîæàòà
 ñòðóêòóðè.
7. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ öÿëà äåáåëèíà êîæà íàä 20 êâ. ñì îò òåëåñíàòà
 ïîâúðõíîñò.
8. Òðåïàíàöèÿ íà ëàìèíà åêñòåðíà è ñâîáîäíà èëè íåñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà
 âúðõó êàëâàðèÿòà.
9. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà âúðõó îòêðèò ïåðèòîíåóì.
10. Îòñòðàíÿâàíå íà ãîëÿì (íàä 10 êâ. ñì), êîíòðàõèðàù è ôóíêöèîíàëíî ïðå÷åù
áåëåã è ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå íà äåôåêòà ñ êîìáèíèðàíà ñâîáîäíà è íåñâîáîäíà
 ïëàñòèêà.
11. Îñòðàíÿâàíå íà öèêàòðèêñ íàä 200 êâ. ñì è ñâîáîäíà êîæíà àâòîïëàñòèêà çà
 ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
12. Ðàçñòèëàíå è ìîäåëèðàíå íà êîæà ñëåä îòñòðàíÿâàíå íà åêñïàíäåð.
13. Íåñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ïî Õîëåâè÷.
14. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà ïî ïîâîä íà òðàâìàòè÷íè êîæíè îòñëîéêè (äåêîëìàí) è
 ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
15. Ëèïîñóêöèî.
16. Ðåêîíñòðóêöèÿ íà êëåïà÷à ñúñ ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà/ëàìáî – êîæíî,
 õîíäðîìóêîçíî.
17. Ïëàñòè÷íî âúçñòàíîâÿâàíå íà êîíþíêòèâàëíèÿ ñàê ÷ðåç òðàíñïëàíòàöèÿ íà
óñòíà ëèãàâèöà è/èëè êîíþíêòèâà ïðè çàïàçåíà î÷íà ÿáúëêà, âêë. âçèìàíå íà
 òðàíñïëàíòàòà è âêë. äåéñòâèÿ âúðõó êëåïà÷íèÿ õðóùÿë.
18. Ïîäãîòâèòåëíè îïåðàòèâíè ìåðîïðèÿòèÿ çà ðåêîíñòðóêöèÿ íà îðáèòàëíàòà
 ñòåíà.
19. Âúçñòàíîâÿâàíå íà êîñòíàòà ÷àñò íà îðáèòàòà, íàïð. ñëåä ôðàêòóðà, ñúñ èëè
 áåç êîñòíà àâòîïðèñàäêà.
20. Ïëàñòè÷íà êîðåêöèÿ íà íîñíèÿ ñåïòóì è íà ìåêèòå òúêàíè è íà êîñòíèÿ íîñåí
 ñêåëåò çà ôóíêöèîíàëíî âúçñòàíîâÿâàíå íà íîñíîòî äèøàíå.
21. Ðåêîíñòðóèðàùà ïúëíà ïëàñòèêà íà âúíøíèÿ íîñ, ñúùî è â ïîâå÷å ñåàíñè.
22. Ðåêîíñòðóêòèâíà ïëàñòèêà íà ãîðíà è äîëíà óñòíà.
23. Âåëîôàðèíãîïëàñòèêà.
24. Çàòâàðÿíå íà äåôåêòè íà ìåêîòî è òâúðäîòî íåáöå – óðàíîïëàñòèêà.
25. Ïëàñòè÷íîõèðóðãè÷íî ëå÷åíèå íà êîìïëåêñíà ëèöåâà öåïêà, âêë. îñòåîòîìèè è
 êîñòíè ïëàñòèêè.
26. Ìåíòîïëàñòèêà (ñ îñòåîòîìèÿ; ñ àâòîòðàíñïëàíòàò; ñ èìïëàíò).
27. Áëåôàðîõàëàçèñ – ãîðíè êëåïà÷è.
28. Áëåôàðîõàëàçèñ – äîëíè êëåïà÷è.
29. Óäúëæàâàíå íà ëåâàòîðíèÿ ìóñêóë íà ãîðåí êëåïà÷ (ñ àëî-,
 àâòîòðàíñïëàíòàò).
30. Îïåðàòèâíà ðåêîíñòðóêöèÿ íà ñðåäíîòî ëèöå, âêë. îñòåîòîìèÿ è/èëè
 îñòåîïëàñòèêà.
31. Êîðåêöèÿ íà ïàðàëèçà íà ëèöåâèÿ íåðâ ïîñðåäñòâîì ìóñêóëíî-ôàñöèàëíè ëàìáà
 îò m. temporalis è m. masseter.
32. Îïåðàöèÿ íà øèðîêà óñòíî-÷åëþñòíà öåïêà ñ ïëàñòíèêà íà âõîäà íà íîñà.
33. Ïëàñòè÷íà îïåðàöèÿ çà èçãðàæäàíå íà óøíà ìèäà ïðè àïëàçèÿ èëè çàãóáà íà
 ìèäàòà, ñúùî è â ïîâå÷å ñåàíñè.
34. Ôåéñ-ëèôò, âêë. (åíäîñêîïñêè).
35. Ìàñê-ëèôò.
36. Êîðåêöèÿ íà ñêóëè (ñúñ èëè áåç àâòîòðàíñïëàíòàò/èìïëàíò).
37. Èçãðàæäàùà ïëàñòèêà ñëåä àìïóòàöèÿ íà ìëå÷íàòà æëåçà ñ èíêîðïîðàöèÿ íà
 ïðîòåçà.
38. Àóãìåíòàöèîííà ìàìàïëàñòèêà.
39. Åäíîìåíòíà ðåêîíñòðóêöèÿ ñëåä êâàäðàíòåêòîìèÿ èëè ìàñòåêòîìèÿ
(ïîñðåäñòâîì ïðîòåçà, TRAM, m. latissimus dorsi, ñâîáîäíè è ïåðôîðèðàíè
 ëàìáà).
40. Ðåäóêöèîííà ïëàñòèêà íà ìëå÷íà æëåçà.
41. Áîäèëèôòèíã.
42. Îïåðàöèè çà êîðåêöèÿ íà ñåäàëèùåòî.
43. Èìïëàíòàöèÿ íà òðúáåñòî ëàìáî, âêë. ìîäåëèðàíå íà ìÿñòî.
44. Îïåðàöèÿ íà Äþïþèòðåíîâà êîíòðàêòóðà ñ ïúëíî îòñòðàíÿâàíå íà ïàëìàðíàòà
 àïîíåâðîçà è ðåçåêöèÿ íà áðèäîâå íà îòäåëíè ïðúñòè, âêë. Z ïëàñòèêà.
45. Îáðàçóâàíå íà ìóñêóëåí êàíàë èëè îïåðàöèÿ íà êàðïàëíèÿ èëè òàðçàëåí
 òóíåëåí ñèíäðîì ñ äåêîìïðåñèÿ íà íåðâèòå.
46. Îïåðàöèÿ íà ìàëôîðìàöèÿ íà ðúêà èëè êðàê (åäíîâðåìåííî íà êîñòè,
 ñóõîæèëèÿ è âðúçêè).
47. Êðúñòîñàíà ïëàñòèêà íà êðàê (cross-leg).
48. Îïåðàöèÿ â îáëàñòòà íà áåäðîòî, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
49. Äåðìîëèïåêòîìèÿ (ñúñ èëè áåç òðàíñôåð íà óìáèëèêóñ).
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà îò èçãàðÿíå íà ïëîù íàä 16 %.
2. Áåçêðúâíà íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù íàä 3 %.
3. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù äî 5 % ñ àëî- èëè àëî-/àâòîêîæíà
 ïëàñòèêà.
4. Ïëàñòèêà ñ íàñðåùíè òðèúãúëíè ëàìáà (Z ïëàñòèêà).
5. Ñàìîñòîÿòåëíà àëî- èëè êñåíîòðàíñïëàíòàöèÿ íà ïëîù íàä 5 %.
6. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ ðàçöåïåí êîæåí òðàíñïëàíòàò íà ïëîù äî 3 %.
7. Ñâîáîäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ öÿëà äåáåëèíà êîæà íà ïëîù äî 20 ñì2 îò
 òåëåñíàòà ïîâúðõíîñò.
8. Èìïëàíòàöèÿ íà àëîïëàñòè÷åí ìàòåðèàë.
9. Èçñè÷àíå íà îòêðèòà òðúáåñòà êîñò íàä 5 ñì2 áåç ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
10. Îòñòðàíÿâàíå íà êîíòðàõèðàù è ôóíêöèîíàëíî ïðå÷åù áåëåã (äî 15 ñì2) è
 ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
11. Ñâîáîäíà êîæíà àâòîïëàñòèêà ñëåä àìïóòàöèÿ íà ãúðäà.
12. Äåðìîàáðàçèî íà ïëîù íàä 50 ñì2.
13. Åêñòèðïàöèÿ íà ìàñòíà ïðåñòèëêà è ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
14. Ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå íà ìåêîòúêàííè ðàíåâè äåôåêòè (ñëåä òðàâìè, ïðè
 ìåòàáîëèòíè è ñúäîâè çàáîëÿâàíèÿ).
15. Äåçàðòèêóëàöèÿ íà ïðúñò è ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
16. Àìïóòàöèÿ íà ïðúñò èëè ÷àñò îò ïðúñò, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
17. Ñâîáîäíà ïðèñàäêà íà êîæíî ëàìáî ñ ìåæäèííî âðåìåííî ïðåõâúðëÿùî
 ïðèñàæäàíå â íÿêîëêî ñåàíñà.
18. Åêñöèçèÿ íà ìàëúê äîáðîêà÷åñòâåí òóìîð (ëèïîì, ôèáðîì, àäåíîì) è
 ïëàñòè÷íî çàêðèâàíå íà ðàíàòà.
19. Îòñòðàíÿâàíå íà òàòóèðîâêè è ïëàñòè÷íî çàòâàðÿíå íà ðàíàòà.
20. Òåìïîðàëåí ëèôòèíã íà êîæàòà íà ëèöåòî.
21. Òðàíñêóòàííà ðåçåêöèÿ íà ì. ïðîöåðóñ è êîðóãàòîð ñóïåðöèëèè.
22. Îòñòðàíÿâàíå íà êîæíè òóìîðè â îáëàñòòà íà ëèöåòî è ïëàñòè÷íî çàòâàðÿíå íà ðàíàòà.
23. Îïåðàòèâíà êîðåêöèÿ íà ëèöåâ öèêàòðèêñ.
24. Ïëàñòè÷íà îïåðàöèÿ çà çàòâàðÿíå íà ïåðôîðàöèÿ íà íîñíà ïðåãðàäà.
25. Áëåôàðîïëàñòèêà ñ åêñöèçèÿ íà êîæà è/èëè ìóñêóë.
26. Ñúçäàâàíå èëè âúçñòàíîâÿâàíå íà ñóïðàòàðçàëíà ãúíêà íà ãîðíèÿ êëåïà÷.
27. Òðàíñïëàíòàöèÿ íà ìèãëè.
28. Îïåðàöèè çà êîðåêöèÿ íà åïèêàíòóñ ïàëïåáðàëèñ.
29. Ëèôòèíã íà âåæäè.
30. Îïåðàòèâíà êîðåêöèÿ íà ôîðìàòà íà óñòíèòå.
31. Îïåðàòèâíà êîðåêöèÿ íà íàçîëàáèàëíèòå ãúíêè.
32. Ëàòåðàëíà êàíòîïåêñèÿ, ëàòåðàëíà êàíòîïëàñòèêà.
33. Òðàíñïëàíòàöèÿ íà êîñà.
34. Ðåêîíñòðóêöèÿ íà àðåîëîìàìèëàðíèÿ êîìïëåêñ (îò ëàáèÿ ìàéîðà, îò ìëå÷íàòà
 æëåçà íà çäðàâàòà ñòðàíà èëè äðóãàäå).
35. Ðåäóêöèÿ íà àðåîëàòà.
36. Îïåðàòèâíà åêñöèçèÿ íà ñâðúõíàòðóïàíà ìàñòíà òúêàí ïî åäèí êðàéíèê.
37. Èìïëàíòàöèÿ èëè ñìÿíà íà ïðîòåçà íà ìëå÷íà æëåçà êàòî ñàìîñòîÿòåëíà
 äåéíîñò.
38. Èìïëàíòàöèÿ íà àëîïëàñòè÷åí ìàòåðèàë çà ïîäïëàòÿâàíå íà ìåêèòå òúêàíè
 êàòî ñàìî-
ñòîÿòåëíà äåéíîñò.
39. Îïåðàöèÿ ïðè äîáðîêà÷åñòâåí òóìîð íà ìëå÷íàòà æëåçà.
40. Ìàñòîïåêñèÿ.
41. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà íåâóñ ôëàìåóñ, íà ñåàíñ.
42. Òðóäíà êîæíà ïëàñòèêà ñ ëàìáî èëè òðàíñïëàíòàöèÿ íà êîæåí ñëîé.
43. Ðàçñòèëàíå íà êîæíî ëàìáî ïî Ôèëàòîâ.
44. Ìåæäèííà èìïëàíòàöèÿ íà òðúáíî êîæíî ëàìáî ïî Ôèëàòîâ, ìåæäèíåí
 òðàíñïîðò.
45. Åêñöèçèÿ íà ãîëÿì òóìîð (ãàíãëèîì, ôàñöèåí òóìîð, ìàñòåí òóìîð, ëèìôíà
 æëåçà, íåâðèíîì).
46. Åêñòèðïàöèÿ íà äóêòóñ òèðåîãëîñóñ èëè íà ìåäèàëíà øèéíà êèñòà, âêë.
 ÷àñòè÷íà ðåçåêöèÿ íà õèîèäíàòà êîñò ïðè íóæäà.
47. Åêñöèçèÿ íà äóêòóñ òèðåîãëîñóñ èëè íà ìåäèàëíà èëè ëàòåðàëíà øèéíà êèñòà,
 âêë. ÷àñòè÷íà ðåçåêöèÿ íà õèîäíàòà êîñò ïðè íóæäà.
48. Îïåðàöèÿ íà èçîëèðàíà óñòíà öåïêà.
49. Îïåðàöèÿ íà ìèêðîñòîìà.
50. Îïåðàöèè ïðè ïðèäîáèòè äåôåêòè íà óñòà, íåáöå è áóçà.
51. Ñóáìóêîçíà ïëàñòèêà íà âåñòèáóëóì, íà ÷åëþñòíà ïîëîâèíà èëè ôðîíòàëíà
 îáëàñò êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
52. Ïëàñòè÷íî ñúçäàâàíå íà âúíøåí ñëóõîâ ïðîõîä ïðè àòðåçèÿ.
53. Ïîêðèâàíå íà ïî-ãîëÿì äåôåêò íà óõîòî ñúñ ñïåöèàëíî ïîäãîòâåí ñâîáîäåí
 êîæåí òðàíñïëàíòàíò.
54. Ïëàñòè÷íà îïåðàöèÿ çà êîðåêöèÿ íà ôîðìàòà, ãîëåìèíàòà è ìÿñòîòî íà óøíàòà
 ìèäà.
55. Àìïóòàöèÿ íà óøíàòà ìèäà.
56. Ïëàñòè÷íà êîðåêöèÿ íà íîñíèÿ ñåïòóì è íà ìåêèòå òúêàíè çà ôóíêöèîíàëíî
 âúçñòàíîâàíå íà íîñíîòî äèøàíå.
57. Åñòåòè÷íà ðèíîïëàñòèêà.
58. Ñóáìóêîçíà ðåçåêöèÿ íà íîñíàòà ïðåãðàäà ñ ðåçåêöèÿ íà êîñòíà âðúçêà.
59. Îïåðàöèÿ íà ðèíîôèìà.
60. Ïîñòàâÿíå íà ïðîòåçà íà òåñòèñ.
61. Öèðêóìöèçèî.
62. Åñòèðïàöèÿ íà ïðîòåçà íà ïåíèñà.
63. Îïåðàòèâíî ïîñòàâÿíå íà îáèêíîâåíà ïðîòåçà íà ïåíèñà.
64. Îïåðàöèÿ ïðè ñèíäàêòèëèÿ ñ ïîêðèâàíå ñ öÿëà êîæà áåç îñòåîòîìèÿ.
65. Òðàíñïëàíòàöèÿ íà ñóõîæèëèå èëè ìóñêóë.
66. Ïúëíî îòñòðàíÿâàíå íà ïàëìàðíàòà àïîíåâðîçà ïðè Äþïþèòðåíîâà êîíòðàêòóðà.
67. Ïëàñòèêà íà ïðúñò ñ êðúñòîñàíè ëàìáà, âêë. îòäåëÿíåòî èì.
68. Ïîêðèâàíå íà ìàëêè è ñðåäíè äåôåêòè ïî ïîâúðõíîñòòà íà ïðúñòèòå è ãîðíèÿ
 êðàéíèê ÷ðåç ïåäèêóëèçèðàíè ëàìáà.
69. Êîðåêöèÿ íà ïðúñò-÷óê÷å ÷ðåç ñóõîæèëíà òðàíñïëàíòàöèÿ èëè ïëàñòèêà, âêë.
 îñòåîòîìèÿ è/èëè ðåçåêöèÿ íà êîñò.
70. Îïåðàöèÿ íà Äþïþèòðåíîâà êîíòðàêòóðà ÷ðåç ÷àñòè÷íà ðåçåêöèÿ íà ïàëìàðíàòà
 àïîíåâðîçà.
71. Îïåðàöèÿ çà îòñòðàíÿâàíå íà ãàíãëèîí (õèãðîì) íà ðúêà è êðàê.
72. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ðúáåö âúðõó ïðúñò ÷ðåç ïëàñòèêà ñ íàñðåùíè
 òðèúãúëíèöè èëè äðóãè ôèãóðè.
73. Øåâ íà ñóõîæèëèÿ, ìóñêóëè è ôàñöèè, åâåíò. îáðàáîòêà íà ïðÿñíà ðàíà.
74. Åêñöèçèÿ íà òóìîð îò ìåêèòå òúêàíè íà ïðúñò, íàïð. õåìàíãèîì.
75. Îòñòðàíÿâàíå íà ãàíãëèîí âúðõó ïðúñò.
76. Îïåðàöèè ïðè òðàâìàòè÷íè óâðåäè íà ïåðèôåðíèòå íåðâè – âòîðè÷åí øåâ,
 ñâîáîäåí òðàíñïëàíòàíò, òðàíñïîçèöèÿ íà íåðâ.
77. Ðàçäåëÿíå íà ïðúñòèòå ïðè ïðîñòà ñèíäàêòèëèÿ.
78. Îïåðàöèÿ íà ïòîçà íà êëåïà÷à ñ äèðåêòíî ñêúñÿâàíå íà ïîâäèãàùèÿ êëåïà÷à
 ìóñêóë.
79. Îïåðàòèâíî èç÷èñòâàíå íà î÷íàòà êóõèíà (îðáèòà).
80. Ïëàñòè÷íà êîðåêöèÿ íà ñòåñíåíà èëè ðàçøèðåíà êëåïà÷íà öåïêà.
81. Ïëàñòè÷íà êîðåêöèÿ íà åêòðîïèîí èëè åíòðîïèîí, òðèõèàçà èëè äèñòðèõèàçà.
82. Ñâîáîäíà òðàíñïëàíòàöèÿ íà êîñò èëè ÷àñòè îò êîñò.
83. Ñòàáèëèçèðàùè îïåðàòèâíè âìåøàòåëñòâà, êàòî ïðèñàæäàíå íà êîñòíè øïàíîâå,
 íà àëîïëàñòè÷åí ìàòåðèàë.
84. Âçåìàíå íà êîñòåí øïàí.
85. Ôðîíò-ëèôò.
86. Àâòîòðàíñïëàíòàöèÿ íà ìàñòíà òúêàí çà ñúçäàâàíå íà îáåì èëè ïîïúëâàíå íà
 çàãóáà íà òúêàí â îáëàñòòà íà ëèöåòî èëè òÿëîòî.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïúðâè÷íà îáðàáîòêà íà ãîëÿìà è/èëè ñèëíî çàìúðñåíà ðàíà.
2. Ëå÷åíèå íà ðàíà, êîÿòî íå çàðàñòâà ïúðâè÷íî è ïîêàçâà âúçïàëåíèå èëè
 íàãíîÿâàíå, ñúùî ïðåìàõâàíå íà íåêðîçèòå.
3. Îòñòðàíÿâàíå íà ðàçïîëîæåíî èëè îïèï-
âàùî ñå ïîä ïîâúðõíîñòòà íà êîæàòà èëè ëèãàâèöàòà ÷óæäî òÿëî.
4. Îòñòðàíÿâàíå íà äúëáîêî ñòîÿùî ÷óæäî òÿëî ïî îïåðàòèâåí ïúò îò ìåêèòå
 òúêàíè èëè êîñòòà.
5. Îòñòðàíÿâàíå íà îáøèðíè íåêðîçè íà ðúêà èëè ñòúïàëî, íà ñåàíñ.
6. Ïðîáíà åêñöèçèÿ îò ïîâúðõíîñòíî ðàçïîëîæåíà òåëåñíà òúêàí, íàïð. êîæà,
 ëèãàâèöà, óñòíà.
7. Âçåìàíå íà áèîïñè÷åí ìàòåðèàë îò ïîâúðõíîñòíè ëèìôíè âúçëè.
8. Îòñòðàíÿâàíå íà õèðóðãè÷åí øåâåí ìàòåðèàë.
9. Âòîðè÷åí øåâ íà õèðóðãè÷íà ãðàíóëèðàùà ðàíà.
10. Ïðîáíà åêñöèçèÿ íà äúëáîêî ëåæàùà òåëåñíà òúêàí, íàïð. ìàñòíà òúêàí,
 ôàñöèÿ, ìóñêóë èëè îò îðãàí áåç îòâàðÿíå íà òåëåñíàòà êóõèíà.
11. Îïåðàòèâíî ïî÷èñòâàíå íà îáøèðåí õåìàòîì êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
12. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà îò èçãàðÿíå íà ïëîù äî 15 %.
13. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè îò èçìðúçâàíå.
14. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà òðàâìàòè÷íè ìåêîòúêàííè êîæíè äåôåêòè.
15. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè ïðè ìåòàáîëèòíè çàáîëÿâàíèÿ.
16. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè ïðè ñúäîâè çàáîëÿâàíèÿ.
17. Äúëáîêè, ñòèãàùè äî ïîäôàñöèÿòà, îòáðåìåíÿâàùè èíöèçèè ïðè öèðêóëÿðíè
 èçãàðÿíèÿ.
18. Áåçêðúâíà õèðóðãè÷íà íåêðåêòîìèÿ ïðè èçãàðÿíèÿ íà ïëîù äî 3 %.
19. Ñàìîñòîÿòåëíî àëî- èëè êñåíîòðàíñïëàíòàöèÿ íà ïëîù äî 5 %.
20. Øåâ íà ìåêè òúêàíè äî íèâî ôàñöèÿ ñ ðàçìåðè íà ðàíàòà äî 5 ñì.
21. Èìïëàíòàöèÿ íà ïîäêîæåí åêñïàíäåð.
22. Âåíåñåêöèÿ.
23. Äåðìîàáðàçèî íà ïëîù äî 50 êâ. ñì.
24. Ðàçòÿãàíå íà ïîñòàâåí åêñïàíäåð.
25. Îòñòðàíÿâàíå íà ëèãàâè÷íà êèñòà.
26. Åêñöèçèÿ íà ðúáåö íà åçèêà.
27. Îïåðàòèâíà êîðåêöèÿ íà íîçäðà.
28. Îïåðàòèâíî ñòåñíÿâàíå íà íîñíèÿ õîä.
29. Òðàíñïëàíòàöèÿ íà õðóùÿë.
30. Îïåðàöèÿ íà âúíøíèÿ ñëóõîâ ïðîõîä (íàïð. îòñòðàíÿâàíå íà äîáðîêà÷åñòâåíè
 êîæíè îáðàçóâàíèÿ).
31. Êîðåêöèÿ íà óøíè ëîáóñè.
32. Îïåðàöèÿ íà ôèìîçà.
33. Îïåðàöèÿ íà ôðåíóëóì ïðåïóöèè.
34. Ïëàñòè÷íà îïåðàöèÿ íà íîêúòíèÿ âàë ñ ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
35. Ðåïîçèöèÿ íà ôðàêòóðà íà êîñòè íà íîñà, âêë. òàìïîíàäà è ïðåâðúçêà íà
 ðàíèòå.
Ä. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÈÍÒÅÐÂÅÍÖÈÈ, ÏÎÄÕÎÄßÙÈ ÇÀ ÀÌÁÓËÀÒÎÐÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
1. Øåâ íà êîæà è ïîäêîæèå.
2. Ïúðâè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà, âêëþ÷èòåëíî èçãàðÿíå I, II ñòåïåí â îáåì 5 –
 10 % îò òåëåñíàòà ïîâúðõíîñò (ñ èçêëþ÷åíèå íà äåöà äî 10 ã.).
3. Èíöèçèÿ íà ïîäêîæåí àáñöåñ.
4. Èíöèçèÿ íà ôóðóíêóë.
5. Èíöèçèÿ íà ñóïóðèðàëà äåðìîèäíà êèñòà.
6. Èíöèçèÿ íà ïîâúðõíîñòåí ïåðèàíàëåí àáñöåñ.
7. Ðåâèçèÿ è äðåíàæ íà ñóïóðèðàëà ðàíà.
8. Èíöèçèÿ íà ìëå÷íàòà æëåçà ïðè ìàñòèò.
9. Åêñòèðïàöèÿ íà ïîâúðõíîñòíè òóìîðè (ëèïîì, àòåðîì, ôèáðîì).
10. Ïóíêöèÿ íà ñòàâà.
11. Îïåðàòèâåí äðåíàæ è ïî÷èñòâàíå íà õåìàòîì.
12. Åêñöèçèÿ íà êàðáóíêóë.
13. Åêñòèðïàöèÿ íà "êðèâ" íîêúò, âêë. ÷àñòè÷íà ðåçåêöèÿ.
14. Áèîïñèÿ íà ïîâúðõíîñòíî ðàçïîëîæåí òóìîð.
15. Åêñòèðïàöèÿ íà ÷óæäî òÿëî îò ïîâúðõíîñòíè òúêàíè.
16. Öèðêóìöèçèÿ.
17. ×àñòè÷íà àáëàöèÿ íà ïðåïóöèóìà.
18. Àëêîõîëèçàöèÿ ïðè ïðîëàïñ íà ðåêòóì.
19. Äèàãíîñòè÷íà àðòðîñêîïèÿ.
20. Öèðêóìöèçèÿ.
21. Ïðîáíà åêñöèçèÿ íà äúëáîêî ëåæàùà òúêàí (ìàñòíà è äðóãè).
22. Îòñòðàíÿâàíå íà êîæíî îáðàçóâàíèå.
Å. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÑÏÅØÍÈ ÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÈÍÒÅÐÂÅÍÖÈÈ 
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÍÅÂÐÎÕÈÐÓÐÃÈßÒÀ
Âñÿêî íåâðîõèðóðãè÷íî çàáîëÿâàíå â äàäåí åòàï îò ñâîåòî ðàçâèòèå ìîæå äà
 íàëîæè èçâúðøâàíå íà õèðóðãè÷åñêà íàìåñà ïî ñïåøíîñò.
Ñïåøíîñò èçèñêâàò:
1. Òðàâìàòè÷åí èíòðàêðàíèàëåí õåìàòîì.
2. Àíåâðèçìè â I – II ñòàäèé íà Hunt-Hess.
3. Îñòðî ðàçâèëà ñå õèäðîöåôàëèÿ.
4. Ïîÿâà íà äèñëîêàöèîííè ôåíîìåíè âñëåäñòâèå èíòðàêðàíèàëåí îáåìåí ïðîöåñ.
5. Äèñêîâà õåðíèÿ ñ ïîÿâà íà îñòðà îòïàäíà íåâðîëîãè÷íà ñèìïòîìàòèêà èëè
 òàçîâî-ðåçåðâîàðíè íàðóøåíèÿ.
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÃÐÚÄÍÀÒÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ôèêñèðàíå íà ãðúäåí êàïàê.
2. Àòèïè÷íà ðåçåêöèÿ íà áÿë äðîá.
3. Òèïè÷íà ðåçåêöèÿ íà áÿë äðîá – ñåãìåíòåêòîìèÿ, ëîáåêòîìèÿ, áèëîáåêòîìèÿ.
4. Ïóëìîíåêòîìèÿ.
5. Ðåçåêöèÿ íà òðàõåÿ è ïëàñòèêà.
6. Äåêîíåêöèÿ íà òðàõåî-åçîôàãåàëíà ôèñòóëà.
7. Äåêîðòèêàöèÿ è ïëåâðåêòîìèÿ.
8. Åçîôàãîñòîìèÿ.
9. Åçîôàãîñòîìèÿ è åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäî òÿëî.
10. Åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîä.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Òîðàêîöåíòåçà è äðåíàæ.
2. Òîðàêîñêîïèÿ.
3. Òîðàêîòîìèÿ è ñòåðíîòîìèÿ.
4. Îáðàáîòêà íà ãðúäåí äåôåêò.
5. Âúòðåãðúäíà õåìîñòàçà.
6. Åâàêóàöèÿ íà êîàãóëèðàë õåìàòîì.
7. Ëåãèðàíå íà äóêòóñ òîðàöèêóñ.
8. Ñóòóðà íà òðàõåÿ.
9. Ñóòóðà íà õðàíîïðîâîä.
10. Òðàõåîñòîìà.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïúðâè÷íà îáðàáîòêà è ðåâèçèÿ íà ðàíà íà ãðúäíàòà ñòåíà.
2. Ïëåâðàëíà ïóíêöèÿ.
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÊÀÐÄÈÎÕÈÐÓÐÃÈßÒÀ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
 (èçïúëíÿâà ñå îò ñïåöèàëèñò êàðäèîõèðóðã)
1. Îïåðàöèÿ ïî ïîâîä çàïëàøâàùà èëè íàëè÷íà ñúðäå÷íà òàìïîíàäà.
2. Îïåðàöèÿ ïî ïîâîä íà åìáîëèÿ íà òðóíêóñ ïóëìîíàëèñ.
3. Îïåðàöèè ïðè îñòðè äèñåêàöèè íà àîðòàòà.
4. Àîðòîêîðîíàðåí áàéïàñ ïðè îñòúð êîðîíàðåí èíöèäåíò, ñëåä íåóñïåøíà ÐÒÑÀ ñ
 êîðîíàðíà äèñåêàöèÿ èëè íà÷àëíà íåñòàáèëíà ïëàêà.
5. Êëàïíè ïðîòåçèðàíèÿ ïðè ïàöèåíòè ñ âèñîê ôóíêöèîíàëåí êëàñ ñúðäå÷íà
 íåäîñòàòú÷íîñò.
6. Îïåðàöèÿ ïðè îñòðî íàñòúïèë ñëåäèíôàðêòåí ìåæäóêàìåðåí äåôåêò,
 íåïîñðåäñòâåíî çàñòðàøàâàù æèâîòà íà áîëíèÿ.
7. Îïåðàöèÿ ïðè òóìîð íà ñúðöåòî – ìèêñîì â ëÿâîòî ïðåäñúðäèå.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ñóòóðà ïðè ïðîáîäíî íàðàíÿâàíå íà ñúðöåòî.
2. Ôåíåñòðàöèÿ íà ïåðèêàðäà ñëåä ïðîáîäíî èëè îãíåñòðåëíî íàðàíÿâàíå ñ ðèñê
 îò òàìïîíàäà.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Ïóíêöèÿ íà ïåðèêàðäà.
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÑÚÄÎÂÀÒÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, âèñîêîñïåöèàëèçèðàíà
 õèðóðãèÿ
1. Îïåðàöèÿ ïðè ðóïòóðà íà àíåâðèçìà íà ãëàâåí êëîí íà àîðòíàòà äúãà â
 ãðúäíèÿ êîø.
2. Îïåðàòèâíà îáðàáîòêà íà èíòðàòîðàêàëíî ñúäîâî íàðàíÿâàíå ñúñ ñúäîâà
 òðàíñïëàíòàöèÿ.
3. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà àáäîìèíàëíàòà àîðòà ïðè ðóïòóðà íà àíåâðèçìà.
4. Ðåïëàíòàöèÿ íà íèâî áðàõèî èëè áåäðî.
5. Ðåïëàíòàöèÿ íà ðúêà â îáëàñòòà íà ñðåäàòà èëè îñíîâàòà íà äëàíòà èëè
 ïðåäìèøíèöàòà.
6. Îïåðàöèÿ ïðè ïîðòàëíà õèïåðòîíèÿ ÷ðåç âåíîçíà àíàñòîìîçà.
7. Ñóòóðà íà òðàâìàòè÷íî íàðàíåíà àáäîìèíàëíà àîðòà èëè/è äîëíà ïðàçíà âåíà
 ñúñ èëè áåç êðúïêà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Îïåðàòèâíà îáðàáîòêà íà èíòðàòîðàêàëíî èëè èíòðààáäîìèíàëíî ñúäîâî
 íàðàíÿâàíå ñ äèðåêòåí øåâ.
2. Ïðåäñòàâÿíå è/èëè ëèãèðàíå íà êðúâîíîñåí ñúä â ãðúäíàòà èëè êîðåìíàòà
 êóõèíà (êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò).
3. Îïåðàòèâíà îáðàáîòêà íà åêñòðàêðàíèàëíî íàðàíÿâàíå íà ìîçú÷íè ñúäîâå ñ
 äèðåêòåí øåâ.
4. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ ñëåä åìáîëåêòîìèÿ/òðîìáåêòîìèÿ íà ìàãèñòðàëíà
ïåðèôåðíà àðòåðèÿ (ãîðåí èëè äîëåí êðàéíèê, ãîðíà ìåçåíòåðèàëíà àðòåðèÿ,
 äðóãà).
5. Ðåêîíñòðóêòèâíà îïåðàöèÿ íà òðàâìàòè÷íî íàðàíåí ïåðèôåðåí ñúä è çàìåñòâàíå
 ñúñ ñúäîâà ïðîòåçà.
6. Øåâ íà ìàãèñòðàëåí êðúâîíîñåí ñúä (àðòåðèÿ, âåíà), âêë. îáðàáîòêà íà
 ðàíàòà.
7. Ëèãàòóðà íà ìàãèñòðàëåí êðúâîíîñåí ñúä.
8. ÒÅÀ ïðè òðàâìà íà ñúä.
9. Patch ïðè òðàâìà íà ñúä.
10. Èíòðàîïåðàòèâíà è ïåðêóòàííà âúòðåëóìåííà àíãîïëàñòêà è ñòóíòåðÿíó
 (åíäîïðîòåçèðàíå).
11. Èìïëàíòàöèÿ íà ïåéñìåéêúð (ñúðäå÷åí êàðäèîñòèìóëàòîð).
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Ïðåäñòàâÿíå è/èëè ëèãèðàíå íà êðúâîíîñåí ñúä íà øèÿòà (êàòî ñàìîñòîÿòåëíà
 îïåðàöèÿ).
2. Øåâ èëè ëèãàòóðà íà òðàâìàòè÷íî íàðàíåí êðúâîíîñåí ñúä íà êðàéíèöèòå, âêë.
 îáðàáîòêà íà ðàíàòà.
3. Òðàíñêóòàííà èìïëàíòàöèÿ íà ôèëòúð âúâ âåíà êàâà èíôåðèîð.
4. Âåíåñåêöèÿ çà èíòðàâåíîçíî âëèâàíå.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïðåäñòàâÿíå è/èëè ëèãèðàíå íà ïåðèôåðåí êðúâîíîñåí âåíîçåí ñúä íà
 êðàéíèöèòå (êàòî ñàìîñòîÿòåëíà îïåðàöèÿ).
2. Âòîðè÷íà õåìîñòàçà ïðè õåìîðàãèÿ íà êðàéíèöèòå áåç ðåêîíñòðóêöèÿ íà ñúä.
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈßÒÀ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà, âêëþ÷èòåëíî ñóáòîòàëíà.
2. Ãàñòðåêòîìèÿ.
3. Ñóáòîòàëíà êîëåêòîìèÿ.
4. Ïðåäíà ðåçåêöèÿ íà ðåêòóìà.
5. Àìïóòàöèÿ íà ðåêòóìà ïî Myles.
6. Àòèïè÷íà ðåçåêöèÿ íà ÷åðíèÿ äðîá.
7. Òèïè÷íà ðåçåêöèÿ íà ÷åðíèÿ äðîá.
8. Ñåãìåíòåêòîìèÿ, ëîáåêòîìèÿ íà ÷åðíèÿ äðîá.
9. Ïúëíî ñúäîâî èçêëþ÷âàíå íà ÷åðíèÿ äðîá ïðè òðàâìà.
10. Ïàêåòèðàíå íà ÷åðíèÿ äðîá ïðè òðàâìà.
11. Ðåèìïëàíòàöèÿ íà ïàïèëà Ôàòåðè.
12. Õîëåäîõîäóîäåíîàíàñòîìîçà, äðóãè áèëèîäèãåñòèâíè àíàñòîìîçè.
13. Òðàíñäóîäåíàëíà ïàïèëîïëàñòèêà.
14. Äóîäåíîïàíêðåàòè÷íà ðåçåêöèÿ.
15. Äèñòàëíà ðåçåêöèÿ íà ïàíêðåàñà.
16. Âúòðåøåí äðåíàæ íà ïñåâäîêèñòè: êèñòîãàñòðî-, êèñòîäóîäåíî-,
 êèñòîéåþíîàíàñòîìîçà.
17. Ïîðòîêàâåí øúíò ïðè êúðâÿùè âàðèöè.
18. Ðåëàïàðîòîìèè, âêë. ïðîãðàìèðàíè.
19. Ïëàñòèêà íà õðàíîïðîâîä ñúñ ñòîìàõ èëè ÷åðâî.
20. Êîìïàðòìåíòàëèçàöèÿ íà êîðåìíàòà ñòåíà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Àïåíäåêòîìèÿ, ñú÷åòàíà ñ äðóãè îïåðàòèâíè äåéñòâèÿ.
2. Àïåíäåêòîìèÿ ñ äâà ðàçðåçà (ïî Ðó è ñðåäèííà ëàïàðîòîìèÿ).
3. Õåðíèîòîìèÿ ñ äâà ðàçðåçà ïðè óñëîæíåíà ñëàáèííà èëè ôåìîðàëíà õåðíèÿ.
4. Õåðíèîòîìèÿ ñ ðåçåêöèÿ íà êóõè îðãàíè, ñ ïúðâè÷íà àíàñòîìîçà èëè ñ
 ïðåêúñâàíå íà ÷ðåâíèÿ ïàñàæ.
5. Îïåðàöèÿ ïðè çàêëåùåíà äèàôðàãìàëíà õåðíèÿ ñ êðóðîðàôèÿ è ôóíäîïëèêàöèÿ.
6. Ïëàñòèêà íà äèàôðàãìàëåí äåôåêò ñúñ ñèíòåòè÷íî ïëàòíî.
7. Ñóòóðà íà äèàôðàãìàòà.
8. Ñåãìåíòíà ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà.
9. Àíòðåêòîìèÿ.
10. Åêñöèçèÿ íà ÿçâà è ñóòóðà íà ñòîìàõ èëè äóîäåíóì.
11. Ïèëîðîïëàñòèêà.
12. Ãàñòðîåíòåðîàíàñòîìîçà.
13. Äóîäåíîñòîìèÿ.
14. Äóîäåíîéåþíîñòîìèÿ ñëåä êîðåìíà òðàâìà.
15. Ïèëîðíî èçêëþ÷âàíå ñëåä êîðåìíà òðàâìà.
16. Äèâåðòèêóëèçàöèÿ íà äóîäåíóìà ñëåä êîðåìíà òðàâìà.
17. Ðåçåêöèÿ íà òúíêî ÷åðâî ïðè èëåóñ (îãðàíè÷åíà, ðàçøèðåíà, ñóáòîòàëíà), ñ
 ïúðâè÷íà àíàñòîìîçà èëè ñ èçâåæäàíå íà ðàçëè÷íè âèäîâå ñòîìè.
18. Ðåçåêöèÿ íà äåáåëîòî ÷åðâî (èëåîöåêàëíà, äÿñíà õåìèêîëåêòîìèÿ, ëÿâà
õåìèêîëåêòîìèÿ, ðåçåêöèÿ íà êîëîí òðàíñâåðçóì, ðåçåêöèÿ íà ñèãìàòà), ñ
ïúðâè÷íà àíàñòîìîçà èëè ñ ïðåêúñâàíå íà ÷ðåâíèÿ ïàñàæ è èçâåæäàíå íà
 ïðîòèâîåñòåñòâåí àíóñ.
19. Öüîêîñòîìà ñúñ èëè áåç òóáàæ íà òúíêîòî ÷åðâî.
20. Ïðîòåêòèâíà ñòîìà ñëåä ðåçåêöèÿ íà ÷åðâà ñ ïúðâè÷íà àíàñòîìîçà.
21. Èíòðàîïåðàòèâåí åíäîëóìåíåí ëàâàæ íà äåáåëîòî ÷åðâî.
22. Îáõîäíè ÷ðåâíè àíàñòîìîçè.
23. Õîëåöèñòåêòîìèÿ.
24. Õîëåäîõîòîìèÿ, ðåâèçèÿ íà õîëåäîõà, åêñòðàêöèÿ íà êîíêðåìåíòè îò æëú÷íèòå
 ïúòèùà, ïîñòàâÿíå íà Êåð-äðåí.
25. Ëèêâèäèðàíå íà áèëèîäèãåñòèâíà ôèñòóëà.
26. Ìàðñóïèàëèçàöèÿ íà áóðñà îìåíòàëèñ, äðåíèðàíå íà áóðñàòà çà ïîñòîÿíåí
 ëàâàæ.
27. Ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà ïàíêðåàñà.
28. Âúíøåí äðåíàæ íà ïñåâäîêèñòè è àáñöåñ.
29. Òðàêòîòîìèÿ ñ äåôèíèòèâíà õåìîñòàçà íà ëàöåðàöèè íà ÷åðíèÿ äðîá ïðè
 òðàâìè.
30. Ñòîìàøíà äåêîíåêöèÿ ïðè êúðâÿùè åçîôàãåàëíè âàðèöè.
31. Ëàïàðîòîìèÿ, ñàíèðàíå è åâàêóàöèÿ íà òå÷íè è ãíîéíè êîëåêöèè, ëàâàæ íà
 êîðåìíàòà êóõèíà, äðåíàæ.
32. Äðåíàæ íà êîðåìíàòà êóõèíà çà ïåðìàíåíòåí ïîñòîïåðàòèâåí ëàâàæ.
33. Ëàïàðîñòîìèÿ.
34. Äåáðèäìàí.
35. Èëåî- èëè êîëîñòîìà çà ïðåêúñâàíå íà ÷ðåâíèÿ ïàñàæ.
36. Àïåíäåêòîìèÿ (íåçàâèñèìî îò èçáðàíèÿ ðàçðåç).
37. Õåðíèîòîìèÿ ñ ïëàñòèêà, âêëþ÷èòåëíî ñ ïîëçâàíå íà ñèíòåòè÷íè ïëàòíà.
38. Õåðíèîòîìèÿ ñ ðåçåêöèÿ íà îìåíòóì.
39. Äåâîëâàöèÿ íà ÷åðâà.
40. Ìåçîïëèêàöèè.
41. Åíòåðîòîìèÿ çà åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäè òåëà, áåçîàð, æëú÷åí êîíêðåìåíò.
42. Ñóòóðà íà ñòîìàõà.
43. Ãàñòðîñòîìèÿ.
44. Éåþíîñòîìèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Äåáàðàñèðàíå íà òúíêèòå ÷åðâà.
2. Ìåòàëíà ëàïàðîñèíòåçà.
3. Àäõåçèîëèçà.
4. Ïåêñèè – íà ÷åðâà, íà ñòîìàõ.
5. Ðåçåêöèÿ íà îìåíòóì.
6. Åêñöèçèÿ íà Ìåêåëîâ äèâåðòèêóë, ñúñ ñóòóðà èëè àíàñòîìîçà íà òúíêîòî
 ÷åðâî.
7. Ðåçåêöèÿ èëè èíâàãèíàöèÿ íà ïàòîëîãè÷íî ïðîìåíåí äåáåëî÷ðåâåí äèâåðòèêóë.
8. Ãàñòðîòîìèÿ, âêë. çà åêñòèðïàöèÿ íà ÷óæäè òåëà.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ëàïàðîñêîïèÿ.
2. Ëàïàðîöåíòåçà.
3. Äèàãíîñòè÷åí ïåðèòîíåàëåí ëàâàæ.
4. Âåíåñåêöèÿ.
5. Ïúðâè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè ïî êîðåìíàòà ñòåíà.
6. Íåêðåêòîìèÿ ïðè óñëîæíåíè ðàíè.
7. Èíöèçèÿ è îïåðàòèâíî ïî÷èñòâàíå íà õåìàòîì.
8. Èíöèçèÿ è äðåíàæ íà àáñöåñ íà êîðåìíàòà ñòåíà.
9. Èíöèçèÿ è äðåíàæ íà ñëåäîïåðàòèâåí àáñöåñ íà êîðåìíàòà ñòåíà.
10. Èíöèçèÿ íà ñóïóðèðàëè èíãâèíàëíè ëèìôíè âúçëè.
11. Åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäè òåëà îò êîðåìíàòà ñòåíà.
12. Åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäè òåëà îò ðåêòóìà.
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, âèñîêîñïåöèàëèçèðàíà
 õèðóðãèÿ
1. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè àòðåçèè íà õðàíîïðîâîäà ñ òðàõåîåçîôàãåàëíè
ôèñòóëè, íàëàãàùè åêñòðà- èëè èíòðàïëåâðàëíà òîðàêîòîìèÿ, ëèãàòóðà íà
 ôèñòóëàòà è àíàñòîìîçà íà ñåãìåíòèòå íà õðàíîïðîâîäà.
2. Îïåðàöèè ïî ïîâîä íà àïëàçèÿ íà äèàôðàãìàëíèÿ êóïîë, íàëàãàùè
 êñåíîïëàñòèêà.
3. Îïåðàöèè ïðè àíîìàëèè íà äóîäåíóì è òúíêè ÷åðâà, íàëàãàùè ìíîæåñòâåíè
 ÷ðåâíè àíàñòîìîçè òèï Y.
4. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè áèëèàðíè àòðåçèè – òèï ïîðòîäèãåñòèâíè è
 õåïàòèêîäèãåñòèâíè àíàñòîìîçè.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Îïåðàöèè ïðè Í-òèï òðàõåîåçîôàãåàëíè ôèñòóëè.
2. Ãàñòðîñòîìèÿ è äåãàñòðîñòîìèÿ.
3. Ïèëîðîìèîòîìèÿ.
4. Äóîäåíî – äóîäåíî àíàñòîìîçà, äóîäåíî – éåþíîàíàñòîìîçà.
5. Îïåðàöèè ïðè ïîçèöèîííè àíîìàëèè íà ãàñòðîèíòåñòèíàëíèÿ òðàêò ñ âîëâóëóñ.
6. Îïåðàöèè ïðè ìåêîíèóì èëåóñ.
7. Îïåðàöèè ïðè ÷ðåâíè àòðåçèè ñ ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî è ÷ðåâíà àíàñòîìîçà.
8. Äâóöåâåí ïðîòèâîåñòåñòâåí àíóñ íà äåáåëîòî ÷åðâî.
9. Ëàïàðîòîìèè ïðè ïåðèòîíèò è ïåðèòîíèò-èëåóñ ñ ðàçøèðåíà ðåâèçèÿ è ñàíàöèÿ
 íà êîðåìíàòà êóõèíà ñúñ èëè áåç íàëàãàíå íà ëàïàðîñòîìà.
10. Îðãàíîñúõðàíÿâàùè îïåðàöèè íà ïàðåíõèìíè êîðåìíè îðãàíè ïðè òðàâìåíà
 óâðåäà íà ñúùèòå.
11. Ïåðèíåàëíè àíîïðîêòîïëàñòèêè.
12. Îïåðàöèè ïðè èíâàãèíàöèè ñ ìàíóàëíà äåçèíâàãèíàöèÿ ñúñ èëè áåç ðåçåêöèÿ
 íà ÷åðâî.
13. Îïåðàöèè ïðè çàêëåùåíè ñëàáèííè õåðíèè ñúñ èëè áåç ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî.
14. Ðåòîðàêîòîìèè ñúñ èëè áåç åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîä.
15. Ðåëàïàðîòîìèè.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Âåíåñåêöèÿ.
2. Àïåíäåêòîìèÿ.
3. Ìíîæåñòâåíè èíöèçèè ïðè íåêðîòè÷åí ôëåãìîí íà íîâîðîäåíîòî.
4. Îïåðàöèè ïðè îñòúð õèðóðãè÷åí ñêðîòóì.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Öèðêóìöèçèÿ, äîðçóìöèçèÿ ïðè òåæêè ôèìîçè.
ÃÐÚÄÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, âèñîêîñïåöèàëèçèðàíà
 õèðóðãèÿ
1. Ëîáåêòîìèÿ ñúñ ñåãìåíòàðíè ðåçåêöèè íà áåëèÿ äðîá ïðè òðàâìà.
2. Ñåãìåíòàðíà ðåçåêöèÿ íà áåëèÿ äðîá ïðè òðàâìà.
3. Ïóëìîíåêòîìèÿ ïðè òðàâìà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ïëåâðåêòîìèÿ ñ ðåçåêöèÿ íà ïåðèêàðä è/èëè äèàôðàãìà.
2. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà âðîäåíà õðàíîïðîâîäíî-òðàõåàëíà ôèñòóëà.
3. Áðîíõîòîìèÿ çà îòñòðàíÿâàíå íà ÷óæäè òåëà èëè òóìîðè.
4. Ïî÷èñòâàíå íà õåìîòîðàêñ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Òîðàêîòîìèÿ ñúñ ñúðäå÷åí ìàñàæ.
2. Îïåðàöèÿ íà ïëåâðàëåí åìïèåì, âêëþ÷èòåëíî ðåçåêöèÿ íà ðåáðà.
3. Òîðàêîêàóñòèêà ïðè ñïîíòàíåí ïíåâìîòîðàêñ.
4. Äðåíàæ íà ìåäèàñòèíóìà.
5. Ïîñòàâÿíå íà ïëåâðàëåí äðåíàæ.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïðîìèâêà íà ïëåâðàëíà êóõèíà èëè àïëèêàöèÿ íà ìåäèêàìåíòè ïðè íàëè÷èå íà
 äðåíàæíà ñèñòåìà.
ÕÈÐÓÐÃÈß ÍÀ ÕÐÀÍÎÏÐÎÂÎÄ È ÊÀÐÄÈß Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Øèéíà åçîôàãîñòîìà.
2. Òðàíñòîðàêàëíà åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
3. Òðàíñõèàòàëíà åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà ÷ðåç ëàïàðîòîìèÿ.
4. Òîðàêàëíà ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
5. Åçîôàãîòîìèÿ ñ ëèãèðàíå íà êúðâÿùè âàðèöè.
6. Òîðàêàëíà äåêîíåêöèÿ ïðè êúðâÿùè âàðèöè íà õðàíîïðîâîäà.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Àíòåãðàäíî áóæèðàíå.
2. Ðåòðîãðàäíî áóæèðàíå ïî êîíåö.
3. Áàëîííà äèëàòàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà.
4. Áàëîííà äèëàòàöèÿ íà êàðäèÿòà.
5. Åíäîñêîïñêà ñêëåðîçàöèÿ íà åçîôàãåàëíè âàðèöè.
6. Åíäîñêîïñêà åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäî òÿëî îò õðàíîïðîâîä è ñòîìàõ.
ÊÎÐÅÌÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ îñîáåíî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, âèñîêîñïåöèàëèçèðàíà
 õèðóðãèÿ
1. Îïåðàöèè ïðè òîòàëåí àäõåçèîíåí èëåóñ ñ îáøèðíà ðåçåêöèÿ íà ÷ðåâåí ñåãìåíò
 è àíàñòîìîçà.
2. Îïåðàöèè ïðè òîòàëíè ôîðìè íà ïåðèòîíèò.
3. Îïåðàöèè ïðè óñëîæíåíè ôîðìè íà åõèíîêîê íà ÷åðíèÿ äðîá.
4. Èëåîòðàíñâåðçîàíàñòîìîçè.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Ãàñòðîòîìèÿ ïðè ïîðòàëíà õèïåðòîíèÿ.
2. Ñóòóðà íà ïåðôîðèðàëà ÿçâà.
3. Ãàñòðîòîìèÿ ïî ïîâîä íà ÷óæäî òÿëî, ïîëèïè íà ñòîìàõà è äð.
4. Ãàñòðîòîìèÿ è îáøèâàíå íà êúðâÿùà ÿçâà íà ñòîìàõà.
5. Äóîäåíîòîìèÿ è îáøèâàíå íà êúðâÿùà ÿçâà íà äóîäåíóì.
6. Õîëåöèñòåêòîìèÿ.
7. Îïåðàöèè ïðè îñòúð ïàíêðåàòèò.
8. Îïåðàöèè ïðè ïåðôîðàòèâåí àïåíäèöèò.
9. Åòàïíè ëàâàæè ïðè ëàïàðîñòîìèè.
10. Çàòâàðÿíå íà êîðåìíàòà êóõèíà ñëåä ëàïàðîñòîìèè.
11. Îïåðàöèè ïðè ïåðèòîíèò ñ ÷ðåâíà èíòóáàöèÿ.
12. Ðåëàïàðîòîìèè.
13. Ñïëåíåêòîìèè ïðè òðàâìàòè÷íè óâðåäè.
14. Ñóòóðà íà ÷åðåí äðîá ïðè òðàâìàòè÷íè óâðåäè.
15. Îïåðàöèè ïðè áðèä-èëåóñ áåç ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî.
16. Îïåðàöèè ïðè àäõåçèîíåí èëåóñ áåç ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî.
17. Ðåçåêöèÿ íà òúíêî ÷åðâî ïðè óñëîæíåí Ìåêåëîâ äèâåðòèêóë.
18. Õåðíèîòîìèÿ ïðè óñëîæíåíà èíãâèíàëíà õåðíèÿ ñ ðåçåêöèÿ íà ÷ðåâåí ñåãìåíò.
19. Îïåðàöèÿ ïðè ÷ðåâíà èíâàãèíàöèÿ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Äèàãíîñòè÷íà ëàïàðîñêîïèÿ.
2. Îïåðàòèâíà ëàïàðîñêîïèÿ.
3. Äèàãíîñòè÷íà ëàïàðîòîìèÿ.
4. Ðåïîçèöèÿ íà çàêëåùåíà èíãâèíàëíà õåðíèÿ.
5. Îòâàðÿíå íà ñëåäîïåðàòèâåí àáñöåñ íà ïðåäíà êîðåìíà ñòåíà.
6. Îïåðàöèÿ íà òîðçèÿ íà òåñòèñ.
7. Îïåðàöèÿ ïðè òîðçèÿ íà àïåíäèêñ òåñòèñ.
8. Îïåðàöèÿ ïðè çàäúðæàí òåñòèñ.
9. Îïåðàöèÿ ïðè îñòúð íåäåñòðóêòèâåí àïåíäèöèò.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Èíöèçèÿ íà ôëåãìîí íà êîðåìíàòà ñòåíà.
2. Îïåðàòèâíî ïî÷èñòâàíå íà õåìàòîì íà êîðåìíàòà ñòåíà.
3. Ðåâèçèÿ íà êîðåìíà îïåðàòèâíà ðàíà.
ÎÏÅÐÀÖÈÈ ÏÐÈ ÎÑÒÐÈ ÂÚÇÏÀËÈÒÅËÍÈ È ÄÐÓÃÈ ÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÇÀÁÎËßÂÀÍÈß ÍÀ ËÈÖÅÒÎ,
 ØÈßÒÀ È ÎÏÎÐÍÎ-ÄÂÈÃÀÒÅËÍÈß ÀÏÀÐÀÒ Â ÄÅÒÑÊÀÒÀ ÂÚÇÐÀÑÒ
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Îòâàðÿíå íà ïàðàîñàëåí àáñöåñ.
2. Òðåïàíèðàíå íà êîñò ïðè îñòåîìèåëèò.
3. Èçâúðøâàíå íà ìíîæåñòâî èíöèçèè ïðè òåæêè öåëóëèòè íà êðàéíèöèòå.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Îáðàáîòêà íà îñàëåí ïàíàðèöèóì.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Èíöèçèè íà ïîâúðõíîñòíè ôëåãìîíè è àáñöåñè.
2. Ïóíêöèè íà ñòàâè.
3. Èíöèçèÿ íà íàãíîèë õåìàòîì.
4. Åêñòðàêöèÿ íà ÷óæäî òÿëî îò ïîâúðõíîñòíè òúêàíè.
5. Èíöèçèÿ íà ñóïóðèðàë ëèìôàäåíèò.
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ÏËÀÑÒÈ×ÍÎ-ÂÚÇÑÒÀÍÎÂÈÒÅËÍÀÒÀ È ÅÑÒÅÒÈ×ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, âèñîêîñïåöèàëèçèðàíà
 õèðóðãèÿ
1. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù íàä 11 % è àëî- èëè àëî-/àâòîêîæíà
 ïëàñòèêà.
2. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù îò 6 % äî 10 % è åäíîìîìåíòíà
 ñàìîñòîÿòåëíà àâòîïëàñòèêà.
3. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ ïîä òàçè ïëîù â îáëàñòòà íà ëèöå è øèÿ è
 åäíîìîìåíòíà àâòîïëàñòèêà.
4. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ ïîä òàçè ïëîù â îáëàñòòà íà êèòêè è ïðúñòè
 è åäíîìîìåíòíà àâòîïëàñòèêà.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù îò 6 äî 10 % è àëî- èëè
 àëî/àâòîïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
2. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù äî 5 % è öÿëîñòíî ïîêðèâàíå íà
 äåôåêòà ñ êîæíà àâòîïëàñòèêà.
3. Âúçñòàíîâÿâàíå íà êîñòíàòà ÷àñò íà îðáèòàòà, íàïð. ñëåä ôðàêòóðà.
4. Îïåðàöèÿ â îáëàñòòà íà áåäðîòî, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
5. Åêçàðòèêóëàöèÿ íà ðàìåííà ñòàâà, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
6. Åêçàðòèêóëàöèÿ íà ëàêåòíà ñòàâà, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
7. Åêçàðòèêóëàöèÿ íà êîëÿííà ñòàâà, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
8. Àìïóòàöèÿ â îáëàñòòà íà ïðåäìèøíèöàòà, ïîäêîëåííèöàòà èëè ìèøíèöàòà, âêë.
 ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
9. Åêçàðòèêóëàöèÿ íà ðúêà èëè êðàê, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
10. Àìïóòàöèÿ â ñðåäàòà íà ðúêàòà èëè íà êðàêà, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà îò èçãàðÿíå íà ïëîù íàä 16 %.
2. Áåçêðúâíà íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù íàä 3 %.
3. Õèðóðãè÷íà (êðúâíà) íåêðåêòîìèÿ íà ïëîù äî 5 % ñ àëî- èëè àëî-/àâòîêîæíà
 ïëàñòèêà.
4. Òðåïàíàöèÿ íà ÷åðåï ñúñ ñâðåäåë.
5. Äåçàðòèêóëàöèÿ íà ïðúñò è ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
6. Àìïóòàöèÿ íà ïðúñò èëè ÷àñò îò ïðúñò, âêë. ïëàñòè÷íî ïîêðèâàíå.
7. Òðàõåîòîìèÿ.
8. Öèðêóìöèçèÿ.
9. Øåâ íà ñóõîæèëèÿ, ìóñêóëè è ôàñöèè åâåíòóàëíî ñ îáðàáîòêà íà ïðÿñíà ðàíà.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïúðâè÷íà îáðàáîòêà íà ãîëÿìà è/èëè ñèëíî çàìúðñåíà ðàíà.
2. Îòñòðàíÿâàíå íà ðàçïîëîæåíî èëè îïèï-
âàùî ñå ïîä ïîâúðõíîñòòà íà êîæàòà èëè ëèãàâèöàòà ÷óæäî òÿëî.
3. Îòñòðàíÿâàíå íà äúëáîêî ñòîÿùî ÷óæäî òÿëî ïî îïåðàòèâåí ïúò îò ìåêèòå
 òúêàíè èëè êîñòòà.
4. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà îò èçãàðÿíå íà ïëîù äî 15 %.
5. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè îò èçìðúçâàíå.
6. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà òðàâìàòè÷íè ìåêîòúêàííè êîæíè äåôåêòè.
7. Øåâ íà ìåêè òúêàíè äî íèâî ôàñöèÿ ñ ðàçìåðè íà ðàíàòà äî 5 ñì.
8. Âåíåñåêöèÿ.
9. Àðòðîòîìèÿ íà íàãíîèëà ñòàâà íà ÷åëþñò, ðúêà èëè êðàê.
10. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ÷óæäî òÿëî îò ñòàâà íà ÷åëþñò, ïðúñò, ðúêà,
 êðàê.
11. Ðåïîçèöèÿ íà ôðàêòóðà íà êîñòè íà íîñà, âêë. òàìïîíàäà è ïðåâðúçêà íà
 ðàíèòå.
12. Àìïóòàöèÿ íà ïðúñò áåç ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
13. Äåçàðòèêóëàöèÿ íà ïðúñò áåç ïîêðèâàíå íà äåôåêòà.
Â ÎÁËÀÑÒÒÀ ÍÀ ËÈÖÅÂÎ-×ÅËÞÑÒÍÀÒÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
1. Îðòîïåäè÷íî ëå÷åíèå íà ôðàêòóðèðàíà äîëíà èëè ãîðíà ÷åëþñò ñ ðàçëè÷íè
 øèíè.
2. Ëèãàòóðà íà à.êàðîòèñ åêñòåðíà èëè â.þãóëàðèñ – ïî ñïåøíîñò.
3. Êîíèêîòîìèÿ, òðàõåîñòîìèÿ – ïî ñïåøíîñò.
4. Îïåðàòèâíà ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàêòóðèðàíà äîëíî÷åëþñòíà êîñò ñ
 îñòåîñèíòåçà.
5. Ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàêòóðèðàíè íîñíè êîñòè.
6. Îïåðàòèâíà ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàêòóðèðàíà ÿáúë÷íà êîñò è äúãà.
7. Çàäíà íîñíà òàìïîíàäà.
8. Õåìîñòàçà ÷ðåç ëèãèðàíå èëè îáøèâàíå ïðè õåìîðàãèÿ êàòî ñàìîñòîÿòåëíà
 õèðóðãè÷íà èíòåðâåíöèÿ.
9. Ñåðêëàæ. Ñóñïåíçèâíà ôèêñàöèÿ ïðè ÷åëþñòíè ôðàêòóðè.
10. Èíöèçèÿ íà àáñöåñè â óñòíàòà êóõèíà è ëèöåâî-÷åëþñòíàòà îáëàñò.
11. Îïåðàòèâíî ëå÷åíèå íà ôëåãìîíè â ëèöåâî-÷åëþñòíàòà îáëàñò.
12. Îáðàáîòêà è çàøèâàíå íà îáøèðíà êîæíà ðàíà íà ëèöåòî.
13. Ïðåäíà íîñíà òàìïîíàäà.
Æ. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÈÍÒÅÐÂÅÍÖÈÈ ÏÐÈ ÇÀÊÐÈÒÈ, ÎÒÊÐÈÒÈ È ÎÃÍÅÑÒÐÅËÍÈ ÒÐÀÂÌÈ
 Â ÌÈÐÍÎ ÂÐÅÌÅ
ÍÅÂÐÎÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Õåìîñòàçà íà êúðâåíå îò âåíîçíè ñèíóñè.
2. Õåðìåòèçàöèÿ íà äóðàòà ïðè ðèíîëèêâîðåÿ è ïíåâìîöåôàëèÿ ïðè ôðîíòîáàçàëíè
 ôðàêòóðè.
3. Îïåðàöèÿ ïðè ïðîíèêâàùè íàðàíÿâàíèÿ ñúñ çàñÿãàíå íà ìîçú÷íè âåíòðèêóëè.
4. Åêñòèðïàöèÿ íà äúëáîêî ðàçïîëîæåíè ïðîåêòèëè, êîñòíè ôðàãìåíòè, ìîçú÷åí
 äåòðèò, õåìîñòàçà ïðè îãíåñòðåëíè íàðàíÿâàíèÿ.
5. Äåêîìïðåñèâíà ëàìèíåêòîìèÿ â øèéíèÿ è ãðúäíèÿ îòäåë íà ãðúáíà÷íèÿ ñòúëá.
6. Åêñòèðïàöèÿ íà êîñòíè ôðàãìåíòè, ïðîåêòèëè, ÷óæäè òåëà, åâàêóàöèÿ íà
 õåìàòîìè â ãðúáíà÷íèÿ êàíàë.
7. Øèéíà êîðïîðåêòîìèÿ, êîñòíà è ìåòàëíà êîðïîðîäåçà.
8. Ñòàáèëèçàöèÿ íà àòëàíòî-îêöèïèòàëíà íåñòàáèëíîñò.
9. Çàäíà øèéíà ñòàáèëèçàöèÿ.
10. Òðàíñïåäèêóëíà ñòàáèëèçàöèÿ íà ãðúáíà÷åí ñòúëá â òîðàêàëíèÿ è ëóìáàëåí
 îòäåë.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Åêñòèðïàöèÿ, åëåâàöèÿ è ôèêñàöèÿ íà êîñòíè ôðàãìåíòè ïðè ïîëèôðàãìåíòíè,
 èìïðåñèîííè è äåïðåñèîííè ôðàêòóðè íà ÷åðåïà.
2. Åâàêóàöèÿ íà èíòðàêðàíèàëíè õåìàòîìè è õèãðîìè.
3. Åêñòèðïàöèÿ íà êîíòóçèîííî îãíèùå, îêàçâàùî îáåìåí åôåêò.
4. Äåêîìïðåñèâíà ëàìèíåêòîìèÿ â ëóìáàëíèÿ îòäåë.
5. Ïúðâè÷íà õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà âõîäíî è èçõîäíî îòâåðñòèå ïðè
 îãíåñòðåëíè íàðàíÿâàíèÿ íà ìîçúêà.
6. Åêñòèðïàöèÿ íà ïîâúðõíîñòíè ïðîåêòèëè, êîñòíè ôðàãìåíòè è ÷óæäè òåëà â
 ðàíåâèÿ êàíàë.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Ïîñòàâÿíå íà ñêîáà íà Êðú÷ôèéëä è äèðåêòíà åêñòåíçèÿ íà øèåí ãðúáíàê.
2. Àäàïòàöèÿ è àïðîêñèìàöèÿ ïðè ëåçèè íà ïåðèôåðíè íåðâè.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïúðâè÷íà õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíèòå íà ìåêèòå ïîêðèâêè íà ÷åðåïà è
 ïàðàâåðòåáðàëíèòå ìåêè òúêàíè.
2. Ëóìáàëíè ïóíêöèè.
3. Âúíøíà èìîáèëèçàöèÿ íà ãðúáíà÷íèÿ ñòúëá.
ÃÐÚÄÍÈ ÕÈÐÓÐÃÈ×ÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. ×àñòè÷íè áåëîäðîáíè ðåçåêöèè, ðàçøèðåíè è êîíâåíöèîíàëíè.
2. Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíè èíòåðâåíöèè âúðõó òðàõåîáðîíõèàëíîòî äúðâî.
3. Åêñòèðïàöèÿ íà õðàíîïðîâîäà, åçîôàãîòîìèÿ ïðè ÷óæäè òåëà.
4. Îïåðàöèè ïðè åìïèåì íà ïëåâðàòà.
5. Ïëàñòè÷íî-âúçñòàíîâèòåëíè èíòåðâåíöèè âúðõó ãðúäíàòà ñòåíà.
6. Îïåðàöèè ïðè óñëîæíåíè äèàôðàãìàëíè õåðíèè.
7. Îïåðàöèè ïðè áèëèî-ïëåâðàëíè ôèñòóëè.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Òîðàêîòîìèÿ.
2. Ñòåðíîòîìèÿ.
3. Ñóòóðà íà áÿë äðîá.
4. Ïóëìîíåêòîìèÿ.
5. Åçîôàãîñòîìèÿ øèéíà è ãàñòðîñòîìèÿ.
6. Ñóòóðà íà ìèîêàðäà.
7. Îïåðàöèÿ ïðè òðàâìàòè÷íà äèàôðàãìàëíà ðóïòóðà.
8. Îïåðàöèÿ ïðè êîàãóëèðàë õåìîòîðàêñ.
III ãðóïà. Îïåðàöèè ñúñ ñðåäåí îáåì è ñëîæíîñò, "ñðåäíà" õèðóðãèÿ
1. Òðàõåîñòîìèÿ.
2. Òîðàêîöåíòåçà ñ åäèí è ñ äâà äðåíà.
3. Äðåíàæ íà ìåäèàñòèíóìà.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïúðâè÷íà õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà.
2. Ïëåâðàëíà ïóíêöèÿ – äèàãíîñòè÷íà èëè ëå÷åáíà.
3. Ïåðèêàðäíà ïóíêöèÿ.
4. Õåðìåòèçèðàùà ïðåâðúçêà ïðè îòêðèò ïíåâìîòîðàêñ.
5. Êðèêîòîìèÿ.
6. Äèàãíîñòè÷íà âèäåîòîðàêîñêîïèÿ.
ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ Â ÕÈÐÓÐÃÈßÒÀ ÍÀ ÊÎÐÅÌÀ
I ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìíîãî ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ìíîãî ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Àòèïè÷íè ðåçåêöèè, íåêðîòîìèè íà äåâèòàëèçèðàíè ó÷àñòúöè íà ÷åðåí äðîá.
2. Ðåçåêöèÿ íà ïàíêðåàñ.
3. Äèðèæèðàíè ëàïàðîñòîìèè ñ åòàïåí ëàâàæ, âòîðè÷íè íåêðåêòîìèè.
4. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè çà îêîí÷àòåëíî âúçñòàíîâÿâàíå íà ÷ðåâíèÿ ïàñàæ.
5. Áèëèîäèãåñòèâíè ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè.
6. Ðåêîíñòðóêòèâíè îïåðàöèè ïðè âúòðåøíè è âúíøíè ôèñòóëè, âúçíèêíàëè â
 ðåçóëòàò íà óñëîæíåíèÿ ñëåä îãíåñòðåëíè íàðàíÿâàíèÿ íà êîðåìíè îðãàíè.
7. Îðãàíîñúõðàíÿâàùà îïåðàöèÿ íà äàëàêà ïðè íàðàíÿâàíå èëè ñëåä ïàðöèàëíà
 ðåçåêöèÿ.
II ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ãîëÿì îáåì è ñëîæíîñò, "ãîëÿìà" õèðóðãèÿ
1. Âòîðè÷íà õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà íàðàíåíàòà îáëàñò.
2. Ëàïàðîòîìèÿ, ïúëíà ñàíàöèÿ íà êîðåìíàòà êóõèíà îò âúíøíè çàìúðñÿâàíèÿ è
 êîíòàìèíàöèÿ ïðè çàñÿãàíå íà êóõè è ïàðåíõèìíè êîðåìíè îðãàíè.
3. Ëàïàðîòîìèÿ ñ îêîí÷àòåëíà õåìîñòàçà ïðè çàñÿãàíå íà êóõè è ïàðåíõèìíè
 êîðåìíè îðãàíè.
4. Ñïëåíåêòîìèÿ ïðè íàðàíåí äàëàê.
5. Ñóòóðà èëè òàìïîíàäà íà ÷åðíèÿ äðîá ñ âúíøåí äðåíàæ íà æëú÷íèòå ïúòèùà
 (Êåð-äðåí, õîëåöèñòîñòîìèÿ).
6. Õåìîñòàçà, òàìïîíàäà, âúíøåí äðåíàæ íà æëú÷íè ïúòèùà, ìàðñóïèàëèçàöèÿ è
 äðåíàæ íà áóðñà îìåíòàëèñ ïðè òðàâìè íà ïàíêðåàñà.
7. Íåôðåêòîìèÿ.
8. Ãàñòðîåíòåðîàíàñòîìîçà ïî Ðó èëè ñ Áðàóíîâà àíàñòîìîçà, âúòðåøíà îêëóçèÿ
íà ïèëîðà ïî Ïåòåðñîí, âúíøåí äðåíàæ íà æëú÷íèòå ïúòèùà ïðè òðàâìà íà
 äóîäåíóìà.
9. Ðåçåêöèÿ íà ÷åðâî, ñúñ èëè áåç ïðåêúñâàíå íà ïàñàæà, ïðè íàðàíÿâàíå íà
 òúíêîòî ÷åðâî.
10. Åêñòåðèîðèçàöèÿ íà ÷ðåâåí ñåãìåíò ñúñ ñúìíèòåëíà âèòàëíîñò.
11. Ðåçåêöèÿ íà ñèãìà è ïðåêúñâàíå íà ïàñàæà ñ äâóñòâîëîâ àíóñ ïðåòåð ïðè
 òðàâìà íà ñèãìàòà.
12. Èçâåæäàíå íà äâóñòâîëîâ àíóñ ïðåòåð ïðè çàïóøâàíå íà äåáåëîòî ÷åðâî.
13. Ðåçåêöèÿ íà íàðàíåí ó÷àñòúê îò äåáåëîòî ÷åðâî ñ ïðåêúñâàíå íà ïàñàæà ïî
 òèï Õàðòìàí.
14. Èëåîñòîìèÿ (òèï "äâóöåâêà") ïðè îáøèðíè ñóáñåðîçíè õåìàòîìè íà äåáåëîòî
 ÷åðâî ñ ó÷àñòúöè íà äåñåðîçàöèÿ.
15. Ëàïàðîòîìèÿ, ëàâàæ, äðåíàæ (5-ñòúïàëåí äðåíàæ) ëàïàðîñòîìà – êàòî ôèíàëíà
 ïðîöåäóðà ñëåä âñè÷êè îãíåñòðåëíè íàðàíÿâàíèÿ íà êîðåìà.
16. Äèðèæèðàíà ëàïàðîñòîìà ñ åòàïåí ëàâàæ è âòîðè÷íè íåêðåêòîìèè.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïúðâè÷íà õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà.
2. Êîíèîòîìèÿ.
Ç. ÑÏÈÑÚÊ ÍÀ ÎÏÅÐÀÒÈÂÍÈ ÏÐÎÖÅÄÓÐÈ, ÊÎÈÒÎ ÒÐßÁÂÀ ÄÀ ÏÐÈÄÎÁÈÅ ÊÀÍÄÈÄÀÒ ÇÀ
 ÑÏÅÖÈÀËÍÎÑÒ ÏÎ ÕÈÐÓÐÃÈß
ÍÅÂÐÎÕÈÐÓÐÃÈß
1. Òðåïàíàöèÿ íà ÷åðåïà ïðè ñóáäóðàëåí òðàâìàòè÷åí õåìàòîì.
2. Âåíòðèêóëíà ïóíêöèÿ ïðè ñïåøíè ïîêàçàíèÿ.
3. Øåâ íà ïåðèôåðåí íåðâ ïðè òðàâìà.
ÃÐÚÄÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
1. Ïëåâðàëíà ïóíêöèÿ.
2. Òîðàêîöåíòåçà, äðåíàæ íà ïëåâðàëíàòà êóõèíà.
3. Òîðàêîòîìèÿ.
4. Þãóëîòîìèÿ.
5. Øåâ íà áÿë äðîá ïðè òðàâìà.
6. Øåâ íà áðîíõ ïðè òðàâìà.
7. Ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ íà áåëèÿ äðîá ïðè òðàâìà.
8. Ðåçåêöèÿ íà ùèòîâèäíàòà æëåçà ïðè íàäîçíà ñòðóìà.
9. Òðàõåîñòîìèÿ.
10. Èíöèçèÿ íà ìëå÷íàòà æëåçà ïðè ãíîåí ìàñòèò.
11. Ñåêòîðàëíà ðåçåêöèÿ íà ìëå÷íàòà æëåçà.
12. Êâàäðàíòåêòîìèÿ, ìàñòåêòîìèÿ, àìïóòàöèÿ íà ìëå÷íàòà æëåçà ñ àêñèëàðíà
 ëèìôàäåíåêòîìèÿ.
13. Åêñòèðïàöèÿ íà ìëå÷íàòà æëåçà ïðè ãèíåêîìàñòèÿ.
14. Åêñòèðïàöèÿ íà ôèáðîàäåíîì, èíòðàäóêòàëåí ïàïèëîì è ìëå÷íà æëåçà.
ÊÀÐÄÈÎÕÈÐÓÐÃÈß
1. Ïóíêöèÿ íà ïåðèêàðäà.
2. Äðåíàæ íà ïåðèêàðäåí èçëèâ ïî ïîâîä íà ëè÷íà èëè çàñòðàøàâàùà òàìïîíàäà.
3. Ôåíåñòðàöèÿ íà ïåðèêàðäà ñëåä òðàâìàòè÷íà ëåçèÿ.
4. Ñóòóðà íà ñúðöåòî ïðè íàðàíÿâàíå.
ÑÚÄÎÂÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
1. Àíàòîìè÷íî îòïðåïàðèðàíå íà ìàãèñòðàëåí êðúâîíîñåí ñúä è ïðèéîìè çà
 âðåìåííà õåìîñòàçà.
2. Øåâ íà ìàãèñòðàëåí ñúä.
3. Ëèãàòóðà íà ìàãèñòðàëåí êðúâîíîñåí ñúä.
ÕÈÐÓÐÃÈß
1. Ãàñòðîñòîìèÿ, ãàñòðîïåêñèÿ.
2. Ñóòóðà íà êðúâîíîñåí ñúä ïðè êúðâÿùà ÿçâà.
3. Ñóòóðà íà ïåðôîðèðàëà ÿçâà.
4. Ãàñòðîòîìèÿ ñ åêñöèçèÿ íà ïîëèï.
5. Åçîôàãîôóíäîïåêñèÿ.
6. Ïèëîðîïëàñòèêà, ãàñòðîäóîäåíîïëàñòèêà.
7. Ãàñòðîåíòåðîàíàñòîìîçà – ïðåäíà, çàäíà.
8. Àíòðåêòîìèÿ, ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõà, ñúñ èëè áåç âàãîòîìèÿ.
9. Åêñöèçèÿ/êëèíîâèäíà ðåçåêöèÿ íà Ìåêåëîâ äèâåðòèêóë.
10. Èëåîñòîìèÿ.
11. Êîëîñòîìèÿ – öåêîñòîìèÿ, òðàíñâåðçîñòîìèÿ, ñèãìîñòîìèÿ.
12. Ïîëèïåêòîìèÿ íà êîëîí.
13. Ðåçåêöèÿ íà òúíêî ÷åðâî – ñåãìåíòíà, ÷àñòè÷íà.
14. Îáõîäíà ÷ðåâíà àíàñòîìîçà.
15. Õåìèêîëåêòîìèÿ – äÿñíà, ëÿâà.
16. Ðåçåêöèÿ íà ðåêòóìà ïî Õàðòìàí.
17. Àïåíäåêòîìèÿ – êîíâåíöèîíàëíà.
18. Õîëåöèñòîñòîìèÿ, õîëåöèñòåíäèçå.
19. Õîëåöèñòåêòîìèÿ.
20. Âúíøåí äðåíàæ íà æëúí÷èòå ïúòèùà ñ Êåð-äðåí ïðè ìåõàíè÷åí èêòåð.
21. Åõèíîêîêöåêòîìèÿ – åäèíè÷åí íåóñëîæíåí åõèíîêîê.
22. Áèîïñèÿ íà ÷åðåí äðîá.
23. Äðåíàæ íà ÷åðíîäðîáåí àáñöåñ.
24. Ïîâúðõíîñòíà ñóòóðà íà ÷åðåí äðîá.
25. Ñïëåíåêòîìèÿ (áåç ïîðòàëíà õèïåðòîíèÿ).
26. Âúíøåí äðåíàæ íà ïñåâäîêèñòà.
27. Îïåðàöèÿ ïðè çàêëåùåíà õåðíèÿ áåç ðåçåêöèÿ íà îðãàí.
28. Õåðíèîòîìèÿ – êîíâåíöèîíàëíà çà èíãâèíàëíà, ôåìîðàëíà, óìáèëèêàëíà
 õåðíèÿ.
29. Õåðíèîòîìèÿ ïðè åïèãàñòðàëíà, ïàðàóìáèëèêàëíà õåðíèÿ.
30. Ïëàñòèêà íà êîðåìíà ñòåíà ïðè ñëåäîïåðàòèâíà õåðíèÿ èëè åâåíòðàöèÿ.
31. Ïëàñòèêà íà ïðåäíàòà êîðåìíà ñòåíà çà åâåíòðàöèÿ/ñëåäîïåðàòèâíà õåðíèÿ.
32. Ñàëïèíãîîâàðèåêòîìèÿ.
33. Ëàïàðîöåíòåçà.
34. Ëàïàðîòîìèÿ çà àáñöåñ â êîðåìíàòà êóõèíà.
35. Ëàïàðîòîìèÿ çà ñóáôðåíè÷åí àáñöåñ.
36. Äèàãíîñòè÷íà (åêñïëîðàòèâíà) ëàïàðîòîìèÿ.
37. Ëàïàðîñòîìèÿ.
38. Åêñöèçèÿ íà óñëîæíåíà äåðìîèäíà/ïèëàðíà êèñòà – ñ ìíîæåñòâåíè ôèñòóëíè
 õîäîâå, ñ ïðåñàêðàëíî ïðîíèêâàíå.
39. Òðàíñàíàëíà åêñòèðïàöèÿ íà ïîëèï íà êðà÷å, íà âèëîçåí òóìîð, íà
 õèïåðòðîôèðàëà àíàëíà ïàïèëà.
40. Ëèãàòóðà íà åäèíè÷åí õåìîðîèäàëåí âúçåë, õåìîðîèäåêòîìèÿ.
41. Àíàëíà äèëàòàöèÿ ïðè ôèñóðà, åêñöèçèÿ íà ôèñóðàòà.
42. Åêñöèçèÿ íà ïåðèàíàëíà ôèñòóëà/äèñöèçèÿ íà èíòðàñôèíêòåðíà ïåðèàíàëíà
 ôèñòóëà.
43. Èíöèçèÿ íà ïåðèàíàëåí àáñöåñ.
44. Åêñöèçèÿ íà íåóñëîæíåíà äåðìîèäíà/ïèëàðíà êèñòà.
45. Èíöèçèÿ íà ñóïóðèðàëà äåðìîèäíà êèñòà.
46. Èíöèçèÿ íà ïîäêîæåí ôëåãìîí/àáñöåñ.
47. Èíöèçèÿ íà ôóðóíêóë/êàðáóíêóë.
48. Êîæíî-ìóñêóëíà áèîïñèÿ.
49. Ðåãèîíåðíà ëèìôíà äèñåêöèÿ íà ïîäêîæíè ëèìôíè âúçëè.
50. Èìïëàíòàöèÿ íà ïîäêîæåí ìåäèêàìåíòîçåí ðåçåðâîàð.
51. Êîðåêöèÿ íà âèöèîçåí öèêàòðèêñ.
52. Ïðîñòà êîæíà ïëàñòèêà – ñ ëàìáî, ñâîáîäíà.
53. Ðåâèçèÿ íà îïåðàòèâíà ðàíà.
ÄÅÒÑÊÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
1. Ðåçåêöèÿ íà ñòîìàõ, ñúñ èëè áåç âàãîòîìèÿ.
2. Ãàñòðîñòîìèÿ, äåãàñòðîñòîìèÿ.
3. Ôóíäîïëèêàöèÿ.
4. Êàðäèîìèîòîìèÿ.
5. Îðãàíîñúõðàíÿâàùà îïåðàöèÿ (ïàðöèàëíà ðåçåêöèÿ) íà ñëåçêà.
6. Îïåðàöèè ïðè èëåóñ ñ ðåçåêöèÿ íà ÷ðåâåí ñåãìåíò, ñ ïúðâè÷íà àíàñòîìîçà èëè
 ñòîìà.
7. Ëàïàðîòîìèÿ, ëàâàæ, äðåíàæ, åâåíòóàëíî èëåîñòîìà, ëàïàðîñòîìà ïðè
 ïåðèòîíèò.
8. Îïåðàöèè ïðè òîòàëíè ôîðìè íà ïåðèòîíèò.
9. Õåìèêîëåêòîìèè.
10. Èëåîòðàíñâåðçîàíàñòîìîçà.
11. Åõèíîêîêöåêòîìèÿ íà ÷åðíèÿ äðîá.
12. Êîëîñòîìèÿ.
13. Õåðíèîòîìèÿ ïðè óìáèëèêàëíà õåðíèÿ.
14. Õåðíèîòîìèÿ ïðè íåóñëîæíåíà èíãâèíàëíà õåðíèÿ.
15. Õåðíèîòîìèÿ ïðè íåóñëîæíåíà ôåìîðàëíà õåðíèÿ.
16. Îïåðàöèè ïðè õåðíèè íà ïðåäíàòà êîðåìíà ñòåíà ñ äðóãè ëîêàëèçàöèè.
17. Îòñòðàíÿâàíå íà ïàêåò îò ëèìôíè âúçëè â èíãâèíàëíàòà îáëàñò.
18. Äèàãíîñòè÷íà ëàïàðîòîìèÿ.
19. Îòâàðÿíå íà ñëåäîïåðàòèâåí àáñöåñ íà ïðåäíà êîðåìíà ñòåíà.
20. Îïåðàöèÿ ïðè òîðçèÿ íà òåñòèñ.
21. Îïåðàöèÿ ïðè òîðçèÿ íà àïåíäèêñ òåñòèñ.
22. Îïåðàöèÿ ïðè çàäúðæàí òåñòèñ.
23. Îïåðàöèÿ ïðè âàðèêîöåëå.
24. Îïåðàöèÿ ïðè õèäðîöåëå.
25. Îïåðàöèÿ ïðè õðîíè÷àí àïåíäèöèò.
26. Îïåðàöèÿ ïðè íåäåñòðóêòèâåí àïåíäèöèò.
27. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ïîëèï íà ðåêòóìà.
28. Îïåðàöèè ïðè ñðåäèííè êèñòè íà øèÿòà.
29. Îïåðàöèè ïðè ëàòåðàëíè êèñòè íà øèÿòà.
30. Òðåïàíèðàíå íà êîñò ïðè îñòåîìèåëèò.
IV ãðóïà. Îïåðàöèè ñ ìàëúê îáåì è ñëîæíîñò, "ìàëêà" õèðóðãèÿ
1. Ïúðâè÷íà îáðàáîòêà íà ãîëÿìà è/èëè ñèëíî çàìúðñåíà ðàíà.
2. Ëå÷åíèå íà ðàíà, êîÿòî íå çàðàñòâà ïúðâè÷íî è ïîêàçâà âúçïàëåíèå èëè
 íàãíîÿâàíå, ñúùî ïðåìàõâàíå íà íåêðîçèòå.
3. Îòñòðàíÿâàíå íà ðàçïîëîæåíî èëè îïèï-
âàùî ñå ïîä ïîâúðõíîñòòà íà êîæàòà èëè ëèãàâèöàòà ÷óæäî òÿëî.
4. Îòñòðàíÿâàíå íà äúëáîêî ñòîÿùî ÷óæäî òÿëî ïî îïåðàòèâåí ïúò îò ìåêèòå
 òúêàíè èëè êîñòòà.
5. Ïðîáíà åêñöèçèÿ îò ïîâúðõíîñòíî ðàçïîëîæåíà òåëåñíà òúêàí, íàïð. êîæà,
 ëèãàâèöà, óñòíè.
6. Âçåìàíå íà áèîïñè÷åí ìàòåðèàë îò ïîâúðõíîñòíè ëèìôíè âúçëè.
7. Îòñòðàíÿâàíå íà õèðóðãè÷åí øåâåí ìàòåðèàë.
8. Âòîðè÷åí øåâ íà õèðóðãè÷íà ãðàíóëèðàùà ðàíà.
9. Ïðîáíà åêñöèçèÿ íà äúëáîêî ëåæàùà òåëåñíà òúêàí, íàïð. ìàñòíà òúêàí,
 ôàñöèÿ, ìóñêóë èëè îò îðãàí áåç îòâàðÿíå íà òåëåñíàòà êóõèíà.
10. Îïåðàòèâíî ïî÷èñòâàíå íà îáøèðåí õåìàòîì êàòî ñàìîñòîÿòåëíà äåéíîñò.
11. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíà îò èçãàðÿíå íà ïëîù äî 15 %.
12. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè îò èçìðúçâàíå.
13. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà òðàâìàòè÷íè ìåêîòúêàííè êîæíè äåôåêòè.
14. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè ïðè ìåòàáîëèòíè çàáîëÿâàíèÿ.
15. Õèðóðãè÷íà îáðàáîòêà íà ðàíè ïðè ñúäîâè çàáîëÿâàíèÿ.
16. Áåçêðúâíà õèðóðãè÷íà íåêðåêòîìèÿ ïðè èçãàðÿíèÿ íà ïëîù äî 3 %.
17. Âåíåñåêöèÿ.
18. Îïåðàöèÿ íà ôèìîçà.
19. Îïåðàöèÿ íà ôðåíîëóì ïðåïóöèé.
ËÈÖÅÂÎ-×ÅËÞÑÒÍÀ ÕÈÐÓÐÃÈß
1. Öèñòåêòîìèè íà îäîíòîãåííè ÷åëþñòíè êèñòè.
2. Öèñòåêòîìèè íà êèñòè íà äóêòóñ òèðåîãëîñóñ, ïàòåðàëíè êèñòè íà øèÿòà è íà
 äðóãè êèñòè íà ìåêèòå òúêàíè.
3. Öèñòåêòîìèè ïðè êèñòè íà ìàêñèëàðíèÿ ñèíóñ.
4. Öèñòåêòîìèè ïðè åïèäåðìîèäàëíè è äåðìîèäàëíè êèñòè.
5. Èíöèçèè íà àáñöåñè è ôëåãìîíè: èíòðà-
îðàëíè èíöèçèè ñóïåðèîñòàëåí àáñöåñ, ñóáìèêàçåí àáñöåñ, àáñöåñ íà êó÷åøêàòà
ÿìêà, ïòåðèíãîìàíäèáóëàðíàòà ëîæà, íà ïàðàôàðèíãåàëíàòà ëîæà, íà áóçàòà, íà
èíôðàòåìïîðàëíàòà ëîæà, íà ÷åëþñòíî-åçè÷íàòà áðàçäà, íà ïîäåçè÷íîòî
 ïðîñòðàíñòâî, íà åçèêà, íà íåáöåòî, íà ñóáìàñåòåðèàëíàòà ëîæà.
6. Åêñòðàîðàëíè èíöèçèè: íà ïîäáðàäíîòî ïðîñòðàíñòâî, íà ïîä÷åëþñòíàòà ëîæà,
ïîäà íà óñòíàòà êóõèíà, íà èíôðàîðáèòàëíàòà ëîæà, íà ðåòðîìàíäèáóëàðíàòà
 ëîæà.
7. Èíöèçèè ïðè àáöåñè è ôëåãìîíè íà îðáèòàëíàòà ëîæà, àáñöåñ èëè ôëåãìîí íà
 øèÿòà, àáñöåñ èëè ôëåãìîí íà ïàðîòèäåîìàñåòåðèàëíàòà ëîæà.
8. Íåêðåêòîìèè.
9. Ñåêâåñòðîòîìèè.
10. Îòñòðàíÿâàíå íà ñëþí÷åíè êàìúíè.
11. Åêñòèðïàöèÿ íà ïîä÷åëþñòíàòà ñëþí÷åíà æëåçà.
12. Îïåðàöèè ïðè ñëþí÷åíè ôèñòóëè.
13. Îïåðàöèè çà çàòâàðÿíå íà êîìóíèêàöèè ìåæäó ìàêñèëàðíèÿ ñèíóñ è óñòíàòà
 êóõèíà.
14. Ðàäèêàëíà îïåðàöèÿ íà ìàêñèëàðíèÿ ñèíóñ.
15. Îïåðàöèè íà ÷åëþñòíàòà ñòàâà.
16. Îïåðàöèè íà íåðâè.
17. Øèíèðàíå ÷ðåç ñâîáîäîðú÷íî îôîðìåíè øèíè ïðè ôðàêòóðè íà ÷åëþñòèòå.
18. Øèíèðàíå ÷ðåç ñòàíäàðòíè øèíè ïðè ôðàêòóðè íà ÷åëþñòèòå.
19. Ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàãìåíòèòå ïðè ôðàêòóðè íà ÷åëþñòèòå ÷ðåç
 ëàáîðàòîðíè øèíè.
20. Ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàãìåíòèòå ïðè ôðàêòóðè íà äîëíàòà ÷åëþñò ÷ðåç
 îáèêîëíè ëèãàòóðè (ñåðêëàæ).
21. Ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàãìåíòèòå ïðè ôðàêòóðè íà ãîðíàòà ÷åëþñò ÷ðåç
ñóñïåíñèâíà ôèêñàöèÿ: âúðõó ÿáúë÷íàòà êîñò; âúðõó èíôðàîðáèòàëíèÿ ðúá; âúðõó
 ñóïðàîðáèòàëíèÿ ðúá.
22. Ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàãìåíòèòå ïðè ôðàêòóðè íà ÷åëþñòèòå ÷ðåç
îñòåîñèíòåçà: ïðè ôðàêòóðè íà ñòàâíèòå èçðàñòúöè; ÷ðåç òåëåí êîñòåí øåâ; ñ
 ìèíè è äðóãè ïëàñòèíè; ïðè äåôåêòíè ôðàêòóðè.
23. Ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàãìåíòèòå íà ÿáúë÷íàòà äúãà.
24. Ðåïîçèöèÿ è ôèêñàöèÿ íà ôðàãìåíòèòå ïðè ôðàêòóðè íà íîñíè êîñòè.
 Ðèíîïëàñòèêà.
25. Îáðàáîòêà è çàøèâàíå íà ìåêèòå òúêàíè íà ëèöåòî, óñòíàòà êóõèíà, ãëàâàòà
 è øèÿòà ñúñ è áåç äåôåêò íà òúêàíèòå.
26. Òðàõåîñòîìèÿ.
27. Ëèãèðàíå íà ñúäîâå/à.êàðîòèñ åêñòåðíà, â.þãóëàðèñ èíòåðíà, à.ôàöèàëèñ,
 à.ëèíãâàëèñ.
28. Îïåðàòèâíî îòñòðàíÿâàíå íà ÷óæäè òåëà.
29. Åêñòèðïàöèÿ èëè åêñêîõëåàöèÿ íà äîáðîêà÷åñòâåíè òóìîðè. Áèîïñèÿ.
30. Îïåðàöèè ïðè òóìîðè íà íåáöåòî è áóçàòà.
31. Îïåðàöèè ïðè îäîíòîãåííè òóìîðè àäàìàíòèíîìà, îäîíòîìà, öèìåíòîìà,
 îñòåîáëàñòîêëàñòîìà.
32. Îïåðàöèè íà åçèêà – ÷àñòè÷íà èëè òîòàëíà ðåçåêöèÿ.
33. Ðåçåêöèÿ íà ãîðíàòà ÷åëþñò.
34. Ðåçåêöèÿ íà äîëíàòà ÷åëþñò.
35. Îïåðàöèè íà òóìîðè íà óñòíàòà.
36. Îïåðàöèè íà ïàðîòèäíàòà æëåçà – ÷àñòè÷íà, ïàðîòèäåêòîìèÿ.
37. Øèéíè ëèìôàäåíåêòîìèè ïî Âàíàõ, Êðàéë è äð.
38. Îïåðàöèè ïðè õåìàíãèîìè.
39. Õåéëîïëàñòèêà.
40. Óðàíîïëàñòèêà.
41. Ïëàñòè÷íè îïåðàöèè çà çàòâàðÿíå íà äåôåêòè ñ òúêàíè ïî ñúñåäñòâî.
 42. Ïëàñòè÷íè îïåðàöèè çà çàòâàðÿíå íà äåôåêòè ñ äèñòàíòíè ëàìáà.
43. Ïëàñòè÷íè îïåðàöèè çà çàòâàðÿíå íà äåôåêòè ñ àâòîòðàíñïëàíòàíòè è
 àëîòðàíñïëàíòàíòè.